C ARI
Tavsiye Ettiğimiz Adımlar
"Sonuç olarak, netice olarak, toparlayacak olursak, bundan dolayı,
bu yüzden, uzun lafın kısası, çünkü vb." bağlayıcı sözler bizi sonuca
daha hızlı götürür.
Tavsiye Etmediğimiz Adımlar
Sadece metnin başını okuyup finalle ilgili çıkarım yapmak doğru ol-
mayabilir.
CÜMLE EKLEME
Aslında yazar metni tastamam yazmış, okura sunmuştur. Ama birileri
oyun oynamak istemiş ve bir bütünlüğe sahip metinden bir cümle çıkar-
mış. Sonra, bu cümle nereye aittir, nasıl buluruz, diye soruyu sormuş,
kenara çekilmiştir. Peki, biz ne yapacağız? Ya metni iyi analiz edeceğiz,
akışta nerede bir boşluk var, bunu tespit etmeye çalışacağız. Kopma var
mı? Bir şey eksik mi? Eksik ama tam olarak ne? Ya da cümleyi iyi analiz
edeceğiz, onu nereye bağlayabiliriz, bunu tespit etmeye çalışacağız.
Tavsiye Ettiğimiz Adımlar
O
Soru kökünü dikkatli okumak özellikle bu soru tiplerinde daha kıy-
metlidir. Neden? Çünkü bu soru tipleri, tip olarak yani görsel ola-
rak aynı gözükse de tek bir sözcük değişimi ile farklılaşan bir hâl
almaktadır. "hangisinden sonra" veya "hangisinden önce" olm
durumu "numaralanmış yer", "numaralanmış cümle" ifadeleri so-
runun kaderini baştan aşağı değiştirmektedir.
O
Cümle içinde bağlantı noktası varsa (bağlaç ya da bağlayıcı zamir
gibi ögeler) tespit edilir. Yoksa cümle içinde anahtar söz tespiti ya-
pılmaya çalışılır.
O
Metinle bağlantı noktalan ya da anahtar sözler eşleştirilmeye çalışılır.
Tavsiye Etmediğimiz Adımlar
O
Cümleyi, metindeki her yere tek tek deneye deneye doğru yeri
bulmaya çalışmak oldukça zaman alıcı bir seçim olabilir. Aynı za-
manda kafa da karıştırabilir.
Paragraf Oluşturma-SıraIama
Birileri "puzzle"ın parçalarını dağıtmış. Bize de, hadi düzeltin, diyor-
lar. Ne yaparız? Ya köşeden başlarsınız ya renklere ya çizgilere ya be-
Paragrafta Vapı
lirgin geçişlere göre gruplarsınız değil mi? Aynı öyle işte. 5 cümle. Yer-
leri değiştirilmiş. Ya baştan aşağı sırala diyecekler ya baştan 3. sü han-
gisi diyecekler ya da sadece ikisinin yerini değiştirip hangisi yer değiş-
tirmeli diyecekler. Sonuç olarak ya baştan aşağı bütün cümleleri sıra-
layacağız ya da bir değişiklikle bütün parçaları düzenlemiş olacağız.
Tavsiye Ettiğimiz Adımlar
o
O
o
İlk işimiz giriş cümlesini bulmak olmalı. Kendinden önceki cüm-
lelerle bağlantısı olmayan cümle. İçinde ama, fakat, lakin, ancak,
çünkü, oysaki, hâlbuki, meğerki, öylece, böylece, şöyle ki, dolayı-
sıyla, işte bundan ötürü, o, bunları, şunları... gibi bağlayıcı ifade
bulundurmamak...
Bağlantı/köprü ifadeleri ve anahtar sözleri bularak I. cümlenin
devamını getirmek, sonraki adım.
Eğer yer değiştirme sorusu çözüyorsak seçeneklerden eleme/
tutma yöntemini tercih ederek destek alabiliriz.
Q
PRRRGRRFın
RITffll
Tavsiye Etmediğimiz Adımlar
İlk cümleyi bulmadan her cümleyi tek tek denemek zaman kaybı
O
olacaktır.
Düşüncenin Akışını Bozan Cümle
Paragraf, dil ve anlatım bakımından bir bütünlük sağlamaktadır. Ba-
zen paragraf cümlelerinin arasına, ilgisiz bir cümlenin girmesiyle pa-
ragrafın anlam bütünlüğü bozulmaktadır. Burada şunu belirtmek ge-
rekir: ÖSYM paragrafın akışını bozan cümlede, birbirinden tam ba-
ğımsız iki konunun cümlelerini iç içe koymaz. Konu aynı seçilir. Sade-
ce, akışı bozacak cümle, o konunun farklı bir yönü ile ilgili olmaktadır.
Bu da biraz dikkat gerektirmektedir.
Parçayı İki Paragrafa Bölme
Bir paragrafta, bir konu ya da bir düşünce dile getirilir. İkinci bir konu
ya da düşünce için ikinci paragrafa ihtiyacımız vardır. Bir konudan baş-
kasına geçilmişse ya da bir düşünceden başka bir düşünceye geçilmiş-
se bu cümle, ikinci paragrafın ilk cümlesidir. İkinci paragrafın ilk cüm-
leşi, paragrafın giriş cümlesine ait özellikleri taşımalıdır. Yani bu cüm-
lede önceki cümleleri çağrıştıran herhangi bir söz ya da bağlaç olma-
malıdır.
129
