Bölüm: 6
Toplumsal Tabakalaşma
l.
Bölüm: 7
l. Üretimde geçirilen zamanı artırmak amacıyla
yöntemler arayan şirketler. çalışanların yemek
sırasında da vakit kaybetmemesi için hızlı yene-
bilen fast feod türü yemekleri tercih etmeye
başladılar. Arna fast food, şirketlerle sınırlı kal-
mayıp kısa zamanda yoğun çalışma temposuna
sahip metropollerden kasabalara kadar dünya-
nın hemen her yerine yayıldı. Ülkemizde de özel-
ilkle gençler, çok zengin bir sofra kültürüne ve
binbir çeşit yemeğe sahip olan Anadolu'da
yaşamalarına karşın bu hızlı ama sağlıksız
yemekleri tercih eder oldular. İşin ilginci, binlerce
yıl boyunca beslenme ihtiyacını giderirken bu
eylemini güzelleştirmeye çalışan insanımız,
günümüzde yiyecekleri ayakta atıştırır hâle geldi.
Ailenin tüm bireylerini bir araya getiren sofra,
yalnızca özenle hazırlanan yiyeceklerden oluş-
maz, bireylerin damak tadından inançlarına,
toplumun kültürel özelliklerinden sosyal ilişkilere,
hatta yaşanılan coğrafyaya kadar insanın İlişkili
olduğu hemen her şeyden İzler taşır.
Bu parçada aşağıdaki kavramlardan hangisi
vurgulanmamıştır?
Kültür
2. Mısırlılar için Nil Nehri her zaman önemli olmuş-
tur. Arna yılın belli zamanlarında taşan ve geri
çekilirken arkasında verimli bir toprak bırakan
nehir, eski Mısırlıların hayatında bugünküne göre
daha çok önemliydi. Nil'in taşması Mısırlılar için
sulama tertibatının kurulmasını zorunlu hâle
getirmiş, verimli topraklarda kendiliğinden yeti-
şen yabani arpalar da tarım yapılmasını teşvik
etmiştir. Nehir sularının kurak günler için saklan-
ması depoların yapılmasına, üretilen ürünlerin
saklanması binaların inşasına ve kap kacak
yapılmasına, nehrin taşma zamanının hesaplan-
maya çalışılması ise matematik ve astronomi
gibi bilimlerin gelişmesine katkı sağlamıştır.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılabilir?
A) Her toplumun kültürü kendine özgüdür.
2.
ÖYS
214
Aşağıdakilerden hangisi, sanayileşmiş top-
lumlarda bireylerin içinde yer aldığı toplumsal
sınıfı belirlemede kullanılan ölçütlerden biri
A) Eğitim düzeyi
B) Rollerin sayısı
C) Tüketim biçimi
D) Gelir düzeyi
E) Bireylerin saygınlığı
(1994-ÖYS)
Aşağıdakilerden hangisi "Dikey Hareketlilik”
İçin bir örnektir?
A) Yurda dönüş yapan bir işçinin makine üreten
bir işyeri açması
B) Bir öğretmenin müdür yardımcılığı görevini
de yapmaya başlaması
C) Bir kişinin bakkallığı bırakarak manavlık yap-
maya başlaması
D) Bir çiftçinin başka bir köye göçerek çiftçiliğe
devam etmesi
E) Bir gencin askerlik dönüşünde eski işinde
çalışmaya başlaması
(1982-ÖYS)
CEVAPLAR
2.
Eğitim ve gelir düzeyi her tür toplumda toplum-
sal katmanı belirleyen ölçütlerdendir, Sanayileş-
miş toplumlarğa tüketim biçimi ve bireylerin
saygınlığı da toplumsal sınıfı belirlemede kul-
'anılan ölçütlerdir. Toplumsal rollerin sayısı top-
lumsal sınıfı belirlemez. Örneğin kadın Ve annelik
statüsünün rolleri dışında başka rolü olmayan
biri üst, orta ve alt katmanda da olabilir.
Yanıt B
A seçeneğinde İşçi, işyeri açarak işveren statü-
süne geçmiştir. Gelir ve yaşam düzeyinde yukarı
doğru değişme olacağından dikey hareketlilik
örneğidir. B, C, D Ve E seçenekleri aynı tabakada
toplumsal değişme İfadeleri olup yatay hareket-
lilik örnekleridir.
Yanıt A
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
3.
A)
B)
C)
D)
E)
Popüler kültür
Kültür emperyalizmi
Kültürel görelilik
Yabancı kültür hayranlığı
Kültürel yozlaşma
(2012-LYS)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
B) Toplumsal yapının bir ögesi de kültürdür.
C) Kültürün maddi ögeleri daha hızlı değişir.
D) Kültür bireylerin yaşamlarını şekillendirir.
E) İnsanın doğayla İlişkisi kültürü oluşturur.
(2012-LYS)
2500 yılı öncesinin Yunan kent devletlerinin
çoğunda darphane vardı. Bu darphanelerde
kent devletleri farklı işaretler taşıyan kendi
paralarını basarlardı. Sikkeler yani eskinin
madenî paralan yalnızca maddi değer değil
aynı zamanda bilgi, propaganda, hatta dinî
imgeler de taşırlar. Örneğin Atinalılar, paranın
üzerine basmak için bilgeliğin,işareti olan bay-
kuşu seçmişlerdi. Benzer şekilde vazolar da
hasat mevsiminin, dinî törenlerin, büyük tarihî
olayların anlatıldığı resimlerle süslenirdi.
Bu parça aşağıdakilerden hangisini vurgu-
lamanadır?
A) Maddi unsurların manevifnsurlardan daha
hızlı değiştiğini
B) Maddi kültürün manevi kültürü değişime
zorladığını
C) Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılırken deği-
şime uğradığını
D) Maddi kültür ile manel/i kültürün iç içeliğini
E) Kültürlerin oluşmasında yaşanılan yerin et-
kişinin Olduğunu
(2011-LYS)
215
