BÖLÜM
ggm
Test . ı
ANLATIM TEKNİKLERİ VE DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
Anlatım Teknikleri
KAVRAYALIM
Teleskoplar çıplak gözle görülemeyecek kadar uzakta olan esim-
leri gözlemlemek için kullanılan aygıtlardır. En yaygın teleskop
türü olan optik teleskoplar, uzaktaki cisimlerden gelen görünür
ışık ışınlannı toplar ve bu ışınları odaklayarak cisimlerin büyül-
tülmüş görüntülerinin elde edilmesini sağlar. Ancak radyo dal-
gaları, X ışınları, morötesi ışınlar, kızılötesi ışınlar gibi insan gö-
zünün algılayamadığı başka ışınım türlerini toplayan teleskoplar
da vardır. Dünyanın farklı yerlerinde teleskobu icat ettiğini iddia
eden çok sayıda kişi olmuşsa da teleskopla ilgili ilk patent baş-
vurusunun 1608 yılında Hollandalı gözlükçü Hans Lippershey
tarafından yapıldığını biliyoruz. Bu nedenle birçok tarihçi, teles-
kobun mucidi olarak Lippershey'in adını öne çıkarıyor.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır baş-
2.
3.
4.
Yazın dünyasında adını duyurmuş "otorite" olmuş kimi eleştir-
menler, yazarların kendi kabuğuna çekilmesini, estetik kaygılar
dışında başka bir düşüncesinin olmamasını salık veriyor. Oysa
ben; yazını, sanatı insandan, toplumdan, yaşamdan ve dünya-
dan bağımsız görmüyorum. Sorumluluksa bu anlamda bir so-
rumluluk duyuyorum. Aydınlanma düşüncesine güdümlü sayıyo-
rum kendimi, bilim ve sanat ilkelerine bağlı görüyorum. Nitekim
dünya tarihine adını altın hadlerle yazdıran Tolstoy, Hugo ve Sha-
kespeare gibi sanatçıların hepsinin toplumsal bir misyon taşı-
diklarını görüyoruz.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır baş-
maktadır?
A) Karşılaştırma
C) Orneklendirme
E) Tartışma
maktadır?
A) Betimleme
C) Orneklendirme
B) Tartışma
D) Karşılaştırma
B)
D)
Açıklama
Betimleme
Dizlerini OVUştUrdU ve tekrar ayağa kalktı, dükkânın İçinde sen-
deleyerek birkaç adım atmştl. Yürüyebileceğini Umuyordu. Kah-
venİn kapışını açarak ve ceketinin yakasını kaldırarak dışarıya
İki adım attı. Rüzgâr yoktu ve güneş çıktığı İçin soğuk epeyce
kırılmıştı. Camdan, kahveciye ve Öteki adama eliyle selam ver-
di, yürüdü. Gene koşamıyordu. Bekleme yerine gelinceye kadar
topalladı. Bir Fatih tramvayı çabuk gelmişti. Hemen atladı. Fa-
kat oturur oturmaz vücudunu kuwetli bir titreme almıştı. Trarn-
vayda üç dört kişi vardı ve dikkatle ona bakıyorlardı.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır baş-
maktadır?
A) Açıklama
C) Öyküleme
E) Tanık gösterme
Bayram günlerinde şehirler, gülen yüzüyle caddelerini açmaz mı
bize? Bir koşuşturmadır, lezzetli böreklerin evlerden dışarı taşan
kokuları, bir bayramlaşma telaşıdır alır getirir sokakları gönlümü-
ze. Bir büyüğünü kaybettiği gün, 0 sokaklar yaş yumağına dö-
nüşür. Bir şehit cenazesinde bizimle Oturup gözyaşl döker. Bir
göİş hâlini düşünün; mehteran bölüğünün ahengiyle, kah-
ramanllk türküleriyle, davulla, zurnayla, bizi coşkulu bir heyecana
götürrnez mi? Uludağ'l seyreden Bursa, Erciyeş'i seyreden Kay-
şeri, Ağrı Dağı'nı seyreden Ağrı, Nemrut'u seyreden Adıyaman,
bize dağın haşmetiyle gururlanan şehirlerin tabiatın koynunda
nasıl bir rüzgârın ninnisine teslim olduğunu anlatmaz mı?
Bu parçada ayrıntıların seçiminde aşağıdaki duyuların han-
gişinden yararlanılmamıştır?
B)
D)
E) Betimleme
Karşılaştırma
Tartışma
A) Koklama
D) Dokunma
B) İşitme
C) Görme
E) Tatma
67
