C ARI
O Peki, başka sözlerle de ifade etmeye çalışalım. Başlık nedir? q
CI Paragrafta anlatılanları en iyi özetleyen söz ya da söz grubu-
dur.
Konunun özüdür. Özetidir. Şifrelenmiş hâlidir.
CI Bir başka açıdan bakacak olursak başlık, konunun sınırlarını
belirleyendir.
CI Konuyu tanıtan, ana düşünceyi yansıtan sözcük ya da sözcük
grubudur.
Paragrafta Ana Düşünce
Yazarın ele aldığı duyguya, düşünceye, olaya paragrafta konu diyor-
dük. Peki, yazar kaleme aldığı bu yazıyı durduk yere mi yazdı? Öylesi-
ne mi yazdı? Tabii ki hayır! Bir amacı vardır yazarın, bir derdi... İşte ya-
zarın kaleme aldığı yazıyı; neden yazdığını, amacının ne olduğunu or-
taya koyan düşünceye ana düşünce diyoruz. Yolları düşünün... Tali yol-
lar yani yan yollar var... Yan yol sayısı çoktur. Hepsinin de tek bir ama-
CI vardır ama: Ana yola ulaşmak... Tıpkı yollar gibi, bir yazıda da bir-
çok yardımcı düşünce olabilir ama asıl anlatılmak istenen düşünce tıp-
ki ana yol gibi, tektir.
o
Ana düşünceyi ararken "Yazarın vermek istediği mesaj ne?" , "Ya-
zar bunları niye anlatıyor?" sorularına cevap bulmaya çalışırız.
O
Ana düşünce, metinin başında ya da sonunda olabildiği gibi met-
nin geneli de yayılmış olabilir.
Tavsiye Ettiğimiz Adımlar
o
İlk ve son cümle, bir şehrin girişindeki ve çıkışındaki kaleler ka-
dar önemlidir.
Bu bakımdan metnin özellikle ilk ve son cümlelerini daha dikkat-
li okumalıyız. Daha dikkatli okumakla sadece buraları okumak ara-
sında doğu ile batı kadar fark vardır. Aman ha, okumaktan vazgeç-
mek yok
o
Buna göre, bence, kanaatimce, yani, böylece, dolayısıyla, önem-
li olan, demek ki, yeter ki, anladım ki, sonuç olarak, işin aslı, o
hâlde, işte... gibi ifadeler anahtar sözlerdir.
Bunlardan birini gördüğünüz an, projektörleri çift çift yakalım. Ş)
Bilin ki ana düşünce, bir hap şeklinde bize sunulacak...
Paragrafta Hono - Rna Düşünce
Tavsiye Etmediğimiz Adımlar
o
o
o
PRRRGRRFın
RITffll
Seçeneklere göz gezdirip ana düşünceyi seçeneklerden belirle-
mek.
Seçenekler bizi yanıltabilir. Çeldiriciler aklımızı çelebilir. Metni oku-
duktan sonra ana düşünceyi belirleyelim. Sonra seçeneklerde ona
en yakın ifadeyi arayalım.
Bütün seçeneklerin paragraftan çıkarılabilir olduğu gözden ka-
çırmak.
Seçeneklerin hemen hepsi metinde vardır. Ama biz hangisine ula-
şılır/hangisi çıkarılır sorusu çözmüyoruz. Asıl anlatılmak isteneni
arıyoruz. Buna lütfen dikkat edelim.
Kendi düşünceni soruya ekleyip yazarın düşüncesini anlamlan-
dırmaya çalışmamak.
Ne kadar iyi bilirsen bil, soruya dışarıdan bilgi getirme lütfen. Ve
yazarı düşün. Onun düşüncelerini yorumla.
31
