Çizgili Kasın Kasılması (Huxley'in Kayan İplikler Hipotezi)
I bandı
çızgısi
H bandı
A bandı
çizgisi
I bandı
çizgisi
H bandı
Z çızgısi
ÇÖZELİM
Kas gevşeme durumundan kasılma durumuna
geçerken;
I. A bandı boyu değişmez.
II. H bandı büyüklüğü daralır.
III. I bandı boyu uzar.
olaylarından hangileri gözlenir?
Gevşeme Sırasında:
• A bandı boyu değişmez.
• I bandı ve H bandı genişler.
• Z çizgileri birbirinden uzaklaşır.
• Sarkomerin boyu eski hâline geri döner.
A bandı
Kasılma Şırasında:
• A bandı boyu değişmez,
• I bandı ve H bandı daralır.
• Z çizgileri birbirine yaklaşır.
• Sarkomerin boyu kısalır.
• Sarkomerin boyu kısalsa da kasın
kütle ve hacminde değişme olmaz.
A) Yalnız I
D) II ve III
B) Yalnız II
E) ı, II ve III
Kasılma Sırasında Gerçekleşen Kimyasal Olaylar:
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Impuls motor uç pla-
ğa ulaştığında,
nöron hücrelerinden
asetilkolin adlı
nörotransmitter
madde salgılanır.
Asetilkolin, kas
hücresi zarındaki
(sarkolemma)
kanallarını açar. Bu,
hücre içine çok sa-
yıda iyonu gir-
meşine yol açarak
hücrenin depolarize
olmasını sağlar.
Depolarizasyon
sarkoplazmik
retikuluma ulaşır ve
burada depolanmış
olan Ca+2 iyonları
sarkoplazmaya
salınır.
Kalsiyum
Miyozinq
Miyofibril
Sarkoplazmada artan Ca+2 iyonları, aktin filamentlerindeki özel bir prote-
ine bağlanır. Bu bağlanma, proteinin şeklinde ve konumunda değişikliğe
neden Olur.
Proteindeki bu değişiklik, aktin filamentlerindeki miyozin bağlanma böl-
gelerini açığa çıkarır, yani miyozin başının bağlanabileceği bölgeler be-
lirgin hâle gelir.
Miyozin başı, ATP'nin hidrolizi sonucu açığa çıkan enerjiyi kullanarak ak-
tin filamentine bağlanır ve aktin filamentini sarkomerin merkezine doğru
çeker, böylece kas kasılır.
Miyozin başına yeni bir ATP molekülü bağlandığında, miyozin başı aktin
filamentinden ayrılır. Eğer ortamda yeterince Ca*2 iyonu ve ATP varsa,
bu bağlanma ve ayrılma döngüsü devam eder.
İmpuls sona erdiğinde, Ca*2 iyonları aktif taşıma ile sarkoplazmik retiku-
luma geri taşınır. Ca*2 iyonlarının derişimi azalır.
Ca iyonlarının azalması, aktin üzerindeki proteinden ayrılmalarına
neden olur ve bu durumda miyozinin bağlanabileceği bölgeler kapanır.
Böylece kas gevşeme durumuna geçer.
41
A bandının boyu kasılma ve gevşeme durumların-
da değişmez. H ve I bantlarının boyu ise kasılma
sırasında azalır.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
BÖLGE
Kalsiyum ve magnezyum minerallerindeki
eksiklik kaslarda kramplara neden olabilir.
SIRA SENDE - 7
Hücrelerinin sarkoplazmasında çok miktarda
Ca+2 minerali bulunan bir çizgili kas dokusu ile
İlgili olarak,
I. Sarkomer boyu kısalmıştır.
II. Kas hacmi artmıştır.
III. A bandı daralmıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) iveli
C) ive III
E) ı, II ve III
