CARI
@ Butesti çözerken süre tutmak isterseniz sizin için önerilen süre 5 dakikadır.
@ Bu konuya dair genel ölçme - değerIendirmenizi yapmak isterseniz sayfa 331'deki forma "D / Y / B / N / Süre"
q
q
l.
2.
3)
verilerinizi giriniz.
Yeryüzünde binlerce örümcek türü vardır. Bunlardan biri olan ka-
radul örümcekleri dünyanın en zehirli örümcek türüdür. Akdeniz
ülkelerinin birçoğunda yaşar. Türkiye'de yaşayan türünün adı Ak-
deniz karadul örümceğidir. İstanbul, Ankara, Adana, Mardin, Van
ve Kars'ta kayıtlara geçmiş bir türdür. Siyah renklidir ve üzerinde 13
benek bulunur. Benekler genelde dişilerde kırmızı, erkeklerde be-
yaz renktedir. Fakat bazen sarı veya turuncu da olabilir. Steplerde,
çayırlarda, kümeslerde, taş ve odun yığınlarının arasında yaşar. Isı-
rıkları nefes darlığına, kas ağrılarına, kramplara ve kas spazmlarına
sebep olur. Zehirleri çocuklar ve yaşlılar için ölümcül olabilir.
Bu parçada karadul örümcekleriyle ilgili olarak aşağıdakilerin
hangisine değinilmemiştir?
3.
4.
Okyanus yüzeyindeki plastik parçacıklarının miktarı, okyanus-
ların içindeki plastik miktarından çok daha az. Yani okyanuslar-
daki plastik atıkların büyük kısmı kayıp. Okyanus bilimciler ok-
yanuslardaki plastik atıkların bazı bölgelerde yoğunlaştığını ön-
görüyor. Bunlardan en büyüğü, Kuzey Pasifik'teki "Büyük Pasi-
fik Çöp Alanı" olarak isimlendirilen bölge. Araştırma sonuçları,
okyanuslardaki plastik atıkların miktarının katlanarak arttığını
gösteriyor.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Zehirlerinin nasıl bir sonuç doğuracağına
Dış görünümleriyle ilgili özelliklere
Yaşadıkları mekânlara göre adlandırıldıklarına
İnsanlar üzerindeki etkilerinin neler olduğuna
Dünyada ve Türkiye'deki yaşam alanlarına
A)
B)
C)
D)
E)
Okyanusların, dünyanın plastik çöp toplanma alanlarından
biri hâline geldiğine
Plastik atıkların çoğunun, okyanuslarda yitik durumda oldu-
ğuna
Bilim insanlarının okyanuslardaki plastik atıklarıyla ilgili ön-
görülerinin olduğuna
Okyanusların bir bölümünde büyük çöp alanı oluştuğuna
Plastik üretiminin dünya genelinde artmasının olumsuz so-
nuçlar doğuracağına
Araştırmacıların yeni çalışması kök hücrelerin, kalbin hasarlı böl'
gesine göç edip çalışan kalp hücrelerine dönüşecek biçimde ken-
dilerini programlayabildiklerini ve böylece kalbin iyileşmesine
yardımcı olduklarını göstermiştir. Araştırmacılar ilk olarak daha
önce kalbin iyileşmesine yardımcı olduğunu tespit ettikleri, Cdx2
adı verilen kök hücrelerine yönelmiştir. Bu hücrelerde, vücutta-
ki organları oluşturduğu bilinen, embriyodan elde edilen kök
hücrelerde bulunan tüm proteinler bulunmaktadır. Hücrelerin
hasarlı bölgeye göç etmesini de bu proteinler sağlamaktadır. Bü-
tün bu araştırmalar, kalp sorunu için kök hücre tedavileriyle il-
gili daha çok adım atılması gerektiğini işaret etmektedir.
Bu parçadan kök hücrelerle ilgili olarak aşağıdaki yargıların
hangisine ulaşılamaz?
A) Araştırma sonuçları, kalp sorunlarının giderilmesi için kök
hücre tedavilerinin geliştirilmesinde yararlı olacaktır.
B) Araştırmacılar, protein bulunan kök hücreler vasıtasıyla kalp-
teki hasarlı bölgeleri iyileştirmeyi başarmıştır.
C) Bilim insanları kök hücrelerinin kalp hücreleriyle olan bağın-
tısını ortaya koymuştur.
D) Araştırmacılar, kalbin tedavisi için farklı bir kök hücresiyle il-
gilenmiştir.
E) Hücrelerin vücutta bulunan zararlı yerlere gitmesini gerçek-
leştiren madde, proteinlerdir.
Mitokondriler, hücrelerin enerji santralleridir; DNA'ya zarar veren
etkenleri algılayarak çekirdekteki DNA'nın daha iyi korunmasını
sağlar. Kanser tedavisi için kullanılan çeşitli kimyasal ilaçlar çekir-
dekteki DNNya hasar vererek kanserli hücreleri öldürmeye çalışır.
Yapılan son çalışmada bu ilaçların aynı zamanda mitokondrideki
DNA'ya da hasar verdiğini gösteriyor. Mitokondrilerden dışarı atı-
lan DNA'lar ise çekirdeklerdeki DNA'nın hasar görmesini engelle-
yen bir grup genin etkinleşmesine ve böylece kanserli hücrelerin
ilaca karş daha dirençli hâle gelmesine sebep oluyor. Mitokond-
rideki DNA'nın hasar görmesi ya da hasarlı DNA'nın mitokondri-
den dışarı atılması engellenebilirse kanserli hücrelerin tedaviye
karşı direnç geliştirmesinin önüne geçmek mümkün olabilir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
PRRRGRRFın RITffll
Kanserli hücrelerin tedaviye karşı koymalarının önlenmesi
bazı şartlara bağlıdır.
Hücrede enerji üretimini sağlayan organcığın DNA'yla ilgili
işlevi vardır.
Kanserli hücrelerin tedavisi sırasında DNA'lar da zarar gör-
mektedir.
En son yapılan araştırma, mitokondrideki DNA'ların duru-
muyla ilgilidir.
Kanserli hücrelerin kimyasal ilaçlarla tedavisi bir grup genin
aktifleşmesiyle sağlanacaktır.
121
