6.
7.
8.
Bu dağlar ulu dağlar
Etrafı sulu dağlar
Yâr fikrime düşende
Gök oynar bulut ağlar
Yukarıda da bir örneği verilen anonim Türk halk şiiri
örneklerinden Olan mâni için aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Tek dörtlükten oluşan şiirlerdir.
B) 7'Ii hece ölçüsüyle söylenir.
C) "aaxa" biçiminde uyaklanır.
D) Aşıl konu son iki dizededir.
E) Birinci dizesi ötekilere göre kışa Olan mânilere artık
(yedekli) mâni denir.
Aşağıdakilerden hangisi halk edebiyatı nazım biçim-
lerinden Mürkü"nün özelliklerinden biri değildir?
A) Ezgiyle söylenen anonim halk şiiri nazım biçimlerin-
den biridir.
B) Genellikle 7'Ii, 8'Ii, 11'Ii hece ölçüşüyle söylenir.
C) Bölgelere göre "koçaklama, taşlama, ağıt, güzelleme"
gibi değişik isimlerle adlandırılır.
D) İki bölümden oluşur; birinci bölüm türkünün asıl sözle-
rinin bulunduğu bölümdür, buna bent adı verilir; ikinci
bölüm ise bendin sonunda tekrarlanan kavuştak de-
nilen nakarattır.
E) Halk arasında oldukça yaygın bir nazım biçimidir,
büyük bir çoğunluğu anonim nitelik taşır.
Havada bulut yok bu ne dumandır,
Mehlede ölüm yok bu ne şivandır.
Şu Yemen elleri ne de yamandır.
Anom Yemen'dir gülü çemendir.
Giden gelmiyor acep nedendir.
Şu dağın ardında redif sesi var.
Varın bakın çantasında sesi var.
Bir çift pabuç ile bir de fesi var.
Burası Huş'tur yolu yokuştur.
Giden gelmiyor acep ne iştir.
Yukarıda verilmiş olan şiirin nazım biçimiyle ilgili ola-
rak aşağıdakilerden hangisi
A) Anonim halk şiiri nazım biçimidir.
B) Bent ve kavuştak denilen nakarattan oluşur.
C) Bu nazım biçiminin şekli ve söylenişi bulunduğu çev-
reye göre değişebilir.
D) Hecenin farklı kalıplarıyla söylenebilir.
E) Nazım biçimi ve uyak düzeni yalnızca yukarıdaki gibi-
133
9.
10.
Türkünün aşıl bölümünün bulunduğu kısma -
- sürekli
tekrarlanan kısmına ise adl verilir.
Yukarıdaki boşluklar aşağıdakilerden hangileriyle
doldurulabilir?
A) bent - kavuştak
C) nakarat - bent
E) beyit
Ayağı
B) beyit - bent
D) bent - beyit
- nakarat
Kuşlardan bir kuş gördüm
Var başında ayağı
Ustat manici İsen
Aç mâniden ayağı
Ağlarım çağlar gibi
Derdim var dağlar gibi
Ciğerden yaralıyım
Gülerim ağlar gibi
Her gelen bir gül ister
Sahipsiz bağlar gibi
Dere boyu saz Olur
Gül açılır yaz olur
Ben yârime gül demem
Gülün ömrü az olur
Adilem şen naçarsın
İnci mercan saçarsın
Dünya deniz olanda
Gönlüm nere kaçarsın
Ağam derim naçarım
İnci mercan saçarım
Dünya deniz olunca
o
Ben kuş olup kaçarım
Yukarıda numaralanmış mâni türleri aşağıdakilerden
hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Deyiş - kesik - düz - yedekli
Yedekli - kesik - düz - deyiş
Düz - deyiş - kesik - yedekli
Ayaklı - yedekli - düz - deyiş
Düz - kesik - yedekli - deyiş
