ÇAP AYT / Türk Dili ve Edebiyatı
Sosyal Bilimler-1 Testi
10.
11.
(I) Destanlar, eski çağlarda ezgiye eşlik etmeye en
uygun biçimde, çoğunlukla nazımla düzenlenmiştir ve
beyit sayısı sabit değildir. (II) Pastoral şiirin en güzel
örnekleri olan destanlarda olağanüstü olaylar, doğa-
üstü kahramanlar, tanrıların savaşları yer alır. (III) Bu-
nun yanında Eski Çağ insanlarının inanışları, yaratılış
ve varoluş konusundaki düşünceleri, ulusların özlem-
leri ve düşleri de dile getirilir. (IV) Destanlar, insanların
olayları dinleme ve anlatma gereksiniminden dolayı
kuşaktan kuşağa yayılmıştır. (V) Anonim ürünlerdir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisin-
de bilgi yanlışı vardır?
12.
13.
6
Yazar
Şeyhi
Ali şir Nevai
Yüzyıl
13. yüzyıl
15. yüzyıl
Eser
Fihi Ma-Fih
Hama me
C) III
D) ıv
Gazeli oluşturan beyitler, bir konu ve düşünce etra-
fında toplanmışsa denir. Bu tip gazellerde, sev-
gili ve aşk konusunun dışında, tabiat tasvirleri, tevhit,
münacat, naat, hikemî düşünceler, şahıs ve şehir
methiyeleri bir konu bütünlüğü içerisinde işlenmiştir.
Ayrıca başından sonuna kadar her beyti, aynı güç ve
güzellikte söylenmiş gazeller şeklinde adlandırı-
lir. Divan edebiyatında, mısra ortalarında iç kafiyeleri
olan gazellere ise gazel denir. Bu tarz gazellerde
iç kafiye, matladan sonraki beyitlerde, birinci mısranın
sonundaki kelimelerle her beytin ortasındaki kelimeler
kafiyeyi oluşturur.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda-
kilerden hangisi getirilmelidir?
A) şah beyit— taç beyit — yek-âhenk
B) yek-avaz — beytü'l-gazel — musammat
C) beytü'l-gazel — yek-avaz — yek-âhenk
D) yek-âhenk — yek-avaz — muşammat
E) taç beyit— beytü'l-gazel — yek-avaz
Bu tabloda numaralanmış yerlere aşağıdakilerden
hangisi getirilmelidir?
A) Âşık Paşa— 14. yüzyıl — İskendemame
B) Baki - 16. Yüzyıl - Bengü Bade
C) Hoca Dehhani — 15. yüzyıl — Vesületü'n Necat
D) Ahmedî — 14. yüzyıl — Garibnâme
E) Mevlâna — 15. yüzyıl — Muhakemetü'l-Lügateyn
Türk edebiyatında bu nazım biçimi ilk olarak 11. yüz-
yılda Yusuf Has Hacip'in yazdığı Kutadgu Bilig adlı
eserle görülür. 15. yüzyılda Fuzuli, Leyla vü Mecnun
adlı eserini, 18. yüzyılda Şeyh Galip, Hüsn ü Aşk adlı
eserini bu nazım biçimiyle yazmıştır. Divan edebiyatı-
nın bu biçimiyle oluşturulan eserleri 19. yüzyıla kadar
hikâye ve romanın yerini tutmuştur.
Bu parçada sözü edilen nazım biçimi aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Muhammes
C) Mesnevi
B) Kaside
D) Terkibibent
E) Müstezat
Diğer sayfaya geçiniz.
