Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157)
Tuğrul Bey
Çağrı Bey
Sultan Alparslan
Ani Kalesi
AKDENİZ
Malazgirt Savaşı
Sultan Melikşah
FATIMİL
Hasan Sabbah
Nizamülmülk
Aral İD
ç yara
tur
Haşhaşilik (Bâtinilik)
KARAHANLILAR Hasan Sabbah'ın başlatmış olduğu harekettir. Hasan Sabah İran
• Ant*ya
• Şam
L. Cürcan
• Rey
Mş*ur
Taşkent •
GAZNELILER
YARIMADASI
SELÇUKLU DEVLETİ (1040-1157)
bölgesinde kartal yuvası olarak anılan "Alamut Kalesi'ne yerle-
şerek, burada fedailer yetiştirmiş ve Selçuklu devlet adamlarına
suikastler düzenlemiştir. Sultan Melikşah ve vezir Nizamülmülk
Bâtıniler tarafından şehit edilmiştir. 1256 yılında Alamut Kale-
si'ni alan İlhanlı hükümdarı "Hülagu Han" Bâtini hareketine son
vermiştir.
Malazgirt Savaşı'nın Sonuçları
• Anadolu'nun kapısı Türklere açıldı.
• Kılıç hakkı (Fethedilen bölgenin fetheden komutana bıra-
kılması) uygulaması sonucu Anadolu'da ilk Türk-islam dev-
Jetleri kuruldu.
• İlk defa bir Bizans İmparatoru (Romen Diyojen) esir alındı.
• Bizans'ın Türklere karş Avrupa'dan yardım istemesi üzeri-
ne Türk-İslam ülkelerine yönelik Haçlı Seferleri başladı.
• Türklerin batıya doğru ilerleyişi hızlandı.
• Abbasi halifesi, Sultan Alparslan'a "İslam Ülkelerinin Sulta-
unvanını verdi.
• Malazgirt Savaşı Türk tarihinde "Yurt Açan Savaşı" olarak
da bilinir. Bu savaşın kazanılmasında Bizans tarafında bulu-
nan Peçenekler ve Uzların taraf değiştirmesi etkili olmuş-
• Selçuklular Oğuzların Üçoklar kolunun, Kınık boyuna mensuptur. Oğuz kelimesi "boylar, kabileler" anlamına gel-
mektedir. Selçuklu Devleti 1040 Dandanakan Savaşı'nda Gaznelileri yenip Horasan bölgesine egemen olarak ku-
rulmuştur. Devletin resmi kurucusu
'dir. (Horasan Hükümdarı) Bu dönemde Tuğrul Bey liderliğinde
yeni yurt bulma amaçlı Anadolu'ya keşif akınları yapılmıştır. 1048 Pasinler Savaşı'yla Anadolu hâkimiyeti için Bi-
zans'la ilk savaş yapıldı. Bizans'a bağlı Gürcüler yenildi ve Gürcü kralı Liparit esir alındı. 1055 Bağdat Seferi ile Şii
Büveyhoğullarına son veren Tuğrul Bey'e halife "Doğu'nun ve Batı'nın hükümdarı" unvanını vermiştir.
• 1064'te
, Hristiyanlarca kutsal Kars-Ani Kalesi'ni aldığı için kendisine
anla-
mında
unvam verilmiştir. 1071 yılında ise Malazgirt Savaşı'nda Bizans'ı yenerek Anadolu'nun kapısı-
nı Türklere açmıştır.
• Büyük Selçuklu Devleti'nin en parlak zamanı
olmuştur. Bu dönemin en önemli ismi Sul-
tan Alparslan Dönemi'nden itibaren vezirlik yapmakta olan Nizamülmülk'tür. Melikşah'ın Bâhniler tarafından öl-
dürülmesinden sonra Fetret Devri (Mahmut - Berkyaruk - Mehmet Tapar - Sencer arasında) yaşanmış, Fetret
Devri'ne son veren Sultan Sencer Dönemi'nde Karahitaylarla yapılan Katvan Savaşı (1141) kaybedilmiş ve Sel-
çuklu Devleti yıkılma sürecine girmiştir.
29
• Abbasilerin gizli faaliyetleri
• Oğuzların yönetime küstürülme-
si ve isyan etmesi
• Melikler arasında yaşanan taht
kavgaları
• 1141 yılında Karahitaylar'la ya-
pılan Katvan Savaşı'nın kaybedil-
• Sultan Sencer'in ölümü
• Atabeylerin çalışmaları
• Hasan Sabbah liderliğindeki Bâti-
nilerin (Haşhaşiler) yıkıcı faaliyet-
lerİ
Büyük Selçuklu Devleti'nin
Yıkılmasıyla Kurulan Devletler
• Irak Selçukluları
Kirman Selçukluları
• Suriye Selçukluları
Selçukluları
Kurulan Atabeylikler
Şam Atabeyliği (Böriler)
• Musul ve Halep Atabeyliği (Zengiler)
IŞ• Azerbaycan Atabeyliği (İldenizliler)
• Atabevliği [SalRurIular)
instagram.com/copysinav
