7. BÖLÜM: YÜZDE PROBLEMLERİ
5. MODEL I ENFLASYON / YANLIŞ ÖLÇÜM
ÖRNEKLER
Yıllık enflasyonun %20 olduğu bir ülkede, memur maaşlarına
yılın ilk 6 ayı için %20 ve son 6 ayı için % 25 zam yapılıyor.
Buna göre, bir memurun alım gücü bir yılda reel olarak
nasıl değişir?
Açıklamalı Çözüm:
Neler verilmiş?
• Yıllık enflasyon %20
• Memur maaşlarına ilk 6 ay için %20 ve ikinci 6 ay için %25 zam
yapılıyor,
Ne isteniyor?
• Memurun yıl sonunda alım gücü reel olarak nasıl değişmiş olur?
Enflasyon, mal ve hizmetlere ilişkin genel fiyat düzeyinin yükseldiği
ve dolayışıyla paranın şatın alma gücünün düşme hızıdır,
Yani bir ürünün satış fiyatının yıl sonunda artmasıdır,
Memurun maaşını enflasyona göre kıyaslayabilmek İçin 100 TL de-
ğerinde bir ürün ve memurun maaşını yılın başında 100 TL olarak
düşünelim:
100 TL'lik ürün yıllık enflasyon sebebiyle yıl sonunda 120 TL'ye
satılacaktır,
Yılın başında
Yılın sonunda
Aşağıda gösterilen A ve B cetvelleri hatalı Ölçüm yapmaktadır.
A cetveli
3 cetveli
• A cetveli her bir ölçümü %20 eksik yapmaktadır.
B cetveli her bir ölçümü %x fazla yapmaktadır.
A cetveli ile 40 cm olarak ölçülen bir cismin uzunluğu, B
cetveli ile 65 cm olarak Ölçüldüğüne göre, x kaçtırl
Açıklamalı Çözüm:
Neler verilmiş?
A cetveli her bir Ölçümü %20 eksik yapıyor,
B cetveli her bir ölçümü %x fazla yapıyor.
A cetveli ile 40 cm olarak ölçülen bir uzunluk B cetveli ile 65 cm
Olarak Ölçülüyor,
Ne isteniyor?
x kaçtır?
Cismin gerçek uzunluğu a cm olsun. Önce A cetveli ile bu ölçümü
yapalım:
A cetveli
Ürün:
Maaş:
100TL
100TL
%20 enflasyon
120 T
120 TL
150 TL
A cetveli her bir ölçümü %20
eksik yaptığına göre,
20
40 cm
100
80
z 40
100
a 50 cm bulunur.
Yukarıdaki şemadan anlaşıldığı üzere, yılın başında memur,
maaşıyla ürünü alabiliyor ve elinde hiç parası kalmıyorken, yılın so-
nunda memur bu ürünü yine alabiliyor ve elinde 30 TL parası kalıyor.
Yani memurun alım gücünde artış oldu. Şimdi bu artışın oranını bu-
lalım: 120 TL'den 30 TL arttığına göre, 120'de 30 İse 100'de kaçtır?
30
120
x 25 bulunur.
100
Şimdi de, gerçekte 50 cm uzunluğunda olan bu cismi 65 cm olarak
Ölçen B cetvelinin hangi oranda hatalı Ölçüm yaptığını bulalım:
B cetveli,
50 cm uzunluğu 65 olarak
B cetveli
ölçüyor.
Yani 50 cm'de 15 cm fazla
ölçtüğüne göre 100'de 30 fazla
ölçüm yapar.
O hâlde, x 30 bulunur.
