Caferilik:
İmam Cafer-i Sadık'ın inanç, ibadet ve muame-
lat konusundaki görüşlerini esas alan bir olu-
şumdur. Caferiler, dini konularda Kur'an-ı Kerim
ve sünnetin yanı sıra masum kabul ettikleri on
iki imamın sözlerini de delil olarak kabul ederler.
Caferilik çoğunlukla Şia'ya mensup olan Müslü-
manların benimsediği amelî-fıkhî mezheptir.
İSLAM DÜŞÜNCESİNDE TASAVVUFİ
YORUMLAR
İslam'ın itikadi ve fıkhi yorumları olduğu gibi ah-
laki yorumları da vardır. İslam'ın ahlak esasları
üzerinde yoğunlaşan düşünceye tasavvufi dü-
şünce denir.
Tasavvuf; kalbe yalnızca Allah sevgisini yerleş-
tirmeyi, züht ve takvayı, nefsi kötü duygu ve dü-
şüncelerden arındırmayı amaçlar. Kur'an'da
nefsi arındırmayı, dünya malına fazla önem er-
memeyi vurgulayan ayetler tasavvufun ortaya
çıkmasında etkili olmuştur.
Tasavvufun ortaya çıkmasında; Hz. Muham-
med sade bir hayat yaşaması
Peygamberlik gelmeden kendine özgü tecrübe-
ler yaşaması
Emeviler Döneminde bazı yöneticilerin lüks ve
gösteriş içinde hayat sürmeleri
Yeni fetihlerle Müslümanların farklı coğrafya-
larda farklı yaşam biçimleriyle karşılaşmaları et-
kili olmuştur.
Yesevilik:
Yesevilik düşüncesinin kurucusu 12. yüzyılda
yaşayan Hoca Ahmet Yesevi'dir.
Hoca Ahmet Yesevi'nin güzel ahlakı ve dini de-
ğerlerİ konu alan şiirlerine hikmet adı verilir. O;
şiirleri, sohbetleri, kişiliğiyle halk arasında çok
sevilmiş, "Pir-i Türkistan" lakabıyla tanınmıştır.
Ahmet Yesevi'nin şiirleri Divan-ı Hikmet adlı
eser de toplanmıştır
Kadirilik:
12. yüzyılda Abdülkadir Geylani'nin düşünceleri
etrafında oluşmuş tasavvufi bir yorumdur.
Nakşibendilik:
Nakşibendilik, Bahaeddin Nakşibend'in düşün-
celeri etrafında oluşan tasavvufi bir yorumdur.
Nakşibendilikte Allah'ı sessiz olarak ve devamlı
zikretmeye büyük önem verilmiştir. Böylece ki-
şinin kötü arzularını yok edeceğine inanılır. Al-
lah'l çokça anan kimse onun sevgisini kalbine
nakşeder yerleştirir.
Mevlevilik:
Mevlâna, 1207 yılında bugün Afganistan'ın ku-
zeyinde yer alan Belh şehrinde doğmuş ve kü-
çük yaşlarda ailesiyle birlikte Konya'ya yerleş-
miştir.
Mevlâna, Şems İsimli bir sufÎ İle tanıştıktan
sonra farklı bir düşünce dünyasına girerek Öğüt-
lerİnİ ve hikmetli sözlerini insanlara aktarmak
İçin şiir sanatına başvurmuştur. Mevlâna'nın
Mesnevi ve Divan-l Kebir İsimli İki manzum
eseri bulunmaktadır.
Mevlevilikte şiir, musiki ve sema ayininin önemli
yeri vardır. Mevlevi dervişler ney, kudüm gibi
müzik aletleri eşliğinde, özel giysiler içerisinde
sema ayini yaparlar.
Mevleviliği sistemleştiren Mevlana'nın oğlu Sul-
tan Velettir.
Alevilik — Bektaşilik
Hz. Ali'yi seven, sayan ve ona taraftar Olan ki-
şiye Alevi denir. Aleviler; Allah'ın birliğine İna-
nan, Hz. Muhammed (s.a.v)'i son peygamber
olarak kabul eden, kutsal kitabı Kur'an-ı Kerim
Olan, Hz. Muhammed (s.a.v)'i ve O'nun ehl-İ
beytini seven Müslümanlardır.
Bektaşilik düşüncesinin kurucusu Hacı Bektaş
Veli olup Horasan'dan gelen erenlerle birlikte
hakikat Işığını Anadolu' da yakmış ve etrafın-
daki insanlara tasavvufun inceliklerini anlatmış-
