cisimlerin ebatları farklı olsa da alınan
ya da verilen yüklerin büyüklükleri eşittir. Sadece
sürtünen kışımlar elektriklenir.
Sürtünen cisimler yalıtkan olduğu için yükler tüm
cisme dağılmaz,
Yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk, (—) yükle yükle
nirken kumaş (+) yükle yüklenir. Yün kumaş ebonit
çubuğa elektron verir. ipek kumaşa sürtülen cam Çu-
buk (+) yükle yüklenirken ipek kumaş (—) yükle yükle-
nir, İpek kumaş cam çubuktan elektron alır,
Ebonit
çubuk
Yün kumaş
Cam
çubuk
İpek kumaş
2. Dokunma ile Elektriklenme
lietken cisimlerde, yalıtkan cisimlerden farklı olarak
serbest elektronlar bulunur. Bu nedenle iletkenler
üzerlerinden yük akışına izin verirler. Tüm bunlar dik-
katta alındığında dokunma ile elektriklenme iletken
cisimler arasında gerçekleşir.
q;
Yarıçapları rı ve yükleri q, ve q2 olan İletken küre-
ler birbirlerine dokunduklarında toplam yükü yarıçap-
ları ile doğru orantılı paylaşırlar.
Dokundurulan kürelerin son yükleri q,' ve q' aşağı-
Zıt cins yüklü cisimler birbirine çekme kuvveti uygu-
larken aynı cins yüklü cisimler birbirine itme kuvveti
uygular. Bu durumda — yüklü ebonit çubuk, + yüklü
Cam çubuk birbirine çekme kuvveti uygular,
örnek -3
Uygun seçilmiş farklı ebatlardaki nötr yalıtkan iki cisim
• sürtünme ile elektrikleniyor.
Buna göre,
l. Ebatları büyük olan cismin kazandığı yükün büyük-
lüğü diğerine göre fazladır.
II, Cisimlerin kazandıkları yükler eşit büyüklüktedir.
III, Elektron veren cismin yükünün büyüklüğü diğer
cisme göre fazladır.
yargılarından hangileri doğrudur?
daki gibi bulunur.
q 12 rı+T2
q, q2
A) yanız ı
B) yaınız II
Elektrostatik
C) yaınız III
E) ive III
Dokunma ile elektriklenmede dokunmadan önce-
ki ve sonraki yük toplamları eşittir.
Dokunma ile elektriklenen iletken kürelerin son
durumunda yük/yarıçap oranları eşittir, Dokunma
ile elektriklenme potansiyel farkla oluşur. Potan-
Yük
siyeller
oranları eşitlenene kadar yük
Yarıçap
alışverişi devam eder. Net yük yarıçapla orantılı
olarak paylaşılır.
Dokunma ile elektriklenen cisimlerin son yükleri
aynı cinstir. Biri pozitif diğeri negatif yüklü ya da
biri negatif diğeri nötr olamaz.
Dokunma ile elektriklenme iletken cisimler ara-
sında gerçekleşir. Cisimlerden biri veya ikisi de
yalıtkan ise gerçekleşmez,
Zıt yükle yüklü İki iletken birbirine dokunduruldu-
ğunda cisimler arasında kesinlikle yük alışverişi
olur.
T YT FİZİK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ
