COĞRAFİ KONUM
Ekvator'la 303 enlemleri arasındaki enlemlere alçak enlemler, 30' M'lern-
ile 60' enlemleri arasındaki enlemlere orta enlemler. 6Y enlenüeri
İle kutup noktahn arasındaki enlemlere yüksek enlemler denir (Şekil-6).
Orta ENemIM
Açak Enlernler
Orta Enlemler
60
Şekil-6.• Alçak, Oda yüksek enlemler
Paraleller birer derece aralıkla çizilm4tir.
Ardışık İki paralel arası (kuşuçuşu uzaklık) 111 km'dir.
Meridyen Yaymm 20.004,5
Toplam paralel say
180
—111.136 km'dir.
380 Kuzey
111 km
3T Kuzey
paraleller Arası Uzaklık Problemleri
Paraleller ara31 sabit uzaklıktan (111 km) yararlanarak, aynı doğrultu (aynı
merk1yM) üzerinde bulurwı iki rnerkez va•ndaki kuşuçqu (M ksa) uzak-
lık bulunabilir.
Paraleller arası uzaklığı hesaplarken sırasıyla işlemler yaptır;
paralel fark' bulunur.
Buh_mulan paralel lük', sabit uzaklth 111 He çarpar.
Aralarındaki uzaklık larkl bulunacak merkezlerin her kisi de ayru yanm-
kürede ise paralel numarası küçük olan büyük olandan çıkardır. Merkezler
farklı yarımkürede ise paralel numaralan toplanır.
(A-E)x111
(B+C)MII
(D-C)x111
D
Paraleller arası uzaklık verilip, paralel soruluyorsa Şu işlernler yap*r;
Uzaklık 111 'e bölünür.
Bulunan değer verilen yete parala
Bulunan değer, istenilen yer (aynı yarımkürede ise) kutba yakınsa top-
'anır, Ekvator'a yakınsa çıkarılır, Çıkarma İşleminde sonuç (—) *usa
İstenilen yerin diğer yarımkürede olduğu anlaşılır.
I •2 Konu AmatırrM I Bankası
ÖRNEK SORU:
36•-42• Kuzey paralelleri arasındaki
Türkiye'nin uç noktalan aym doğrultu
üzerinde kabul edMrşe, en kuzeyi "e en
güneyi arasındaki uzaklık kaç km dir?
A) 333
D) 1332
q 888
COĞRAFİ KONUM
B. Meridyen ve Boylam
noktalarmı büteşthen ve pud"ri kestiği varsayılan mm dawe-
Ere "Midyen
Şekil.7: Doğu batl meridyenleri
Herhangi bir merkezin Başlangıç Muidyenüne (Greenwİch) Olan
değerine boyWm denk
Arachki 42-36—6 111
çarpıhr 111x6—666 km "rak sonuç bu-
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
360 Doğu meridyeni Türkiye'nin tam
36• Meridyeni Türkiye'nin en
güneyine 4440 km uzakhkta bulunan
noktalar hangi paralellerde yer
BATI
ısr
DOĞU
A)
B)
C)
D)
E)
40' Kuzey
76• Kuzey
4• Kuzey
36' Kuzey
76• Kuzey
Güney
40 Gül"
4• Kıney
36' Güney
4440:11
4440•11
-40
Kuzey
-40
4440 : 111240
36+40—76• Kuzey
36-40—4 z, 4• Güney
YANIT: B
Şekil.8: 60• Doğu boylamının göst•rİWşi
MerEyen ve boylam bibirlerüün yerine ki torlmdf,
Meridyenlerin Özellikleri
Greenwith'dül (Londra- İngmere) rMidyendİr.
Greenwich'don nwidyetün *dl. Boyum
doğu ya da babya gidildkçe büyür.
4
1Wi 1 bauda nwidyen vam
Ekvatdda ki uzakhk 111 'km'dir.
uzunluğu 40076 km
- 111,32 km'dir.
Mertyen
m.004,5 km'th.)
meridyen arasındaki uzaklık Ekvator'dan kutuplara doğru
azal' (Ş*I-9).
ÖRNEK SORU:
L Arahnnda 1' ük fark İki merid-
yen arasındaki uzaklık Ekvator'dan ku-
tuplara gidildikçe azalır.
II, Meridyenler kutup noktalarında birleşir.
III. kaşkngıç mericbeni Greenwichtir.
IV. Birbirini izleyen İki meridyen arasında 4
dakikahk yerel saat fark bulunur.
Yukarıdaki durumlardan hangileri Yerin
şekliyle açıklanamaz?
C) livam
Alıveıı
E) Ulveıv
D) n veN
ÇÖZÜM:
• Başlangıç meridyeni İngiltere go-
çen Greonwjch boylam kabul edilmiş.
Yer'in ekseni çevresindeki dönüş hızına
bağü olarak bir günün süresi 24 saat,
meridyenler arasındaki zaman farkl 4
dakikadır.
Yukarıdaki durumlar, Yer'in şekliyle açıkla-
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
l. eşit uzunlukta olması,
M EkmEr•a dik ornalan,
III. bir başlangıç meridyeninin bulunması,
M birbirine paralel olmamaları
Özelliklerinden hangileri, bütün merid-
yenlerin kutuplarda birleşmesinin bir
sonucu değildir?
A) Yalnız 1 B) yaımzlll C) ıvell
E) 111 votv
D) 11 ve1V
ÇÖZÜM:
Bütün meridyenler kutuplarda birleştiği
Çin, meridyenler 1., II. ve M Özelliklere sa-
hiptİr, Bir başlangıç meridyeninin bulun-
may meridyenlerin kutuplarda birleşmesi
ile İlgili değildir.
YANIT: B
1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankaşi
—25—
