8. BÖLÜM: KARIŞIM PROBLEMLERİ
3. MODEL I DÖKÜLME - İLAVE- BUHARLAŞMA
ÖRNEKLER
A kabında ağırlıkça %20'Iik 40 litre tuzlu su, B kabında ağırlık-
ça %40'Iık 60 litre tuzlu su bulunmaktadır.
A kabında ağırlıkça %40'Iık 100 it şekerli su, B kabında ise
ağırlıkça %60'Ilk 75 it şekerli su bulunmaktadır,
40 It
A kabı
%40
60 It
B kabı
100 ıt
A Kabı
75 ıt
B Kabı
A kabındaki karışımın yarısı dökülüp, yerine dökülen mik-
tar kadar şu İlave ediliyor,
Son durumda her iki kapta bulunan karışımlar başka bir
kapta karıştırıldığında elde edilen yeni karışımın tuz oranı
yüzde kaçtır?
Açıklamalı Çözüm:
Neler verilmiş?
• Kaplardaki karışım miktarları ve tuz oranları
• A kabındaki karışımın yarısı dökülüp yerine dökülen miktar
kadar şu İlave ediliyor,
• Son durumda iki karışım birbirine karıştırılıyor.
Ne İsteniyor?
• Son durumda oluşan karışımın tuz oranı yüzde kaçtır?
A kabında %20'si tuz olan 40 it tuzlu su var iken karışımın yarısı dö-
40
küldüğüne göre,
20 It tuzlu su dökülüyor.
Dökülme esnasında hem tuz hem de su aynı oranda eksileceği için
kalan karışımın tuz oranı değişmez yine %20 olur,
Her iki kaptaki karışımlar ısıtılıyor, Isıtma sonucunda A kabın-
daki karışımın %50'si buharlaşırken, B kabındaki karışım İse
oranında buharlaşıyor.
3
Buna göre, Işıtma işlemi sonrasında A ve B kaplarında ka-
lan karışımlar başka bir kapta karıştırılırsa, oluşan yeni
karışımın şeker oranı yüzde kaç Olur?
Açıklamalı Çözüm:
Neler verilmiş?
• Kaplardaki karışım miktarları ve şeker oranları
• Her iki kaptaki karışımlar ısıtıldığında belli miktarlarda buharlaş-
ma oluyor.
Ne isteniyor?
• Son durumda her iki kaptaki karışımlar birbirine karıştırılırsa yeni
karışımın şeker oranı yüzde kaçtır?
Şimdi, A kabına dökülen miktar
kadar yani 20 it su ilave edeceğiz,
Bir karışıma su ilave etmek sade-
ce tüm karışım miktarını artırır,
karışımdaki tuz miktarı değişmez,
DÜŞÜNELİM
%20'Iik tuzlu su demek, ka-
rışımın %20'si tuz demektir.
(Yani, tuz-su karışımında
tuz, şeker - su karışımında
şeker kastedilmektedir.)
A kabındaki karışım ısıtıldığında
%50'si buharlaşıyor ise, A kabın-
daki karışımdan karışımın %50'si
kadar SU EKSİLECEKTİR,
Yani, A kabındaki karışımdan
50 50 İt şu azalmış Olur,
100,
100
DÜŞÜNELİM
Dökülme olayı ile buharlaş-
ma olayı farklıdır. Dökülme
olayında hem şeker hem
de su aynı oranda dökülür.
Fakat buharlaşma olayında
sadece şu eksilir,
Tuz
Tuz oranı :
Tüm karışım
20
20,
4
100
20+10: - 40
20 it su ilave
Benzer şekilde, B kabındaki karışımın —'ü kadar yani 75. — — 25 İt
şu azalmış Olur,
Her iki kapta da başlangıçtaki şeker miktarları aynı kalacağı için;
Şeker
A kabı son durum Şeker oranı
Tüm karışım
Şeker
B kabı son durum —ş Şeker oranı
Tüm karışım
40 40
100-50 50
Son durumda A kabında oluşan %10'Iuk 40 It tuzlu su ile B kabındaki
%40'lık 60 it tuzlu suyu birbirine karıştıralım:
60
75,
100
75-25 -
85
45
50
Tuz
Tuz oranı
Tüm karışım
10
40
+ 60.
40.
100
100
40 + 60
28
100
O hâlde, son durumda oluşan karışımın tuz oranı %28'dir_
Son durumda iki karışım birbirine karıştırıldığında — yani %85 şe-
100
ker oranı elde edilir,
