Boyu x, kesit alanı A Olan katı bir cisim Tİ sıcaklığındaki or-
tamdan T 2 sıcaklığındaki ortama ısı iletim hızı;
k.A.(T1 -T2)
ifadesiyle doğru orantılıdır. k ISI iletim katsayısı Olup metaller-
de çok büyük, ahşap, cam yünü, köpük (strafor) gibi malze-
melerde çok küçüktür.
L.) Bu sonuca göre ısının iyi iletilmesi istenildiğinde k büyük şe-
çilir. Kaloriferlerde ütüde, lehim makinelerinde k büyük seçi-
lir. Isının iletilmesi istenmiyorsa yani ISI yalıtımı isteniyorsa k
küçük seçilir. Binaların dış cephe yalıtımı köpük ve cam yünü
ile kaplanır ki ısıyı geçirmesin. Ayrıca yerlerin ahşapla kaplan-
maşı, tencere-tava gibi ateşte iş yapılan araçların kulp kısım-
lan ahşap ya da k katsayısı küçük Olan plastik matemlerden
yapılır.
Bu sonuca göre ISI yalıtımı istenen durumlarda A kesit alanı
küçültülmeli, x büyültülmelidir. Kışın soğuk geçen yerleşim
yerlerinde evlerin duvarlarının ve pencerelerinin küçük yapıl-
maşının nedeni budur. Tarihi yapıların duvarlannın da kalın ya-
pılması yine bu nedenledir.
Yine bu sonuca göre Işı iletim hızı sıcaklık farkıyla doğru oran-
tllldır. Sıcak bir odaya çok soğuk ortamdan ve normal bir or-
tamdan gelen iki kişiden çok soğuktan gelen diğerine göre
ISIYI daha hızlı çeker. Evlerde ISI kaybı iç ve dış ortamın sıcak-
İlk farkıyla doğru orantılıdır. Yani evin sıcaklığını olması gere-
ken sıcaklıktan daha fazla yapmak ısı kaybını artınr.
Kışın parktaki metal bank, ağaç banktan daha soğuk hisse-
dilmesinin nedeni metalin ısıyı daha hızlı (iyi) iletmesinden do-
layıdır. Aslında iki bankın da sıcaklığı eşittir.
2. Konveksiyon (Taşınma) Yolu
Sıvı ve gazlarda enerji yayılma yoludur. Maddenin molekülleri ta-
şınırlar, Ötelenirler. Kalorifer evi bu yolla ısıtır.
Isınan hava yükselir.
Termos ve evlerin pencere camları çift camdan yapılır. Bu sa-
yede camlar arasında boşluk oluşturulur, boşluktan ısı kon-
vekisyon yoluyla yayılamaz.
Kaloriferler salonu ısıürken, kaloriferin petekleri içindeki hava
ısınır. Isınan havanın Özkütlesi azalır. Özkütlesi azalan hava
yükselir ve yükselen hava molekülleri perdeye çarparak on-
lan hareketlendirir.
3. Işıma Yolu
Isının Işıma ile yani Işınlarla yayılması yoludur. Hem görünür hem
kızılötesi Işınlarla ISI yayılır. Isının elektromanyetik dalgalarla ya-
yılmasıdır.
Güneş Dünya'yı bu yolla ısıtır.
İndüksiyon ocağı, Güneş ocağı, merceğin kağıdı yakması, ISI-
mn Işıma ile yayılmasının bir sonucudur.
Yazları çok sıcak olan güney sahillerinde evlerin beyaza boyan-
maşı, güneşte kalan siyah arabaların beyaz arabadan daha sıcak
olması ısının Işıma ile yayılmasına örnektir,
Güneş Işığında kalan siyah cisimler ISIYI en çok tutar. Daha
sonra gri renkler gelir. Isıyı en az beyaz ve ayna özelliği taşı-
yan cisimler tutar. Bu nedenle kışın koyu renkli, yazın açık
renkli giysiler giyilir. Renkler içinde ısıyı en çok kırmızı, daha
sonra turuncu, şan, yeşil, mavi tutar Ve en az mor renk tutar,
Bu nedenle aynı koşullarda kırmızı ve mavi cisimler güneşe
bırakıldığında kırmızı cisim sadece kırmızı rengi yansıtır geri-
ye kalan ışınlan soğurur. Mavi cisim mavi renkli Işınları yansı-
tır gerisini soğurur. Kırmızı cismin soğurduğu Işınların enerji-
si daha büyük Olduğu için kırmızı renkli cisim mavi renkliden
daha çok ısınır.
Güneşe park edilen araçların içine camlardan giren güneş
Işınlan aracın iç kısmını oldukça fazla Işıtır. Bunu önlemek için
aracın Ön camına Işığı iyi yansıtan ayna özelliğine sahip kar-
ton konulur.
Hissedilen Sıcaklık
Hissedilen sıcaklık, canlıların termometreyle ölçülen hava sıcak-
lığından daha fazla ya da daha az olarak algıladıkları sıcaklıktır.
Hissedilen sıcaklığı en çok havanın nem oranı belirler. Nemli ha-
yada 30 'C sıcaklığı 35 "C hissedilebilir. Rüzgar ve kişisel Özellik-
ler hissedilen sıcaklığı etikler.
Küresel Isınma
Sera etkisiyle Dünya yüzeyinin ortalama sıcaklığının artması kü-
resel ısınma olarak bilinir. Sera etkisi, ormanların azalması ve at-
mosfere daha çok karbondioksit gibi gazlar bırakan fosil yakıtlar-
dan dolayı Güneş Işınlarının atmosferde uzun süreli kalmasıdır.
Böylece Dünya gerekenden fazla ısınmaktadır.
