CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ (Fermantasyon,
Fotosentez ve Solunum ilişkisi)
Şeker ya da diğer organiklerin oksijen kullanmadan kısmen yıkıldığı ka-
tabolik sürece fermantasyon adı verilir.
Fermantasyonda yalnızca glikoliz yolu ile substrat düzeyinde fosforilas-
yanla ATP üretilebilir.
Fermantasyonda glikoliz sonucu oluşan pirüvik asit ya etil alkole ya da
laktik asit gibi organik yapılı son ürünlere parçalanır.
ETS fermantasyon olayında görev almaz.
Sitoplazmada glikoliz tamamlandıktan sonra mayalanma olarak da bili-
nen fermantasyon reaksiyonları meydana gelir.
Fermantasyon prokaryot ve ökaryot hücrelerin sitoplazmasında gerçek-
[eşir.
Fermantasyon, glikoliz ve son ürünleri olmak üzere 2 evreden oluşur.
Son ürün oluşumunda görev alan enzim farklılığından dolayı farklı ürün-
ler oluşabilir. Glikoliz evresinde oluşan NADH+H* molekülündeki hidro-
jenlerin organik yapılı maddelere aktarılarak yeniden NAD+ oluşması,
glikolizin ve AT P üretiminin devamlılığı açısından oldukça önemlidir.
Etil alkol ve laktik asit fermantasyonu en önemli fermantasyon çeşitle-
Tidir.
Günlük hayatımızda tükettiğimiz kefir, ekmek, yoğurt, sirke, boza ve şal-
gam suyu üretiminde fermantasyondan yararlan Ilır.
A. Etil Alkol Fermantasyonu
Glikoliz tepkimeleri sonucu meydana gelen pirüvatın enzimler sayesinde
etil alkole dönüşümüne etil alkol fermantasyonu denir.
Bira mayası, bazı bakteri ve bazı bitki hücreleri etil alkol fermantasyonu
gerçekleştirebilir.
Glikoz, glikoliz olayı ile pirüvata kadar parçalanır. Oluşan üç karbonlu
pirüvat molekülünden bir molekül CO ayrılarak iki karbonlu etil alkol fer-
mantasyonuna özgü asetaldehit oluşur.
Asetaldehit molekülü 2 NADH + 2H+dan kopan hidrojenleri alır ve iki
molekül etil alkole dönüşür. Bu sayede serbest kalan NAD* molekülleri
tekrar glikolizde kullanılabilir. Böylece glikoliz reaksiyonlarının devamlı-
lığı sağlanmış olur.
2C0
Glikoz
2 Asetaldehit
2NAD•
Glikoz + 2 AT?
2NADH*2H•
2 Etil alkol + 2C02 + 4
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Fermantasyon tepkimeleri İçin aşağıda verilen-
lerden hangisi yanlıştır?
A) Hücre sitoplazmasında gerçekleşir.
B) Oksijen kullanımı olmaz.
C) ETS enzimleri görev alır.
D) Glikoliz ve son ürün oluşumundan oluşur.
E) Katabolik bir olaydır.
—c:şğğğj:::»»—
Oksijensiz ve oksijenli solunumda ETS enzimleri
görev alırken, fermantasyon tepkimelerinde ETS
enzimleri görev almaz.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Bira mayası oksijenli ortamda oksijenli
solunum, oksijensiz ortamda ise etil
alkol fermantasyonu yapabilir.
Fermantasyonda ETS enzimi görev
almazken, oksijensiz ve oksijenli solu-
numda görev alır.
SIRA SENDE -
I. Bira mayası
II. Bakteri
III. Bitki
Yukarıda verilen canlıların hangileri etil alkol
fermantasyonu yapabilir?
Etil alkol fermantasyonu ile oluşan etil alkol fazlalığı zehir etkisi göste-
rebilir.
134
A) Yalnız I
D) II velil
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ı, II ve III
