Bölüm 2
LYS SORULARI
l. "Sinirlilik" ile ilgili aşağıdaki açıklamaların
hangisi, psikoanalitik ekole uygundur?
A) Davranışların çoğu koşullarna yasalarıyla
açıklanabilir. Sinirli davranışları geçmişteki
sinirli tepkiler belirler. Söz gelimi, ebeveynle-
rinden şiddet görmüş kişiler kendi çocuklan-
na da şiddet göstereceklerdir.
B) Farklı kültürlerdeki insanların sinirliliği nasıl
tanımladıklarını ve yorumladıklarını görmek
gerekir. Kültürel etkenler, benzer davranışla-
rın sinirli Veya sinirli olmayan biçimde algıla-
nılmasına yol açar.
C) İnsanların şiddetli davranışlara şahit oldukla-
rındaki düşmanca düşünce ve hayalleri İnce-
lenmeli, böylece de sinirlilikle ilgili farkındalık
yaratılmalıdır.
D) Sinirlilik; adaletsizlik Ve otorite gibi Olguların
kişiyi sınırlaması sonucu bilinçaltına atılanla-
rın sonuçlandır. Bir başka deyişle çocuğun
anne ve babasına karşı duyduğu düşmanlı-
ğ'n yetişkinliğe aktarılmış hâlidir.
E) Sinirlilik, doğrudan sinir sistemiyle ilgilidir.
Beynin farklı yönlerinin sinirlilikteki rolünü
görmek için 0 alanları etkin hâle getirip, orta-
ya çıkan yıkıcı etkiler incelenmelidir.
(2012-LYS)
ÖSS SORULARI
• Ünlü bir tiyatro oyuncusu, oyundan sonra seyir-
cilerin coşkuyla ismini haykırması üzerine, yanın-
daki arkadaşına dönerek: "Ben doğmadan önce
soyadım vardı, doğumumla ismimi eklediler önü-
ne, gördüğün gibi şimdi saygı duyulan bir adım
var. İşte onu ben var ettim." der.
Bu tiyatrocunun kendisiyle ilgili söyledikleri,
aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin görüşle-
2.
3.
4.
Sigmund Freud, Leonardo da Vinci'nin "İsa,
Meryem ve Aziz Anna” tablosu hakkında şunları
söylemiştir. "Leonardo'nun çocukluğu bu resim-
le büyük benzerlik gösterir. Onun da iki annesi
olmuştur: Üç yaşındayken koparılıp alındığı öz
annesi Caterina ve babasının daha sonra evlen-
diği genç eşi Alberia. Çocukluğuyla ilgili bu özel-
iği göz önüne alınınca ona bu resmi yaptıran
etkenler de anlaşılıyor.
Freud'un bu resimle ilgili açıklaması, aşağı.
daki görüşlerinden hangisine örnek oluştu-
rur?
A)
Kişiliğin yapısının dinamik olduğu
B)
Kişiliğin temellerinin çocuklukta atıldığı
C) "Ben'in (ego), "üst ben" (süper ego) ile "alt
ben" (libido) arasında denge sağladığı
"Üst ben 'in (süper ego), "alt ben”i (libido)
D)
denetlediği
E)
Bilinçaltının alanının, bilinçliliğin alanından
geniş Olduğu
(2007-ÖSS Ed-Sos)
Bir psikolog, sağlıklı bebekler arasından rasgele
biri seçilerek kendisine verilecek olsa, bu bebe-
ğin ırkı, soyu, yatkınlıkları ve eğilimi ne olursa
olsun onu istenirse bir doktor, bir tüccar, bir hır-
sız veya bir dilenci olarak yetiştirebileceğini
savunmaktadır,
Bu psikolog, çocuk gelişiminde aşağıdakiler-
den hangisinin önemini vurgulamaktadır?
A) Eğitimin
B) Zekânın C) Kalıtımın
D) İhtiyaçlann E) Kişiliğin
(1991 -ÖSS)
Freud, bireyin bugünkü davranışlarının kaynakla-
rını bulmak için onun geçmiş yaşantılarının ince-
lenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Freud, bu savıyla aşağıdakilerden hangisini
vurgulamak istemiştir?
A) Ruhsal yaşantılar bedensel etkinliklerle
yakından ilişkilidir.
B) Davranışların biçimi bireyin eğitim düzeyi ile
ilişkilidir.
C) Çocukluk yaşantıları daha çok çevrenin
denetimindedir.
D) Küçük yaşlardaki yaşantılar kişiliğin oluşma-
sında belirleyici rol oynar.
E) Benzer koşullar, çocuklarda farklı davranışla-
ra yol açabilir.
(1989-ösş)
5.
2.
Bazı davranışçı psikologlar, davranışı "doğrudan
gözlenebilen ve ölçülebilen eylem" olarak tanım-
lamışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma uygun bir
davranıştır?
A) Bir problemin çözüm yolunu düşünme
B) Bir tanıdığın telefon numarasını hatırlamaya
çalışma
C) Belirli bir haberle ilgili bir yorum tasarlama
D) Verilen karton parçalarından bir bütün Oluş-
turma
E) Bir yakının hastalığından üzüntü duyma
(1988-ösş)
ÖYS SORULARI
İnsanın duyguları, düşünceleri öznel yaşantıları-
dır. Bunlar başka bir kişi tarafından gözlenemez.
Buna karşılık, dış çevreden gelen uyaranlara
bireyin verdiği tepkiler başkalarınca gözlenebilir.
Bir bilim olarak psikolojinin inceleme konusu da
bireyin nesnel olarak gözlenebilen bu tür tepkile-
ri olmalıdır.
Bu görüş, psikolojideki yaklaşımlardan han-
gişinin temelini oluşturur?
A) Davranışsal yaklaşımın
B) Bilişsel yaklaşımın
C) Yapısalcı yaklaşımın
D) Psikodinamik yaklaşımın
E) Hümanistik yaklaşımın
(1998-ÖYS)
Aşağıdaki kişilik tanımlarından hangisi "psi-
kodinamik yaklaşım"a uygundur?
A) Kişilik, bir insanın kendine Özgü, gözlenebi-
len davranış ve alışkanlıklarının tümüdür.
B) Kişilik, diğer tüm sosyal davranışlar gibi,
öğrenilmiş davranışlardan oluşan bir bütün-
dür.
C) Kişilik, bireyin yakın çevresindeki kişilerin
davranışlarını taklit ederek kazandığı özellik-
lerdİr.
D) Kişilik id, ego ve süperego arasındaki etkile-
şimlerle ortaya çıkan bir süreçtir.
E) Kişilik, bireyin beden yapısına göre belirlenen
davranış özellikleridir.
(1996-ÖYS)
Psikolojide Yaklaşımlar (Ekoller)
Üss SORUSU
I. "İnsan davranışlarını açıklayıcı nitelikteki bilimsel
ilkeler yalnızca doğrudan gözlenebilen davranış-
lann incelenmesi ile saptanabilir." diyen psiko-
loglann görüşlerine göre bir psikolog, çevrel
olay ve durumlann bireyin hangi yönü üzerin-
deki etkilerini incelemelidir?
A) Yapıp ettikleri
C) Öğrenme gücü
B) Akıl ve sağduyusu
D) İlgi ve tutumu
E) Düşünme biçimi
CEVAPLAR
(1977-ÜSS)
LYS
rine örnek oluşturur?
A) Davranışsal
C) Hümanistik
B) Psikodinamik
D) Bilişsel
E) Biyolojik
(2009-ösş)
104
LYS SORUSUNUN ÇÖZÜMÜ
Psikolojinin yaklaşımlarl ile ilgili bu parça bir
bilgi sorusudur ve yaklaşımları(ekolleri) ve bun-
ların anahtar kelimelerinin bilinmesini gerektir-
mektedir. Yapısalcı (Strüktüralizm) yaklaşımın
anahtar kelimesi "Zihnin yapısı”dır. Davranışsal
(Bihevyorizm) yaklaşımın anahtar kelimesi
"organizmanın gözlenebilerı ve ölçülebilen
davranışları"dır. Psikoanalitik (Psikodinamik)
yaklaşımın anahtar kelimesi "bilinçaltı"dır.
Geştalt (Bütüncül) yaklaşımın anahtar kelimesi
"ayrı ayrı öğelerin bir bütünmüş gibi
algılanması”dır. Bilişsel yaklaşmın anahtar
kelimesi "zihinsel etkinlikler, zihinsel süreç"tir.
Bu verilerden yola çıkarak şıklara bir kez daha
göz atacak Olursak D seçeneğinde verilen
"bilinçaltı” ifadesi bize psikoanalitik yaklaşımı
doğru cevap olarak verecektir.
Yanıt D
105
