COĞRAFYA
Daha büyük gemilere geçiş kolaylığı sağlamak amacıyla genişliği ve derin-
fiğinin artırılması çalışmaları yapılmaktadır.
Şüveyş Kanalı'ndan geçen gemiler Arabistan İle Doğu Afrika arasındaki Ba-
bulmendap Boğazı'ndan geçerek Aden Körfezi'ne ve Hint Okyanusu'na
açılır.
d. Hürmüz Boğazı
İran ile Arabistan Yarımadasindaki Umman'a ait topraklar arasında yer alır.
Basra Körfezrne kıyısı olan ülkeler ve özelükle Ortadoğu petrollerhin dış dün-
yaya ulaştırılması bakımından önemlidir.
Hürmüz Boğazını geçen gemiler, Umman Denizi ve Hint Okyanusu'na açılır.
e. Malaka Boğazı
Endonezyahln Sumaya Adaşı İle Malezya ve Singapur'un yer aldığı Mala-
ya Yarımadası arasında yer alır.
Süveyş Kanalı veya Ümit Burnumdan gelen gemHer, pakbtan ve Hindistgı ki-
yılarından sonra bu boğazdan geçerek Çin, Japonya veya Anıştralya He Yeni
Zelandaya ulaşır.
f. İstanbul ve Çanakkale Boğazları
Asya ve Avrupayı birbirine bağlayan Boğazlar, dünyanın en İşlek Su yolla-
rindan biridir.
Yılda yaklaşık 50 bin gemi geçmekte olup, Panama Kanalı'ndan 4 kat , Su.
veyŞ Kanalfndan 3 kat daha fazla gemi geçişi olmaktadır. Yakın gelecekte
geçişlerin artınası beklenmektedir.
Karadeniz'e kıyısı olan ülkeleri açık denizlere bağlar.
1938 yılında İmzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi gereği, barış zamanm-
da her türlü geminin *mutlak serbest geçiş hakkı" olduğundan, tehliken
madde taşıyan gemiler de serbestçe geçmektedir.
Bu gemiler zaman zaman büyük Ve tehlikeli kazaların yaşanmasına neden
olmaktadır.
2. Demiryolu
Kara İçerisinde yolcu ve yük taşımacılığında en ekonomik ulaşım yolu de-
miryollandlr. Günümüzde gelişmiş ülkelerde tren yolculuğu daha hızlı ve
konforlu hale gelmiştir.
a. Kuzey Amerika Demiryolları
Başta doğuşu olmak üzere ABD ve Kanaddda gelişmiş demiryolu ağl vardır.
b. Avrupa Demiryolları
Avrupada gelişmiş bir demiryolu ağı vardır. Alp Dağlan üzerinden geçiş,
geçitlerle ve tünellerle sağlanır.
1-2 Konu Amlatwnjl Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki ülkelerin hangisinden okya-
nusa çıkacak bir ticaret gemisinin
diğerlerine göre daha fazla boğaz
kanalı kullanması beklenir?
74.
A) Honanda
C) Ukraym
E) Fas
ÇÖZÜM:
B) İtalya
Ukrayna'"n yola çıkan bir ticaret gemisi
Atlas Okyanusu'na ulaşmak İçin İstanbul,
Çanakkale ve Cebelitarık boğazlarım; Hint
Okyanusu'na ulaşmak İçin İstanbul,
Çanakkale, Babûlmendep boğazlan İle
Süveyş Kanalı'ndan geçmesi gerekir.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Panama Kanalı'nın açılması aşağıdaki
deniz yollarından hangisinin Önemm
Çok hızlı trenler kullanılmaktadır.
Bafi Avrup"an Urallara kadar demkyolu ağı gelişmiştir.
c. Asya Demiryolları
Asya çok büyük kıta olması ve çeşitli elverişsiz doğa koşullan nedeniyle de-
miryolan seyrektir.
Japonya'da leh t*noloji kullanım bir derniryoü ağı vardır.
Hindistan@a sık bir demiryolu ağı
üiryaya'yı Doğu Avrupa'ya bağlayan Transsibirya demiryolu hattı vardır.
Çin'de Tibet Platosuna kadar uzanan dünyanm en yüksek demiryolu ağ
d. Afrika Demiryolları
Kıta genelinde oldukça seyrek demiryolu ağı vardır.
Demiryonan daha çok kıtarun güneyinde yoğunlaşmıştır. Güney Afrika
Cumhuriyetende, daha çok maden bölgeleri İle hanlar arasında gelişmiş-
tic.
Kuzey Afrikada limanları iç kesirnlere bağlayan demiryolları vardır. Bu ke-
simlerde demiryonarı daha çok doğu-batı yönünde gelişmiştir.
e. Avustralya Demiryolları
Doğusunda özellikle güneydoğusunda çok sık demiryolu ağı vardır.
Ülkenin doğuşundan güneyine ve güneybatısına doğru demiryolları geliş-
yolu
çımayan Er
71/1.
A) Ümit Burnu
C) Malaw Boğaz
B) Macellan Boğan
D) Berjng
E) Hûrrnüz Boğan
Kuzey Amerika İle Güney Amerika)4 bir-
birinden ayırdığı kabul edilen Panarna Ka-
nall'mn açılmasıyla Macellan Boğazı'nın
önemi azalmıştır.
YANIT;
Harita-2: Dünya'daki demiryolları yoğunluğu
—441 —
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki ülkelerin hangisinde ulaşım
diğerlerine göre daha çak gelişmiştir?
A) ABD
B) Afganistan
C) Avustralya
D) Özbekistan
E) Brezilya
çözüM:
Gelişmişlik düzeyi yüksek Olan ABD'de
ulaşm daha çok gelişmiştir.
YANIT: A
demi! yolu ağü.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatım" / Soru
