2. Bölüm
mRNAdaki şifreye protein sentezine ise translasyon (şifrenin okunması) adı verilir.
/ GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİ
DNA
molekülü
Geni
Gen 2
Gen 3
Aktif gen
DNA zinciri
(kalıp)
skriğS ö
mRNA
ranslasyon
PROTEİN
A
A
Örnek Sorular
Bir hücrenin protein sentezleyebilmesi için,
I. replikasyon,
II. translasyon,
transkripsiyon
olaylarından hangileri gerçekleştiren en-
zimlere sahip olması zorunludur?
A) Yalnız II
B)lveıı
C) ı veııı
c
G
Kod on
rp
c
G
c
G
C
G
GİY
G
C
A
D) II ve III
E) ı, II ve III
Amino asit
Protein sentezinde DNA'dan başlayan bilgi akışının özetlenmiş şeması
Protein sentezinde görev yapan genetik kod, kodon ve antikodon yapıları ara-
sında uyum vardır. Aşağıda bu uyum gösterilmiştir.
Ökaryotik bir hücrenin ribozomunda sentez-
lenmekte olan bir polipeptit zincirindeki 3 farklı
aminoasidin antikodonları aşağıdaki gibidir:
• I. aminoasidin antikodonu: GUC
• II. aminoasidin antikodonu: CUA
• III. aminoasidin antikodonu: UCA
Buna göre bu 3 farklı aminoasidi kodlayan
mRNA'daki baz dizileri aşağıdakilerden
hangisindeki gibidir?
Lamjnoaşjt II. aminoasit ULamj-Q@şj!
c
c
Kalıp olmayan
c
c
Kalıp
G
c
c
U
mRNA
(Kodon)
c
G
A
c
tRNA
(Antikodon)
pro
Ser
DNA zinciri DNA zinciri
(Genetik kod)
39.
40.
a-
41.
A)
B)
C)
D)
E)
GTC
CAG
CTG
GAC
CAG
CTA
GAU
GAT
GTA
GAU
AGT
AGU
TCA
TGT
AGT
(2011 - LYS)
Bir canlının diploit yapıdaki tüm hücrelerinin DNA nükleotit dizilimi ay-
nıdır. Fakat hücrenin aktif genleri farklı olduğundan transkripsiyon ile üretilen
mRNA'Iarın nükleotit dizilimi farklı olur. Bu durum farklı proteinlerin üretilmesine
neden olur ve hücreler farklılaşır. Örneğin insülin hormonuna ait genetik bilgi bir
insanın diploit bütün hücrelerinde bulunur. Fakat insülin geni sadece pankreasın
beta hücrelerinde aktif olduğundan, bu hormon sadece pankreasta üretilir.
Ribozomlar protein sentezi sırasında tRNA antikodonları ile mRNA kodonları
arasında bağlantının kurulduğu organellerdir.
Ribozomlar büyük ve küçük alt birim olmak üzere iki farklı kısımdan oluşur. Bu
kısımlar sitoplazmada ayrı ayrı bulunup sadece protein sentezi sırasında bir
araya gelirler.
Bir canlının diploit yapılı iki farklı hücresinde,
II.
III.
IV.
kromozom sayısı,
mRNA nükleotit dizilimi,
üretilen protein çeşidi,
DNA nükleotit dizilimi
özelliklerinden hangilerinin farklı olması
beklenebilir?
B) ı ve III
C) II ve III
E) III ve ıv
36
c
37
38
245
