2. Bölüm
Aşağıda nükleik asitlerin hücrede gerçekleştirdiği replikasyon, transkripsiyon
ve translasyon olayları şematize edilmiştir.
/ GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİ
Örnek Sorular
Ökaryotik bir hücrenin protein sentezinde,
DNA
Replikasyon
(a)
RNA
Transkripsiyon
(b)
PROTEİN
Translasyon
(c)
42.
a-
III.
amino asitler arasında peptit bağlarının
kurulması,
antikodon ve kodon arasında zayıf hidro-
jen bağlarının oluşması,
mesajcı mRNA'nın çekirdek zarından çı-
karak sitoplazmaya geçmesi
olayları hangi sıra ile gerçekleşir?
• Prokaryot hücrelerde a ve b olayları sitoplazmada, c Olayı ise ribozomda
gerçekleşir.
• Ökaryot hücrelerde a ve b olayları çekirdekte, c olayı ise ribozomda gerçek-
leşir.
• a olayı hücrenin bölüneceğini kanıtlar. b ve c olayları ise protein sentezi
sırasında meydana gelir.
• a olayında A, G, C ve T nükleotitleri; b olayında A, G, C ve U nükleotitleri; c
olayında ise amino asitler kullanılır.
• a olayı bölünemeyen hücrelerde gerçekleşmez. b ve c olayları protein sen-
tezi yapan tüm hücrelerde gerçekleşir.
• a olayındaki bir hata kalıtsal olabilir. b ve c olaylarındaki hatalar kalıtsal
olmaz, fakat farklı bir proteinin üretimine neden olabilir.
Poliribozom (polizom): Bir ribozom bir dakikadan daha az bir süre içinde
ortalama büyüklükteki bir proteini sentezleyebilir. Bazen birçok ribozom tek bir
mRNA'ya bağlanarak poliribozomları oluşturur. Bu yapılar hücrenin aynı prote-
inin çok sayıda kopyasını kısa bir süre içinde üretmesine yardımcı olur.
mRNA
mRNA'nın
başlangıcı
Polizomda protein sentezi
C. BİR GEN BİR POLİPEPTİT HİPOTEZİ
Beadle ve Tatum 193011u yıllarda bir ekmek küfü olan Neurospora crassa ile
yaptıkları deneyler sonucunda öncül bir maddeden arjinin amino asidinin üreti-
minde üç farklı enzimin görev aldığı, bu enzimlerden herbirinin sentezinden de
farklı bir genin sorumlu olduğu sonucuna ulaşmışlardır.
Araştırmacılar yaptıkları deneylerin sonuçlarına dayanarak bir genin özgül bir
enzimin üretimini yönettiğine ilişkin bir gen — bir enzim hipotezini oluşturmuş-
lardır.
A) l- II - III
C) III -l- II
B) II - ı - III
D) II - III -l
E) III -II -ı
DNA DNA RNA—, Protein
ıv
Normal bir inşan hücresinde biyokimyasal
olaylar, şemada I, II,
III, IV ve V numaralı
okların hangileriyle gösterilen yönlerde ger-
çekleşmez?
A) I ve II
B) I ve V
C) II ve III
D) III ve ıv
E) ıv ve V
(2007 - ÖSS Fen - 2)
Memeli bir canlının protein sentezinde,
kodon - antikodon birleşmesi,
II. peptit bağların kurulması,
III. transkripsiyonla mRNA sentezi,
IV. tRNA'Iarın amino asitlere bağlanması
olaylarından hangileri ribozom organelinde
gerçekleşir?
B) ııveıv C) III ve ıv
D) l, II ve ıv
B
E) II, III ve ıv
41
247
