COĞRAFİ KONUM
40
KUZşY
AMERİ
AFRİKA
GÜN
ER
ANTARKTİ
Dünya'daki bazı coğrafi bölgeler: (Harita 2)
6
7
I. Ortadcğu
2.
Balkanıy
3.
Batı Avrupa
İskandinavya
4.
5. Güteydcğu Asya
(Muson Asya.)
6. Sibirya
zona Asya
coĞZ4Fj
Hanta 5: Başlıca ülkeler
ÖRNEK SORU:
Hindistan'dan kalkarak, Kızıldeniz, Sü-
veyŞ Kanalı, Akdeniz ve Cebelitarık
Boğazı gibi suyollarından geçen bir yük
gemisi aşağıdaki ülkelerden hangisine
ÇİN
gitmiş olamaz?
A) İngiltere
C) Norveç
B) Almanya
D) İran
74.
Harita•2: Dünya'daki bazı coğrafi bölgelerin dağılışl
Hatita•3: Dünya 'daki bazı akarsularm dağjhşt
15
Harita-4: Dünya'daki bazı dağlar, ovalar, çöller ve göllerin dağılış'
Ccğra,fra 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
Dünya'daki bazı akarsular: (Harita 3)
Kongo
2.
3.
Mississiwi .Mksouri
5.
Param
7. Lena
8. Yatisey
9. Amut
11. Gökrmak Yang.çe)
12. Mackenzie
13. Volga
14. Zunbezl
15. Elbe
16. Nelson
17. aanj
18.
19. Oram
20.
21. Tuna
22.
23. *yepr
24. Ren
74.
—20—
Dünya'daki bazı dağlar, ovalar, çöller Ve
göller: (Harita 4)
1. Kayalık Dağlan
And Dağlan
3.
Atlas Dağlan
4.
Alpler
5. Apa*W
İskandnav DağL
6.
7
. ura Dağ1an
8.
Kafkas Dağlan
9.
Zagros
10. Altay Dağlan
II. *malayalar
12. Tar Çölü
13. Taklamakan Çölü
14. Gabi Çölü
15. Büyük sahra
16. F@lahai Çölü
17. Vikiorya Çölü
18. Tibet Platosu
19. Gölü
20. Tanga*a G.
21.
22. Superior Gölü
Harita 1 ve 2'yİ İnceleyerek bazı bölge ve ülkelerin Özel konumlarını ve bun-
tarın sonuçlarını bazı başlıklarda toplayarak göz atabiliriz;
Â. Denize Göre Konum
Ada Welerinde, deniz ulaşımı ve deniz ürünleri ticareti gelişmiştir
(Japonya, İngHtere vb).
Deniz kıyımdaki alanların iklimi İç kesimlere göre daha Ilımandır (Orta
Asya'da İklim serttir).
Denize kıyısı oları ülkeler, enlemin ya da yerşekillerinin olumsuz etkileri-
ni denizden yararlarwrak gelişmişlik düzeylerini yükseltebilirler (Norveç
gibi). Ancak denize kıyışl olmayan kara ülkelerinde enlem ya da yer-
şekiüeri ulaşım olanaklarını sınırladığından gelişmişlik düzeyleri de bun-
dan olumsuz etkilenir (Moğolistan gibi).
B. Boğaz Ve Geçitlere Göre Konum
Kuzey ve Güney Amerika'nm bat kıyılarını doğu kıyılarına ve Avrupa
limanlarma bağlayan deniz yolu uzunluğl.mu 5•6 bin km kısaltan Panama
Kanalı çevresine çok büyük bir değer katrruşür.
Küldeniz'i Akdeniz'e bağlayan Süveyş Kanall 1863da açılınca Güney
AfrkaY1 dolaşmak zorunda kalan gemilerin yolunu 8-9 km kısaltmıştır.
Karadeniz'i Akdenite bağlayan İstanbul ve Çanakkale Boğazlan,
Türkiye'nin jeopolitik konumunda önemli yeti Olan İkl ulaşım noktasıdır.
C. Öznel Nitelikler
Geri kalmış Mika'nm kısmen gelişmiş ülkesi Güney Afrika Cumhu-
rüyeti'ni kalkındıran, altın ve elrnasa sahip olmasıdır.
Dünya petrol rezervi ve çıkarımında İlk şıralarda yer alan Ortadoğu,
strat* Önenini korumaktadır.
Petrolül yerine alternatif enerji kaynaklarından biri Olan bor rezervinde
Türkiye'nin birinci olması, TürkiyeYe Olan ilgiyi artırmaktadır.
—21-
E) Fransa
ÇÖZÜM:
İran, Hindistan'ın batısında yer alır. Hin-
diştan'dan kalkan bir geminin İran'a ulaş-
mak için Kızıldeniz, Süveyş Kanalı, Akdeniz
ve Cebelitarık Boğazlanm geçmesine
gerek yoktur, Yalnrzca Umman Denizi'ni
geçmesi yeterlidir.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Özel konum et•
kişiyle açıklanamaz?
A) Mısır'ın ekonomisinde transit ticaret ge-
lirinin fazla olması
B) Avusturya'da kış turizmi olanaklarının
fazla olması
C) Japonya'da deniz ürünleri üretiminin
fazla olması
D) Orta Doğu'nun jeopolitik öneminin faz-
la Olması
E) İskandinav ülkelerinde tanm olanakla-
mun kısıtlı olması
ÇÖZÜM:
Norveç, İsveç ve Finlandiya gibi ülkelerde,
kutuplara yakın oldukları İçin, tanma elve-
fişli süre kışadır. Bu durum EWatora Olan
Uzaklıkla yani matematik konum İle İlgilidir.
YANIT: E
1-2 Konu Anlatım,” I Soru Bankası
