COĞRAFYA GENEL TEKRAR
33) Artezyen Kaynağı: İki geçirimsiz tabaka arasında sıkışmış olan yer altı sularının üstteki tabakanın
sondaj veya kuyu açılmasına bağlı olarak belli bir sürede fışkırarak yeryüzüne çıkan basınçlı yer
altı sularının oluşturduğu kaynaklardır.
34) Karstik Kaynak (Voklüz): Kalker tabakaları arasında bulunan yer altı sularının yüzeye çıktığı
kaynaktır.
35) Fay Kaynağı: Yer altı sularının kırık hattını takip ederek yeryüzüne ulaşmasıyla oluşan
kaynaklardır.
36) ÜST AKINTI:
Karadeniz'den, Akdeni2e doğru boğazın yüzey suları akış gösterir. Bu akıntının en
önemli sebebi SEVİYE farkıdır.
37) Alt Akıntı: Akdeni2den Karadeniz'e doğru üst akıntının altında ters yönlü olarak akış gösteren
sulara alt veya dip akıntı adı verilir. Oluşum nedenleri: Yoğunluk farkı, Sıcaklık, Buharlaşma,
Tuzluluk, Enlem
38) KITA SAHANLIĞI: Kıta kütlesinin deniz altına doğru devam ettiği az eğimli bir su plafformudur_
39) FALEZ: Dağların kıyıya paralel uzandığı ve dik bir şekilde yükseldiği alanlarda dalgaların yamacın
altını oyması ve üst kısmın çökmesiyle oluşan yer şeklidir.
40) Enine tipli kıyılar_ Yapısal hatların kıyıya dik uzandığı yerlerde görülür. Ege kıyıları
41) Boyuna tipli kıyılar: Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyıları
42)
Ria tipli kıyılar: istanbul-ÇanakkaIe Boğazları, Haliç, Bodrum çevresi ve Sinop-HamsiIos
43)
Dalmaçya tipli kıyılar: Antalya'da Kaş-Finike arasında görülür.
44)
Kalanklı kıyılar: Akdeniz kıyılarında Silifke ve Mersin arası
45) Limanlı kıyı tipi: Büyük Çekmece Gölü, Küçük Çekmece Gölü
46) Kalker (Kireçtaşı), jips (Alçıtaşı), dolomit, anhidrit, tebeşir ve kaya tuzu gibi çözünebilen kayaçlar
KARSTİK kayaçları oluşturur.
47) Ankara-Sivas-Çankırı'da JİPSLİ arazi yaygındır.
48) Buzullann etkili oldukları dağlar: Sultan, Geyik, Barla, Davraz, Dedegöl, Aladağlar, Bolkar, Buzul
(Cilo), Sat, Kaçkar, Giresun, Mercan (Munzur), Yalnızçam, Mescit, Tendürek, Süphan, Ağrı
Erciyes ve Uludağ'da rastlanılır.
49) Türkiye'de buzulların fazla etkili olmamasının sebebi: MUTLAK KONUM
50) Türkiye'de kalıcı kar sınırının kuzey yamaçlarda alçak, güney yamaçlarda ise yüksek olması BAKI
ile açıklanır.
51) Uludağ'da buzul şekillerine rastlanılmasına rağmen günümüzde kalıcı kar bulunmaz.
52) MOREN Buzullar, aşındırarak taşıdıkları çeşitli boyuttaki malzemeyi hareketin bittiği yerlerde
biriktirirler.
53) Türkiye'de buzullar deniz seviyesine inecek kadar etkili olmadıkları ndan (Mutlak konumdan dolayı)
dolayı şgygr ve fiyordlu kıyı tipleri bulunmaz
54) Rüzgârların etkili oldukları yerlerin özellikleri
• Yağışın az,
• Bitki ödüsünün zayıf,
• Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı fazla,
• Fiziksel (mekanik) çözülmenin yaygın,
• Toprağın gevşek yapıda olduğu yerlerde rüzgârlar etkilidir.
55) EROZYON toprağın dış kuvvetler tarafından süpürülmesi olayıdır_
56) Akarsuların çamurlu akmaları ve geniş delta ovalarının varlığı Erozyonu
kanıtlarıdır.
Kemal Arslan
Kemal Arslan
