CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ
(Hücresel Solunum - Oksijenli Solunum)
HÜCRESEL SOLUNUM
25.
GÜN
Organik besinlerin yapısında bulunan kimyasal bağ enerjisinin AT P'ye
dönüşmesine hücresel solunum denir.
Hücresel solunumda asıl amaç ATP oluşturmaktır.
Solunum sayesinde kimyasal bağ enerjisi ATP ve ısı enerjisine dönüşür.
Canlılarda gerçekleşen olayların büyük çoğunluğunda enerji harcanır.
Bu enerji hücresel solunumda üretilen AT P'den karşılanır.
ATP dış ortamdan veya diğer hücrelerden alınamaz. Canlılar yaşamsal
faaliyetlerinin devamı için hücresel solunumun kesintisiz bir şekilde de-
vam etmesi gerekir.
Canlılarda ATP üretim yolları farklı şekillerde gerçekleşebilir.
ÇÖZELİM
Hücresel solunum İle İlgili olarak,
l. Temel amaç ATP üretmektir.
II. Kimyasal bağ enerjisi ısı enerjisine dönüştü-
rülür.
III. Hücrenin dış ortamında gerçekleşir.
açıklamalardan hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) I veli
C) I ve III
E) l, II ve III
2.
3.
Oksijenli Solunum: Besinlerin oksijen ve enzim varlığında +120 ve
C02'ye kadar parçalanması sırasında açığa çıkan enerji ile ATP sentez-
lenmesine denir.
Oksijensiz Solunum: Besinlerin hücre sitoplazmasında oksijensiz ola-
rak yıkılıp ATP üretilmesine denir.
Fermantasyon: Besinlerin oksijensiz ortamda laktik asit ya da etil alkole
kadar yıkılıp ATP elde edilmesi olayıdır.
ı . OKSİJENLİ SOLUNUM
Oksijenli solunumda organik besinler enzimler ve oksijen sayesinde CO
ve H O gibi inorganik maddelere kadar parçalanır.
Oksijenli solunum, prokaryot canlılarda sitoplazmada başlayıp solunuma
yardımcı ETS elemanlarını taşıyan hücre zarı kıvrımlarında tamamlanır.
Ökaryot canlılarda ise oksijenli solunum sitoplazmada başlar, mitokond-
Tide tamamlanır.
Mitokondrinin yapısı
Mitokondri hayvan, bitki, mantar ve protista alemlerine ait türlerde bulu-
nur. Prokaryot canlılarda bulunmaz.
Hücrenin enerji ihtiyacına göre sayısı değişkendir.
DNA Ribozom
Matriks Dış zar İç zar
Krista
Mitokondri, çift katlı zarla çevrilidir. Mitokondrinin dıştaki zarı düz, içte-
ki zarı ise geniş bir yüzey oluşturacak şekilde kıvrımlı(krista) bir yapıya
sahiptir. Bu kıvrımlı yapı sayesinde daha fazla enerji üretilmesini sağlar.
ETS elemanları ve ATP sentaz kristada yer alır. Mitokondri sıvısı (mat-
riks) iç zar içinde yer alır. Bu sıvıda mitokondriye ait olan ribozom, RNA
ve DNA yer alır. Kendi proteinini sentezleyebilir.
129
Hücre solunumunda temel amaç ATP üretmektir.
Solunum ile kimyasal bağ enerjisi ısı enerjisine
dönüşür. Hücresel solunum hücre içerisinde ger-
çekleşir.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
H sıcAK BÖLGE
Mitokondri, organik maddelerden oksijenli
solunumla ürettiği AT P'yi kloroplast hariç
enerjiye ihtiyacı olan diğer organellerle
paylaşır.
SIRA SENDE - ı
Ökaryot hücrelerde oksijenli solunum Olayı
hücre sitoplazmasında başladıktan sonra han-
gi hücresel kısımda tamamlanır?
A) Mitokondri
B) Goıgi
C) Lizozom
D) Ribozom
E) Peroksizom
