2.
3.
COĞR
Türkiye'de Toprak Oluşumu ve Toprak Tipleri
IV
Terra rossa (kırmızı mraklar) Türkiye'de Akdeniz İklim
bölgelerinde genellikle kalkerli arazi üzerinde görülen
topraklardır. Türkiye'de yaygın olarak Akdeniz Bölgesi,
Kıyı Ege ve Güney Marmara'da görülür. Haritada işaretli
alanlann iklim özelliği düşünüldüğünde l. numaralı alanda
terra rossalar yaygındır.
Cevap A
İklim özelhkleri toprak oluşumunda ve çeşitlilk gösterme-
sinth en etkjh hkbrdür.
Haritada İşaretlenmiş alanların Alim Özellikleri dkkate
alındığında Doğu Karadeniz Bölümünde toprak Örtüsü
daha fazla yıkandığı için tuz ve kireç birikiminin daha az
oMuğu söylenebiür. Mğu Karadeniz'de yaygn olarak yı-
kanmış rastlanır. Aşın yıkanmaya bağlı olarak
humus ve mineral bakımından fakirdir. Bu toprak çay ta-
nmına
Cevap D
Bozkır alanlarında yıllık yağış miktarının 500 mm'nin altın-
da Olduğu yerlerde oluşur.
Humus bakımından fakirdir.
Tahıl tanmı yaygın olarak yapılır.
Kahverengi step topraklan az yağış alan step İklirnlerinde
görülür. Üzerinde bitki Örtüsü seyrek olduğu için humus
bakımından fakirdir. Bu nedenle çok verimli değildir, Türki-
ye'de yaygın olarak Anadolu, İç Anadolu ve Güney-
Anadolu plato alanlarında görülür. Yan kurak iklim
bölgelerinde bozkır bitki Örtüşünün altında Oluşan toprak-
lardır. İnce bir humus tabakasına sahiptir. Tahıl tarımına
Cevap D
A
5.
6.
27
F YA
7
Çayır bitki Örtüşü altında gelişen topraklardır,
Oldukça verimlidir,
Büyükbaş hayvancılık yaygın olarak yapılır,
Özellikleri verilen toprak tipi çernozyomdur. Orta kuşağın
yarı nemli step bölgelerinde görülür, Toprakta fazla yıkan-
ma olmadığı İçin mineral ve kireç bakımından zengindir.
Toprağın üst kısmında çayırların atıkları sonucunda oluş-
muş kalın bir humus tabakası bulunmaktadır. Dünyanın
en verimli toprakları arasındadır. Türkiye'de en yaygın gö-
rüldüğü yer Erzurum - Kars Platosu'dur,
Cevap A
Toprağın özelliği, üzerinde yapılan tarım faaliyetini de be-
lirler. örneğin üzüm bağları kumlu, çakıllı topraklar üzerin-
de yaygındır. Hatta volkanik araziler bağlardan en yüksek
verimin alındığı yerlerdir.
İşaretli alanların toprak Özellikleri göz Önüne alındığında
Tüflü topraklara sahip Nevşehir, Ürgüp'te üzüm yetiştiri-
ciliğinin yaygın olması beklenir, Tüflü topraklar volkaniz•
ma sonucunda volkan küllerinin birikmesiyle kireç ve kil
bakımından fakir olan geçirimli topraklardır, Türkiye'de en
yaygın Nevşehir, Ürgüp, Göreme, Avanos çevresidir.
Cevap B
IV
Taşların parçalanma süreci toprak Oluşumunu etkiler,
Kimyasal ayrışma su İle parçalanmaya neden Olduğundan
toprak duşumu daha hızlı gerçekleşir.
Toprak oluşumu için ana kayanın çözünmesi gerekir, Fİ-
ziksel (mekanik) çözülmenin yaşandığı alanlarda toprak
oluşumu daha uzun sürer. Gündüz ısınmayla genleşen
kayaçlar gece soğuma sonucunda büzüşür, parçalanarak
ufalanır ve toprak oluşumu gerçekleşir. Buna göre harita-
daki işaretli alanlarda III numara İle gösterilen yerde Kon-
ya ve çevresinde toprak oluşumu daha uzun bir zaman
alır.
cevap C
