Bölüm 4
Zekânın ve bilgeliğin ölçütünün zenginlik oldu-
ğunu düşünen kişiler, Thales'le yoksul olduğu
için alay ederler. O da bunun üzerine zeytinin
az olduğu o yıl, elindeki bütün parayla, İhtiyaç
olmadığı için ucuzlamış olan ve zeytinyağı üre-
timinde kullanılan tüm presleri satın alır. Sonraki
hasat mevsimi geldiğinde ihtiyacı olanlara bu
presleri kendi belirlediği fiyattan kiralayarak
çok para kazanır.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi-
ne ulaşılabilin
A) Filozof, dünyayı anlamlandırmaya çalışan
kişidir.
B) Felsefe, her şeye eleştirel bir gözle bakma
alışkanlığı kazandırır.
C) Filozofların öncelikleri diğer insanlardan
farklıdır.
D) Filozof, hayata dair her şeyi felsefi proble-
me dönüştürür.
E) Felsefi düşünce çözümleyici Ve kurgusaldın
(2011-YGS)
2. Bir paradigmanın açıklayamadığı olgular, sorular,
durumlar yani anomaliler Ortaya çıktığında o
paradigmanın taraftarları ya bu durumu görmez-
den gelir ya da hâlâ olguları bu paradigmayla
açıklama çabasını sürdürürler. Ama asla bu
paradigmadan vazgeçmezler. Bu durum, gece
kaybettiği anahtarını arayan adamın, anahtarını,
düşürdüğü sokağın karanlık köşesinde değilde
de Işığın daha iyi Olduğu sokak lambasının altın-
da aramasına benzer.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi
paradigma değişimini güçlendiren etmendir?
A) Olgulardaki niceliksel değişimi fark edeme-
B) Olguları kurama uydurmaya çalışma
C) Benimsenen kuramların yetersiz oluşu
D) Nesnel bakıştan yoksun olma
E) Ölçüm araçlarının kurama göre hazırlanmış
oluşu
(2010-YGS)
38
l.
Demokritos, sofrasına gelen incirleri yerken bir
bal kokusu almış ve hemen bir araştırmadır baş-
lamış kafasında; o güne dek incirlerden almadığı
bu koku nerden gelebilir, diye. Merakını gider-
mek için incirlerin toplandığı yeri görmeye git-
mek istemiş. Sofradan niçin kalktığını anlayan
hizmetçi kadın gülmüş: "Boşuna zaman kaybet-
meyin, incirleri bal çanağına koymuştum toplar-
kem” demiş Demokritos'un canı sıkılmış bu
araştırma fırsatını kaçırdığı, bir merak konusu
elinden alındığı İçin. *'Hadi be şen de." demiş
hizmetçi kadına, "Keyfimi kaçırdın ama ben yine
de bal kokusu incirde kendiliğinden varmış gibi
nedenini araştıracağım.” Demokritos'un bu yak-
laşımı birçok bilim adamı ve filozofta Vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada bilim
adamı ve filozoflarda var olduğu söylenen
yaklaşıma terş.@ğşer?
A) Olaylara diğer insanlardan farklı bakma
B) Her şeyin nedenini sorma
C) Araştırmaktan hoşlanma
D) Merak duygusunu canlı tutma
E) Başkalarının düşüncelerini benimseme
(2007-öss sos-1)
2.
Masal bu ya, yoksul bir köylü kızı padişahın
oğluyla evlenir. Evlendikleri gün, eşi sarayın kırk
Odası olduğunu söyler. Odaların anahtarlarını
ona vererek "Otuz dokuz odayı aç; ama kırkıncı
odayı açma.” der. Yeni gelin hemen ertesi gün,
izin verilen odalann kapılarını açıp bakar; kimin-
de para, kiminde mücevher, kiminde yiyecekler
vardır. Yani, bildik şeyler... Dayanamaz kırkıncı
Odayı da açar. Filozoflar da bu gelin gibidir, tüm
kapıları açmak isterler.
Parçadaki benzetmeye göre, filozofu kapıları
açmaya iten aşağıdakilerden hangisi Olamaz?
A) Merak etme
B) Bilinenle yetinmeme
C) Sınırlan zorlama
D) Sorunları çözme
E) Yeni öğrenmelere İstekli olma
(2006-öss sos-1)
YGS - LYS FELSEFE -
3.
4.
Filozof "kavram dostu"dur. Bu, felsefenin yalnız-
ca basit bir kavram derleme, keşfetme sanatı
olmadığını söylemek demektir. Çünkü, kavramlar
ille de birtakım formlar ya da keşifler değillerdir.
Başka bir deyişle felsefe, kavramlar yaratmayı
da içeren bir disiplindir, Dost, kendi yaratılarının
dostudur. Örneğin; Platon "idea", Aristoteles
"Töz" , Descartes "Cogito" kavramlarıyla nere-
deyse birlikte anılırlar. Çünkü felsefelerinin teme-
lini bu kavramlar oluşturur ve bu kavramlar onla-
nn tanımlamalarına göre anlam kazanmıştır.
Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan
hangisine varılabilir?
A) Kavramlar basit bilgilerdir.
B) Felsefenin temelinde merak vardır.
C) Felsefe gerçeğe ulaşma çabasıdır.
D) Kavramlar yaratıcılarının güçlü izlerini taşır.
E) Düşünme kavramlar arasında ilişki kurmaktır.
(2003-ösş)
Bilim adamı problem çözme sürecinde, önce,
problemini aydınlatacak noktaları saptamalı,
sonra bu saptamalardan deneysel olarak sına-
nabilir sonuçlar çıkarmalıdır. İkinci aşama için
gereken bilgiyi ona okul öğrenimi vermiştir, bu
bilgilere dayalı çalışmaları onun başarılı olmasını
sağlar. Ancak, ilk aşamada başarılı olabilmesi
için bilim adamının elinde ne bilinen bir yöntem
vardır ne de Okulda öğrendiklerinin ona yararı
olacaktır.
Aşağıdaki yargılardan hangisi, bu parçada
öne sürüten görüşü özetlemektedir?
A) Aynı probleme çözüm arayan bilim adamları,
aynı noktadan yola çıksalar bile farklı sonuç-
lara ulaşabilirler,
B) Bilim adamı bilimsel kuramlardan yola çıktı-
ğında, ulaşacağı sonuçlar bilim çevreleri
tarafından kabul edilecektir.
C) Bilim adamının başarılı olabilmesi, yalnızca
eğitimine değil, probleme çözüm getirecek,
noktaları fark etme yeteneğine de bağlıdır.
D) Bilim adamının izlediği yöntem doğruysa
ulaştığı sonuç da doğrudur.
E) Bilim adamı çalışmalarına başlarken, kendi-
sinden önceki önemli çalışmaları incelemeli,
onlardaki eksiklikleri görebilmelidir.
(2002-ösş)
5.
6.
Filozof-BiIim Adamı
Bir masalda, iki terzi, krala diktikleri giysiyi yal-
nızca akıllı insanların görebileceğini söyleyerek
onu kandırırlar. Aslında ortada, dikilmiş herhangi
bir giysi yoktur. Kralla karşılaşanlar, akılsız diye
damgalanmamak için, onun çıplak göründüğünü
söylemez: aksine, olmayan giysiye herkes övgü-
ler yağdırır. Kralın çıplak Olduğunu, onu gören bir
çocuk söyler yalnızca. Bir düşünür de bu çocuk
gibi, gerçeği söyleyebilecek yüreklilikte olmalıdır.
Kendi çağının tüm önyargılarına karşın, saygınlı-
ğının zedelenmesi pahasına, gerçeği olduğu gibi
ortaya koymalı; çocukların yetişkinlikte yitirdikle-
ri bu özelliği korumaya çalışmalıdır.
Bu parçaya göre, bir düşünürde aşağıdaki
Özelliklerden hangisinin bulunması gerekir?
A) Cevaplardan çok, sorulara ağırlık verme
B) Soruşturmasına, olabildiğince çok bilgiyle
başlama
C) Bilimsel otoritelerle uyum içinde çalışma
D) Daha önce cevaplanmamış sorular sorma
E) Genel görüş ve kabullerin tutsağı olmaktan
kaçınma
(2002-ösş)
— Felsefe, insanı, onu çevreleyen evreni ve
toplumu tanımak ve bilmek amacında Oldu-
ğu için çeşitli bilim alanlarının bu konulardaki
bulgularını kullanır.
— Bilim, doğru bilginin koşullan, kaynaklan ve
sınırları konusunda kendişine yol gösterebi-
lecek ve onu eleştirebilecek Olan felsefi
görüşlerden yararlanır.
6
Bu iki bilgiye dayanarak felsefe ve bilimle ilgi-
li aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Aynı sorulara farklı yanıtlar verirler.
B) Bilgi edinmede aynı yöntemleri kullanırlar.
C) Aralarındaki rekabetten güç alırlar.
D) Toplumsal değişmelerden aynı ölçüde etkile-
nirler.
E) Birbirlerini karşılıklı olarak beslerler.
(2000-ösş)
39
