9. BÖLÜM: GRAFİK PROBLEMLERİ
3. MODEL I DAİRE GRAFİĞİ İÇEREN PROBLEMLER
ÖRNEKLER
Şekilde verilen sütun grafiğinde bir mağazada gün içerisinde
A, B ve C ürünlerinden yapılan satış sayıları verilmiştir,
Satış adedi
108
Sarı, mavi ve kırmızı bilyelerin bulunduğu bir torbada, aynı
renkte olan bilyelerin her biri eşit ağırlıktadır. Bu torbadaki bil-
yelerin sayıca dağılımı l, grafikte, toplam ağırlıklarının dağılı-
50 -
30 -
20
A
B
ürün adı
c
mı İse II. grafikte gösterilmiştir,
Mavi
Kırmızı
I. Grafik
Buna göre A, B ve C ürünlerinin satış adetlerinin gün içe-
risinde yapılan toplam satış adedine göre dağılımını gös-
teren daire grafiğini çiziniz.
Açıklamalı Çözüm:
Ne verilmiş?
• A, B ve C ürünlerinin satış adetleri
Ne isteniyor?
• A, 3 ve C ürünlerinin satış adetlerinin toplam satış adedine göre
dağılımını gösteren daire grafiği
Daire grafiği daha çok, bir verinin bütün içindeki ağırlığını göstermek
için kullanılır. Bir veriyi daire dilimi olarak gösterirken bu veriye ait
daire diliminin merkez açısını bulmak için VERİNİN BÜTÜNE ORANI
ile daire diliminin merkez açısının 360' ye ORANI birbirine eşitlenir.
Verilen sütun grafiğinden, A ürününden 20 adet, B ürününden 50 adet
ve C ürününden 30 adet satış yapıldığını anlıyoruz.
A ürününün daire grafiğindeki dilimi için merkez açısını bulalım:
20
A ürününün satış adedi 20
-100 100 360
Toplam satış adedi
eşitliği İle x 72" bulunur.
II. Grafik
Sarı, kırmızı ve mavi bilyelerin sırasıyla her birinin ağırlık-
lan Olan As, Ak ve Am sayılarını küçükten büyüğe doğru Sl-
ramınız.
Açıklamalı Çözüm:
Neler verilmiş?
• 1, grafikte bilyelerin sayıca dağılımı gösterilmiş,
• 2, grafikte bilyelerin toplam ağırlıklarının dağılımı gösterilmiş,
Aynı renkte Olan bilyeler eşit ağırlıktadır,
Ne isteniyor?
• Birer tane bilyenin ağırlıklarının sıralaması
İlk Önce 1, grafiği inceleyelim:
Sarı rengin açışı 160"
sarı
Mavi
Kırmızı
• Mavi rengin açışı 800
• Kırmızı rengin açısı 1200
Mavi
olduğundan sarı, mavi ve kırmızı bilyelerin sayı-
lan sırasıyla 160, 80, 120 sayılan ile orantılı olur.
Sarı 40 4 tane
, 40 2 tane
_+ 3 40 —4 3 tane (her bir sayıyı 40 ile sadeleştirdik)
50
B ürünü için —
100
30
C ürünü için
100
— y 1800
360
360
Şimdi bir daire çizelim ve merkez açıları 720,
daire dilimi oluşturalım:
c
1080 ve 1800
olan üç
Bu durumda, sarı bilyelerin toplam ağırlığı 4.As mavi bilyelerin toplam
ağırlığı 2Am ve kırmızı bilyenin toplam ağırlığı 3 _ Ak olacaktır.
2. grafiğin açılarına bakalım:
San
_+ 1800 _+ 6,30
Mavi
Kırmızı —ş 30' 1 . 30 olduğundan
4 , As, 2 . Am ve 3 . Ak sırasıyla 6, 5 ve 1 ile orantılı olacaktır.
Q-â.ş 20 As 12 Am 90 Ak
katsayısı büyük olan daha küçük olduğundan Ak As Am sıralaması
elde edilir.