c
Deneme - 10
o
Ğ
R
Y
A
Z
3.
Türkiye farklı Özellikteki txsınçhrın etkisin& kalır. Bu
rum daha çok Türkiye'nin matematik konumunun sonucu-
İzlanda Dinamik Alçak Basınç: Kuzeybatıdan ve
etkil OMuğu zaman kışlar biraz daha Ilık ve bol yağışlı
Sibirya Termik Yüksek Basınç: Kuzeydoğudan etkiler ve
etkili olduğu zaman kışlar çok soğuk ve kar yağışlı geçer.
Azor (ASO') Dinamik Yüksek Basınç: Avrupa ve Karadeniz
üzerinden ülkemizi etkiler ve yaz rnevşiminin serin, Kara-
denide ise yağışlı geçmesine neden olur.
Basra Termik Akak Basınç: Güneydoğudan etkiler ve ya-
zın sıcak ve kurak etkiye neden olur. Özellikle yaz mevsi-
minde etkth olması ve coğrafi konum olarak Muson Asya-
sÜna yakın olması, muson sisteminki bir parçası olmasını
sağlamıştır.
Cevap B
Çok sayıda akarsuyun bulunduğu Türkiye'de, akarsu va-
dilerinin büyük bölümünün "V- şeklinde (Çentik vadi) bir
profile sahip Olduğu görülür. Bu durumun ortaya çıkma-
s.ndaki temel etrnen Türkiye akarsularının denge profiline
ulaşmamış olmasıdır. Çünkü ülkemiz genç oluşumlu olup
Ortalana yükseltişi Oldukça fazladır, dış kuvvetler yetedm-
Ce aşındırma gerçekleştirememiştir.
Dolayısı İle akarstAar genelde çentik vadi oluşturmuştur.
Şayet profiline kavuşmuş olsaydı akarsular derine
yanlara doğru aşındırma gerçekleştirin" ve geniş ta-
banlı vathhr oluştururdu.
Cevap E
Öğrenci değişhn progrmına katılıp alacağı ül-
keyi tanımak için kışa bir süreliğine, Türkiye'ye gelen
bir öğrenci, Türkiye'de kaldığı dönemde gece süresinin
gittikçe kısalmakla birlikte gündüz süresine göre daha
uzun olduğunu fark etmiştir. Açıklamasına bağlı olarak
ulaşılabilecek kanı şudur. Öyle bir tarihte öğrenci gelmiş
Olmalı ki geceler kısalacak ancak; kısalmasına rağmen
gündüzlerden de uzun olacak. Bu tarih mutlaka 21 Aralık
tarihînden sonra, 21 Man tarihînden Önce olmalı ki hem
geceler kısalsın hem de kısalmaya rağmen gündüzlerden
uzun olsun. Seçenekler incelendiğinde 21 Aralık - 21 Mart
tarihleri aralığında sadece 10 Ocak — 1 Şubat tarhleri bu-
lunmaktadır.
Cevap A
4.
5.
6.
45
Türkiye'de iklim çeşitliliğine bağlı olarak toprak çeşitliliği
de Oldukça fazladır.
Akarsu ağızlarında özellikle delta ovalarında alüwal
topraklar yaygındır. Bu bağlamda haritada İşaretlenmiş
I numaralı sahada (Çukurova Deltası) alüvyal topraklar
yaygındır. II numaralı saha Doğu Karadenizin kıyıları olup
nemli iklim topraklarından olan kahverengi orman toprak-
lan yaygındır. III numaralı saha ise Erzurum — Kars BÖ-
lümü'nde yer alıp yaz yağışları ve dağ çayırlarına bağlı
olarak çernozyum topraklar yaygındır.
Cevap A
Türkiye kış mevsiminde kuzey sektörlü soğuk ve nemli
hava kütlelerinin, yaz mevsiminde ise güney sektörlü si-
cak ve kuru hava kütlelerinin etkisi altındadır. Bu durumun
ortaya çıkmasındaki temel neden Türkiye'nin mutlak ko-
numudur. Türkiye Kuzey yarımkürede, yengeç dönencesi-
nin kuzeyinde yer alan bir Orta kuşak ülkesidir. Dolayış!y-
la kuzeyden etkili Olan hava kütleleri hava sıcaklıklarım
düşürürken, güneyden etkili Olan hava kütleleri sıcaklık
değerlerini attırır.
Cevap B
Platolar, Türkiye arazisi İçinde geniş yer kaplamaktadır,
Platolarda genellikle ekonomik faaliyetler tarım ve hay-
vanclllktır. Verilen platoların fiziki yapıları dikkate alın-
diğında Haymana Platosu, Bozok Platosu. Şanlıurfa
Platosu ve Uzunyala Platosu'nda genellikle ekonomik
faaliyetler tanm ve hayvancılıktır. Ancak Kocaeli Platosu
Marmara Bölgesi'nde yer alır ve sanayi faaliyetlerinin Ön
plana çıktığı bir platodur,
Cevap A
195
