C ARI
- 14
Ritim Denemeleri
q
q
5.
6.
Descartes'in amacı; sağlam, kesin, güvenilir ve açık seçik bir bil,
giye ulaşmaktır. Bunun için Descartes, temellendirme yöntemı
izler. Önce felsefe geleneğini ele alır. Filozofların savunmuş ol-
düğü görüşlerden şüphe eder. Sonra duyumlara yönelir. Man-
tıksal olarak onlardan da şüphe etmenin olanaklı olduğunu sa-
vunur. Çünkü duyularımız, bizi pek çok defa yanıltmıştır. Sonra
Descartes, uyanık mı yoksa düşte mi olduğunu belirlemek için
herhangi bir ölçütün olup olmadığını inceler. Uyanık olduğumu-
zu belirleyenin uyanık olduğumuzu düşünmemiz olduğu fakat
düşte de bunu düşünüyor olabileceğimizi söyler. Son olarak man-
tığı ele alır. Mantıksal kesinlikten dahi şüphe duyabileceğimizi
savunur.
Aşağıdakilerden hangisi Descartes'in temellendirme yöntemi-
ni kullanan bir felsefe eleştirmeninin süreç içinde soracağı so-
rulardan biri olamaz?
A) Duyuların bireyi şüpheye iletme ihtimali var mıdır?
B) Uyanık ya da düşte olma durumunu belirleyici bir ölçütten
söz edilebilir mi?
C) Gerçek filozof, kendini sorgularken hangi amaçları gözetme-
lidİr?
D) Felsefe alanında geçmişin birikimleriyle ilgili nasıl bir tutum
izlenebilir?
E) Mantıksal kesinliğe bakış açısı üzerine neler söylenebilir?
Canlılarda bulunan işlev ve yapıca bozuk genlerin tespit edilme-
si, değiştirilmesi ve onarılmasını sağlayan uygulamalara "gen te-
rapisi" denir. Gen terapisi, erken embriyonik dönemde kusurlu
genlerin tespit edilerek değiştirilmesine ve çeşitli hastalıklara
neden olabileceği tahmin edilen genlerin onarılmasına olanak
sağlamaktadır. Böylece kalıtsal hastalıkların ve istenmeyen ge-
netik özelliklerin bir sonraki nesle aktarılması önlenmiş olacak-
tır. Günümüzde gen terapisi ile ilgili çalışmalar hızla devam et-
mektedir. İnşan genomu ile elde edilen bilgiler sayesinde kan-
ser, kalp ve damar hastalıkları, hemofili ve şeker hastalığı gibi
birçok rahatsızlığın tedavi edilebileceği öngörülmektedir.
q
7.
(3)
8.
Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmada bilim insanlarının,
Perseverance keşif aracının Mars'a inmesinden bir gün sonra 19
Şubat 2021'den itibaren kaydettiği sesleri incelediği belirtildi.
Araştırmada Mars'ta ses hızının Dünya'ya göre saniyede 100
metre daha yavaş olduğu saptanırken Mars'ta ayrıca iki farklı
ses hızının olduğu da belirlendi. Mars'ta tiz ve pes seslerin hız-
larının birbirinden farklı olduğunu belirten araştırmacılar, geze-
gendeki benzersiz ses ortamının düşük atmosferik yüzey basın-
cından kaynaklandığını belirtti.
Bu parçadan yola çıkılarak
I. Perseverance adlı araç, Mars'ta özellikle ses iletimini araş-
tırmayı öncelemiştir.
II. Ses, evrenin her tarafında aynı hızla ilerlemez.
III. Mars atmosferi, farklı ses türlerini farklı hızlarda iletir.
bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) ive III
C) ive III
E) II ve III
II.
III.
Bozuk genlerden hareketle türlü hastalıkları önleyici çalış-
malar sürdürülmektedir.
Gen terapisi yönteminde kalıtsal rahatsızlıklara yönelik bir
amaçtan söz edilebilir.
Bilim insanları, erken embriyonik dönemin sınırlarını netleş-
tirmeyi başarmıştır.
. Cam şişeler rengârenk sıvıyla dolu. Gül pembesi, hardal sa-
rısı, menekşe rengi içimizi açıyor. Bir şeyleri kıracağım diye
ödünüz kopuyor. Odanın orta yerinde deney tüpü fokur fo-
kur kaynıyor. Ölçekler, tüpler, formüller...
Manzara, laboratuvarda geçen kimya derslerini hatırlatıyor.
II.
Lakin havaya yayılan keskin rayiha, parfüm atölyesinde ol-
duğumuzun işareti.
Bizi tedirgin eden, gereç kalabalığı içinde harıl harıl çalışan
III.
kişi; ömrünü mis gibi kokular içinde geçirmiş bir kimyager.
Moda tabirle parfümör. "Hafızadan silinmeyen tek şey ko-
IV.
kudur." diyen parfümör, herkesin tek tipleşmesinden par-
fümleri sorumlu tutuyor. Haksız da sayılmaz.
Avuç dolusu para ödediğiniz çiçek esansı size uygun olma-
V.
yabilir. Her gün atölyesinin kapısını erkenden açıyor. Kişiye
özgü kokular hazırlıyor. Dersler veriyor.
Yukarıda verilen numaralanmış aşamalarla ilgili olarak aşağı-
dakilerden hangisi söylenemez?
Yukarıdaki numaralanmış yargılardan hangileri bu parçada an-
latılanlarla ilişkilendirilebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
D) ive II
PRRRGRRFın RITffll
I. aşamada örneklendirme yapılmıştır.
II. aşamada koklama duyusundan yararlanılmıştır.
III. aşamada ikileme kullanılmıştır.
IV. aşamada adlandırmaya başvurulmuştur.
V. aşamada şart bildiren cümlelere yer verilmiştir.
287
