2. BÖLÜM: SAYISAL YETENEK PROBLEMLERİ
8. MODEL I SÖZEL MANTIK
ÖRNEKLER
Çekmece numaraları aşağ dan yukarıya doğru artan sırada
olan A ve B dolaplarının her birinde üst üste 4 çekmece vardır.
Ali, Bora, Cengiz, Deniz ve Erol isimli beş kişiye ait çekmece-
ler ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir.
A dolabının 2., B dolabının l, ve 4, çekmeceleri bu beş
kişiden kimseye ait değildir,
Her bir çekmece yalnızca bir kişiye aittir.
Ali, A dolabının 3 nolu çekmecesini kullanmaktadır.
Cengiz ile Ali'nin çekmeceleri farklı dolaplardadır.
Deniz ile Erol'un çekmeceleri aynı dolaptadır.
Deniz 1 nolu çekmeceyi kullanmamaktadır,
Cengiz'in çekmece numarası, Bora'nın çekmece numa-
rasından küçüktün
Buna göre, B dolabının 2 nolu çekmecesi kime aittir?
Açıklamalı Çözüm:
Bu adımdaki örneğimiz gibi, uzun cümlelerden oluşan ve birçok bilgi
barındıran problemleri kolaylıkla çözebilmek için TABLO YAPMAYI
veya VERİLENLERİ ŞEMATIZE ETMEYİ tavsiye ediyoruz.
Problemde dörder çekmeceli iki dolaptan bahsedildiğine göre, çek-
meceli dolap için aşağıdaki kutuları kullanalım:
A dolabının 2., B dolabının 1. ve 4. çekmeceleri kimseye ait değilmiş.
O hâlde bu çekmecelerin kutularını maviye boyayalım. Ayrıca Ali'nin
çekmecesi A dolabında 3. çekmece imiş. Bu çekmeceye Ali yazalım.
Cengiz İle Ali'nin çekmeceleri farklı dolapta olduğundan Cengiz B
dolabında bir çekmece kullanıyor, Bu durumda B dolabında bir tane
çekmece boşta kalacağına göre Deniz ile Erol A dolabında birer çek-
mece kullanacaktır. (ikisi aynı dolapta idi.) Deniz 1 nolu çekmeceyi
kullanmadığına göre A dolabında 4 nolu çekmece Deniz'e ve 1 nolu
çekmece ise Erol'a aittir.
Son olarak, Cengiz'in çekmece numarası, Bora'nın çekmece numa-
rasından küçük olduğuna göre, dağılım bitti
4 Deniz
O hâlde, B dolabının 2 nolu çekmecesi Cengiz'e aittir.
Bir torbada 10'dan 40'a kadar numaralandırılmış 31 adet top
bulunmaktadır. Bu toplarla oynanan bir oyunun kazananı aşa-
ğ1dakİ adımlarla belirleniyor,
. adım: Her oyuncu torbadaki toplardan rastgele birini çekip
2. adım' Başlangıç değeri olarak m 2 alınır.
3. adım- Eğer, çekilen topların numaralarının rakamları top-
lamlarından yalnızca biri m'ye tam bölünüyorsa oyun
sonlanır ve 0 topun sahibi oyunu kazanır, Aksi du-
rumda 4. adma geçilir.
4. adım: m'nin değeri 1 artırılır ve 3. adıma dönülür.
Ömeğin;
bu oyunu oynayan 3 kişinin çektikleri topların nu-
18, 23 ve 38 olduğunda hiçbir topun numarasının
maraları
rakamları toplamı 2'ye bölünmemektedir, Bu durumda 18 şa-
yısının rakamları toplamı 3'e tam bölündüğü için 18 numaralı
topun sahibi oyunu kazanır.
Beş kişinin oynadığı bir oyunda oyuncuların çektikleri topların
numaraları 13, 20, 29 34 ve 37 'dir_
Buna göre, bu oyunu hangi numaralı topun sahibi kazanır?
Açıklamalı Çözüm:
Verilen örnek üzerinden oyunun kurallarını anlamaya çalışalım:
3 kişinin çektikleri numaralar 18, 23 ve 38'dir.
Bu sayıların rakamları toplamı olan 9, 5 ve 11 sayılarının hiçbiri 2'ye
tam bölünmüyor, (Yalnızca biri 2'ye bölünseydi oyun sona erecekti.)
Şimdi m değeri I artırılarak 3'e çıkartılacak ve 9, 5, II sayılarının 3'e
tam bölünüp bölünmediğini kontrol edeceğiz. 9, 5 ve 11 sayılarından
yalnızca biri 3 ile tam bölündüğünden 18 numaralı topun sahibi oyu-
nu kazanır.
Oyunun kuralı anlaşıldı. Şimdi 13, 20, 29, 34 ve 37 sayılarının rakam-
lan toplamını bulalım:
4,2, 11, 7ve 10
Bu sayılardan 2'ye tam bölünen 3 tane sayı var (4, 2 ve 10). Oyun
devam ediyor. m sayısı 1 artırılarak 3'e çıkartılıyor. Fakat 4, 2, 11,
7 ve 10 sayılarından bu kez 3 ile tam bölünen sayı çıkmadı. Oyun
tekrar başa dönüyor, m sayısı tekrar 1 artırılarak 4'e çıkartılıyor ve
oyun bitti. Neden mi?
Çünkü 4, 2, 11, 7 ve 10 sayılarından 4 ile tam bölünen yalnızca bir
sayı var.
O hâlde, 13 numaralı topun sahibi (rakamları toplamı 4 olan) oyunu
kazanır.
