Bölüm 1
4.
Tarih, zamanı ve yeri belli toplumsal olayları ince-
ter: Fransız Devrimi, Roma İmparatorluğunun
çöküşü gibi. Sosyoloji ise aynı olayları inceleye-
rek zaman ve yerden bağımsız olgusal gerçekle-
ri belirlemeye çalışır: devrimleri ya da çöküşleri
hazırlayan koşullar gibi.
Buna göre, sosyolojinin hangi niteliği onu
tarihten ayırır?
A) Uzun bir zaman dilimini kapsayan olayları ele
alması
B) Olayların ortak yanlarını bulup genellemelere
ulaşması
C) Etki alanı geniş olan olayları konu edinmesi
D) Çağdaş toplumları etkileyen olaylara daha
geniş yer vermesi
E) Olayları yansız belgelere dayanarak değer-
lendirmeye çalışması
(1988-ösş)
2.
3.
4.
Sosyolojinin Alanı, Toplumsal Olay
Nüfus artışı, göç, kentleşme, ihtihar, evlenme,
boşanma gibi sorunları ele alırken sosyoloji
bu olguların hangi yönüyle ilgilenir?
INS SORUSU
Tekstil fabrikasında çalışan işçilerden biri işten
çıkarıldığında bundan doğrudan etkilenen, kişi-
nin kendisi Ve yakınlarıdır. O fabrikanın iflas
etmesi sonucunda çalışanların işsiz kalması ise
belli bir kesimi ilgilendirir. Arna birçok tekstil
fabrikasının ekonomik kriz, ham madde fiyatla-
rındaki yüksek artış, UCUZa satılan ithal ürünler-
le rekabet, İhracat sorunları gibi nedenlere
dayanarak tüm elemenlannı İşten çıkarmasıyla
sorun, toplumsal bir boyut kazanır. Bu niteliğe
ulaşmış olaylar sosyolojinin ilgi alanına girer,
Bu parça sosyolojiyle ilgili aşağıdaki yargı-
lardan hangisini destekler niteliktedir?
A) Toplumu bir bütün olarak ele alır.
B) Benzer ve tekrarlanan toplumsal olaylarla İl-
gilenir.
C) Olayları kendine özgü yöntemlerle inceler.
D) Değer yargısında bulunmaktan kaçınır.
E) Olması gerekenden daha çok Olanı inceler.
(2011-LYS)
ÖSS SORULARI
Nasıl toplumun besleyici toprağı Olmadan kişile-
rin gelişmesi düşünülemezse yaratıcı, geniş
düşünceli kişiler olmadan da besleyici toprağın
oluşması düşünülemez.
Bu cümle aşağıdakilerden hangisini destek-
A) Birey, yazılı Olmayan sosyal kontrol kuralları-
na da uymak durumundadır.
B) Birey ve toplum etkileşim içindedir.
C) Toplumsal ilerlemede doğal kaynaklardan da
yararlanılır.
D) Demokratik liderin bulunduğu ortamlarda
verimlilik artışı görülür.
E) Birincil gruplarda güçlü bir dayanışma vardır.
(2007-öss sos-2)
2.
3.
Yaşantılarımıza, çabalarımıza bakarsak, nere-
deyse bütün davranışlarımız, isteklerimizin, baş-
ka insanların varlığıyla bağlantılı olduğunu görü-
rüz. Başkalarının yetiştirdiğini yiyip, başkalarının
diktiğini giyip, başkalarının yaptığı evlerde Oturuş
yoruz. Bilgimizin ve inançlarımızın büyük bir kıs-
mı, bize başkalarının yaratmış olduğu bir dil
aracılığıyla, gene başkaları tarafından verilmiştir.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisini
desteklemektedir?
A) İnsanların çabalan doğal çevreyi değiştirir.
B) Toplumsal kurumlar farklı hızlarda değişir.
C) İnşan toplumsal bir varlıktır.
D) Birey, grup İçinde farklı davranış sergiler.
E) Her toplum kendine özgü kültür oluşturur.
(2007-öss sos-2)
Tarih, yalnızca olağanüstü olayların ve büyük
adamların başarılarının sergilendiği bir sahne
Olmaktan çıkanımalldır. Çünkü böyle bir yaklaşım,
toplumların yaşamında rastlantıların çok önemli
Olduğu İzleniminin verilmesine yol açmaktadır.
Bu eleştiriyi yapan Comte'a göre tarihin işlevi
ne olmalıdır?
A) Etkisi büyük olan olaylara önem ve öncelik
vermek
B) Geçmişteki olumsuz durumlardan ders alın-
maşını sağlamak
C) Geçmişteki olayları kronolojik sıraya koymak
D) Ulusal bilincin güçlenmesini sağlamak
E) Toplumsal olayların belirli yasalara bağlı
A)
B)
C)
D)
E)
Hangi nedenlerle ortaya çıktıkları
Bireysel farklar üzerindeki etkileri
Birindeki değişmenin ötekileri nasıl etkilediği
Gelecekte hangi yönde ve nasıl değişecekleri
Toplumdan topluma farklılık gösterip göster-
medikleri
(1990-ÖYS)
176
olduğunu göstermek
(1992-öSS)
YGS - uS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
"Nerede bir toplum varsa orada hukuk vardır.”
5.
ifadesindeki "hukuk" sözcüğü ile aşağıdaki-
lerden hangisi anlatılmak istenmiş olabilir?
A) Tüm toplumlar için geçerli olan kurallar
B) Toplumsal ilişkileri düzenleyen tüm kurallar
C) İnşan onurunu koruyan temel kurallar
D) Uluslararası ilişkileri düzenleyen kurallar
E) Yöneticiler tarafından konan kurallar
(1982-ösş)
ÖYS SORULARI
. Gecekondulaşma sorununu incelemek isteyen
bir sosyolog araştırmasını, içinde psikolog, ikti-
şatçı, siyaset bilimci ve eğitimcinin bulunduğu
bir ekiple yürütmeyi planlamaktadır.
Gecekondulaşma sorununun hangi özelliği,
sosyoloğun bu karan için bir gerekçe olabi-
lir?
A) Azgelişmiş ülkelerin çoğunda görülmesi
B) Değişik bilimleri ilgilendiren yönlerin bulun-
maşı
C) Önlem alınması halinde çözümlenebilmesi
D) Toplumsal gelişme ile yakından ilişkili olması
E) Nüfusun önemli bir kısmını ilgilendirmesi
(1990-ÖYS)
YGS - US • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Aşağıdakilerden hangisi, sosyolojinin doğru-
dan doğruya ilgilendiği bir konu değildir?
A) Toplumsal değerler ve bu değerlerin önemi
B) Toplumsal gruplarda grup içi ve gruplar arası
ilişkiler
C) Kişinin grup içindeki yeri (statüsü, mevkii) ve
rolü
D) Toplumsal değişmeyi hazırlandıran etmenler
(faktörler)
E) Kişinin geçmiş yaşantılarının onun davranış-
ları üzerindeki etkileri
(1984-ÖYS)
Aşağıdakilerden hangisi, toplwsal olayların
bir özelliği değildir?
A) Toplumdan topluma değişiklik gösterme
B) Zamandan zamana değişiklik gösterme
C) İleri bir uygarlığın ürünü olarak ortaya çıkma
D) Toplu halde yaşayan insaplar arasında ortaya
çıkma
E) Kişinin davranışlarını kontrol edici etkilerde
bulunma
(1984-ÖYS)
177
