Bölüm 6
3.
4.
2.
52
YGS SORULARI
İpten yapılmış bir salıncağın üstünde sallanır-
ken ipleri kesersem ne Olur deyip denemeye
kalkmayız. Çünkü bunu yaptığımızda yere
düşeceğimizi biliriz. Daha önce bunu yapan
başka birini görmesek hatta yer çekimi kanu-
nundan haberdar Olmasak bile düşeceğimizi
biliriz. Çünkü düşen birçok nesne görmüşüz-
dür, düşmeyle İlgili birçok yaşantımız olmuştur.
Bu parça bilgi kuramının temel sorularından
hangisini tartışmaktadır?
A) Doğru bilgi mümkün müdür?
B) Bilginin kaynağı nedir?
C) Doğru ile gerçek aynı mıdır'?
D) Doğru bilginin ölçütü nedirl
E) Bilgi özneye mi süjeye mi bağlıdır?
(2012-YGS)
Bence metafizikçiler ve skolastik dönem düşü-
nürleri, masa başında oturup kendi zihinlerinde
Oluşan materyallerden mükemmel teoriler üre-
ten Örümceklere benzer. Onların gerçeklere
büyük bir dikkatle yaklaşmalarını bekleyemem.
Bu arada mistikleri hiç hesaba katmıyorum
bile. Ben aynı zamanda, karıncalar gibi hiçbir
şeye aldırış etmeden bilgi toplayan ancak bun-
lan hipotez geliştirmekte kullanmayı düşüne-
meyan, sözde "deneyciler”in yaklaşımını da
benimsemiyorum. Bana göre bilim insanları
anlar gibi olmalıdır: Deney ve gözlemlerden
veri toplamalı, sonra da doğa kanunlarıyla ilin-
tili hipotezleri bir çerçeveye oturtmak için Olgu-
larla da uygunluklarını araştırmalıdır.
Bu parçadaki kişinin görüşleri aşağıdakiler-
den hangisine yakındır?
A) Descartes'in rasyonalizmine
B) A. Comte'un pozitivizmine
C) H. Bergson'un entüisyonizmine
D) J. DeweThin pragmatizmine
E) J. P. Sartre'ın egzistansiyalizmine
(2012-YGS)
3.
4.
Nesnenin bilgisinin söz konusu olabilmesi için
önce nesnenin var olması gerekir. Örneğin
ağacın ne olduğundan, türlerinden, yararların-
dan söz edebilmek için öncelikle "ağaç" deni-
len bir şey var olmalıdır.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisini
destekler?
A) Bilgi kuramı ontolojiye dayanır.
B) Varlığın varlığı, onun bilgisine bağlıdır.
C) Bilgi, bilinçteki bir şeyin bilgisidir.
D) Bilgi, varlığın bilgisiyse nesneldir,
E) Kesin bilgi, deney verilerine dayanan bilgi-
(2011-YGS)
Bir akşam yürüyüşü sırasında önümde iki araç
birbirine çarptı, Sürücüler yaralı ve baygındı.
Etrafta benden başka kimse yoktu. İlk yardım
ekiplerini arayıp gelmelerini beklerken yaralılara
başka nasıl yardım edebileceğimi düşündüm.
Yardıma ihtiyaçları vardı ama yardım ederken
zarar verebilirdim. Bir eylemin diğerinden daha
akıllıca olduğundan emin olmak için asla yeterin-
ce bilgiye sahip olamayacağımı düşünerek
eylemsiz kaldım.
Bu parça aşağıdaki özgün görüşlerden han-
gişiyle ilişkilendirilebilir?
A) Pyrrhon'un kuşkuculuğuyla
B) Kant'ın ahlaki emir anlayışıyla
C) John Dewey'nin yararcılığı esas alan görü-
şöyle
D) Thomas Hobbes'un bencilik görüşüyle
E) Jeremy Bentham'ın hazzı temel alan yararcı
anlayışıyla
(2010-YGS)
2.
Bilgiler yalnızca var olma mücadelesinde kullan-
dlğımız araçlar olduğundan, doğru olmaları için
uymaları gereken nesnel gerçeklik diye bir şey
yoktur.
Bu parça "bilgi kuramı"mn hangi temel soru-
suna yanıt niteliğindedir?
A) Doğru bilginin ölçütü nedir?
B) Duyu bilgisine güvenilir mi?
C) Akıl her şeyi bilebilir mi?
D) Neyi bilebiliriz?
E) Bilgi doğuştan mıdır?
(2009-öşş)
Descartes, mutlak anlamda kesin olan başlangıç
doğrusuna ulaşabilmek için, doğru olduğu açık
ve seçik bir biçimde bilinmeyen hiçbir şeyi doğru
kabul etmemek gerektiğini düşünür. Kuşku duy-
mayacağl açık ve seçik bilgiden hareket etmek
İster. Bu nedenle her şeyden kuşku duymaya,
yanlış ya da kuşkulu olması muhtemel olduğunu
düşündüğü her şeyi reddetmeye karar verir.
Ancak yine de kuşku duymayacağı tek şey oldu-
ğunu söyler. Bu da kuşku duyduğundan kuşku
duymasıdır.
Bu parçaya dayanarak Descartes•la ilgili ola-
rak aşağıdakilerden hangisi ileri sürülebilir?
A) Açık seçik bilgiye ulaşabildiği
B) Kuşkuyu sonuna kadar götürdüğü
C) Akıl bilgisini diğerlerinden üstün gördüğü
D) Doğuştan fikirlerinin var olduğunu kabul etti-
ğİ
E) Süjeden bağımsız nesneler dünyasının varlı-
ğını kabul ettiği
(2008-ösş)
Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)
Umberto Eco'ya göre insan zihni, kendi dünyası-
nı belirler, sonra da bu kendi belirlediği dünya
içinde değerlerini oluşturur. Küçük bir çocuğun
kendi hayalinde oluşturduğu canavarlardan
korkması gibi, yetişkinler de kendi hayalinin ürü-
nü olana, bunun hayal ürünü olduğunu bilseler
bile inanmayı sürdürürler.
Bu parçadan aşağıdaki sonuçların hangisi
çıkarılabilir?
A) İnançların gizli kalması gerektiği
B) İnanmanın temelinde korkunun bulunduğu
C) İnancın nesnesinin, zihnin ürünü olduğu
D) İnsanın bir şeylere inanmak zorunda olduğu
E) İnanmanın, insanı diğer canlılardan ayıran
özellik olduğu
(2008-öşs sos-1)
Bizim varlık düzenimiz nesneleri kendine uydu-
rur, her şeyi kendine göre değiştirir. Aslında dün-
yanın ne olduğunu bilemez oluruz, çünkü her
Şey bize duyularımızla bozulmuş, aslından ayrıl-
mış olarak gelir. Pergel, gönye, cetvel bozuk
Oldu mu onlara göre yapılan bütün yapılar da
ister istemez kusurlu, sakat olur. Duyularımız
kesin olmadığı için onların ortaya koyduğu hiçbir
Şey de kesin değildir. Peki arna bu ayrılıklar kar-
şısında doğruluk hükmünü kimyerecek?
Bu parçada, "bilgi kuramı” İle ilgili olarak aşa-
ğldakilerden hangisine değinilmemiştir?
A) Bilginin doğruluk değerine
3) Duyu bilgisinin eleştirisine
C) Bilginin göreceli oluşunâ
D) Bilginin kaynağına
E) Bilginin uygulanabilirliğine
(2008-öss sos-1)
53
