CEM VE CEMEVİ NEDİR?
Biraraya gelinerek yapılan ve cem ayini
diye de anılan "cem" sözcük olarak toplan-
ma dem ektir.
Cem, cemaatle birlikte yapılan, son derece
ayrıntılı kurallara bağlanmış bir İbadettir.
Cem, yalnızca dinsel nitelikli bir toplantı
olmayıp bir taraftan bireysel ve toplumsal
sorgulanma diğer taraftan da ruhen yeni-
lenme yeridir.
Ceme kadın ve erkek birlikte, en temiz
giysilerini giyerek katılırlar. Katılanlar bir-
birinden razı olmalıdır. Bu nedenle Cem
öncesi küskünler barıştırılır, kırgınlıklar
giderilir.
Suç İşlemişler, üzerinde kul hakkı olanlar
Cem'e alınmazlar.
Çeşitli vesilelerle yapılan Cem ayininin be-
lirli bir zamam olmamakla birlikte, genel-
likle kış geceleri düzenlenir. Bektaşi tekke-
Verinde "meydan" olarak anılan yerlerde ya
da büyük evlerde yapılır.
Ayini dede ya da vekili yönetir. Cem'e katı-
lanlar Cem öncesi ülke sorunları üzerinde
sohbet ederler. Bilgi ahş verişi yaparlar.
Cem'e katılanlar güçlerine göre yanlarmda
yiyecek getirirler. Kimin ne getirdiği gizli
tutulur. AZ ya da çok getirme itibar konuşu
yapılmaz.
Cem'e katılacaklar Dede'ye "boyun keser",
avuç içini öper ve oturma iznine kadar di-
van dururlar. Cem'e katılacaklar tamam-
lanınca toplanma amacına uygun gerekler
yerine getirilir.
Cem'de kişiler aşkla Allah'a yönelirler. Tev-
hitler (Lâ ilâhe illallah) okunur. Eller gö-
ğüslere konarak Hz. Muhammed ve ehl-İ
beytine salavatlar getirilir, işlenmiş Olan
günahlar için tövbe istigfar edilir. Gül-
benkler, dualar okunur. Deyiş ve nefesler
4
Bir ayinin Cem sayılabilmesi İçin kur-
ban kesmek ve helva pişirmek şarttır.
Alevilik-Bektaşİlikte birbiriyle küs Olan, bir
başkasmm hakkını, hukukunu çiğneyen ve
herhangi bir kişiye zarar verecek davranış-
larda bulunan kimseler "düşkün" sayılır.
Düşkünlar arasındaki kırgınlık giderilmeye
çalışılır. Giderilemeyen durumlarda kişiler
Cem'den çıkardır. Cemz alınmayan bu kişi -
lere "yol düşkünü" denir,
"Yol düşkünleri" aralarındaki sorunu çöz-
düklerinde tekrar Cem'e kabul edilirler,
Dede bu kimselerden kurban kesip fakir-
lerİ doyurma, İhtiyaç sahiplerine dağıtma
ya da cemevİnİn bir ihtiyacım giderme gibi
isteklerde bulunur. Daha sonra bu kişilerin
üzerine gülbenk (dua) okunur. Bu ceme
düşkünlükten kaldırma cemi denir.
Düşkünlükten kaldırma ceminde olduğu
gibi cem farklı amaçlarla yapılabilir. Bunla-
nn başlıcalan dârdan indirme cemi, Abdal
Musa cemi, muharrem cemi, Hızır cemi,
nevruz cemi ve İkrar cemidir.