Çiçekli Bitkilerde Üreme Hücrelerinin Oluşumu
Erkek Üreme Hücrelerinin Oluşumu
Erkek üreme organının başçık kısmında polen oluşturulur.
Başçık kısmında dört adet polen kesesi bulunur. Polen kesesi içinde ise
çok sayıda diploit (2n) kromozomlu
polen ana hücresi (mikrospor ana
hücresi) bulunur.
Her polen ana hücresi, mayoz bölünme ile mikrospor oluşturur. Mik-
rosporlar haploid (n) kromozomlu olup dört adettir. Her mikrospor çekir-
deği mitoz bölünme geçirerek ikişer çekirdekli polenleri oluşturur.
Uretken (generatif) çekirdek sperm çekirdeklerinin, tüp (vejetatif) çekir-
dek ise polen tüpünün oluşumunu sağlar.
Başçık
Çiçek
Poıen
Generatif Vejetatif
çekirdek çekirdek
Mawz Mayoz
II • Mitoz 6
(J
Mikrospor
ana hücresi
Mik spor Polenler
Dişi Üreme Hücresinin Oluşumu
Tohum taslağında bulunan diploid kromozomlu megaspor ana hücreleri
yer alır.
Megaspor ana hücreleri mayoz bölünme geçirerek haploid kromozomlu
dört
megaspor hücresini
oluşturur. Dört megaspor hücresinin üçü erir,
geriye kalan megaspor ise büyümeye devam eder.
Megaspor çekirdeği, sitokinez geçirmeden art arda üç defa mitoz geçire-
rek sekiz haploit çekirdekli büyük hücre oluşturur.
Ovaryum açıklığının (mikropil) ters yönünde bulunan üç çekirdeğe anti-
pot çekirdek, ortada bulunan iki çekirdeğe polar çekirdek, mikropil açık-
lığına yerleşen üç hücreden ortadakine yumurta, yumurta hücresinin iki
yanında bulunan hücreler ise
sinerjit hücre denir. Tohum taslağındaki
döllenmeye hazır altı hücrelere ve sekiz çekirdekli bu yapılara embriyo
kesesi adı verilir.
Sinerjit çekirdekler
Embriyo kesesi
Yumurta
Polar çekirde er
Oluşan
Mikropil Megaspor
ana hücresi hücrelerin
üç tanesi
eriyerek
kaybolur,
167
ÇÖZELİM
Bitkide erkek üreme sisteminde aşağıda veri-
lenlerden hangisine
A) Mikrospor
B) Mikrospor ana hücresi
C) Yumurta
D) Uretken çekirdek
E) Tüp çekirdek
Mikrospor, mikrospor ana hücresi, üretken çekir-
dek ve tüp çekirdeği bitkide erkek üreme sistemin-
de yer alırken yumurta dişi üreme sistemi tarafın-
dan oluşturulur.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Bitkilerde polenler şekil, renk ve yapı bakı-
mından türe özgü birtakım özelliklere sa-
hiptir. Rüzgârlarla tozlaşan bitkilerin polen-
leri, genellikle hafif ve düz yüzeyli; böcek,
kuş vb. canlılarla tozlaşan bitkilerin polen-
leri ise daha ağır, desenli veya çıkıntılı bir
yarıya sahiptir.
SIRA SENDE*—
Bitkide embriyo kesesinde;
I. yumurta,
II. polar çekirdek,
III. sinerjit hücre
verilenlerden hangileri bulunabilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) l, II ve III
