Bölüm: 8
Ahlak Felsefesi
YGS SORULARI
Neden iyilik yapmalıyım? Mutlu veya huzurlu
olmak için mi yoksa insanları mutlu etmek için
mi? Birisi bana iyilik yaparsa mutlu Olurum,
ben de Onları mutlu etmeliyim diye mi düşünü-
yorum? "'İyilik yap, iyilik bul." demişler. Asıl
neden bu mu? Ailem Ve tüm tanıdıklarım baş-
kalarına iyilik yapmam gerektiğini söylüyor
yoksa iyilik yapmak toplumsal hayatın vazge-
çilmezi mi?
Bu parçada ahlak felsefesinin hangi temel
sorusu üzerinde durulmaktadır?
A) Niçin erdemli olmak gerekir'?
B) Ahlaki eylemin amacı nedir?
C) Evrensel ahlaktan söz edilebilir mi?
D) Ahlaki eylemde bulunurken özgür müyüz?
E) Ahlakla sorumluluk İlişkili midir?
(2012-YGS)
4.
3. Nasrettin Hoca bir gün oğluyla birlikte şehre
gitmek üzere yola çıkar, Şehre birçok köyün
içinden geçilerek gidilmektedir. Hoca eşeğin
üzerinde, oğlu da yürüyerek onu takip eder. İlk
köyden geçerken köylüler "Koskoca adam
eşeğe binmiş, küçücük çocuğu yürütmeye
utanmıyor!" diye kınarlar. Sonraki köyden
geçerken Hoca yürür, oğlu da eşeğin üzerinde-
dir. Oradaki köylüler de "Görüyor muşun saygı-
Siz çocuğu, koca adamı yürütüyor." derler.
Üçüncü köyde Hoca Ve çocuk eşeğe birlikte
biner bu kez de eşeğe acımıyorlar diye suçla-
nırlar. Dördüncü köyde çocuk da Hoca da
yürür, kınanmaktan nasiplerini alırlar. Beşinci
köyde Hoca ve oğlu eşeği birlikte taşımalarına
karşın kınanma durumu değişmez.
Bu parça ahlak felsefesinin temel problem-
lerinden hangisinin Soruşturulmasında
örnek verilebilir?
A) Ahlakta her zaman İyi niyet yeterli midir?
B) Tüm davranışlar ahlakla mı ilgilidir'?
C) Bireylerin vicdanlı Olmasının, ahlaki eylem-
de işlevi nedir?
D) Mutlak iyiye ulaşmak mümkün müdür?
E) Akılla erdem arasında nasıl bir İlişki vardır?
(2011-YGS)
Paris'te genç bir adam her gün aynı fırından
bayat ekmek alin Bayat ekmek taze ekmeğin yan
fiyatına satılmaktadır. Fırıncı, müşterisinin hoşu-
na gideceğini düşündüğünden bir gün ekmeği,
3ölüm 8
ÖSS SORULARI
Ahlak felsefesinde nesnelcilikte, değerlerin dış
dünyada, onlara ilişkin kavrayışımızdan ayn ve
bağımsız olarak var Olduğu ve bunların inşan
tarafından bilinebileceği ileri sürülür. Değerlerin
ahlaki yargıları ve eylemleri belirleyen ilkeler ola-
rak kullanılmak durumunda olduğu ve nesnelerle
eylemlerin, kendilerinde insandan bağımsız ola-
rak var olan bir nitelikten dolayı iyi ya da değerli
olduğu savunulur.
Bu parçaya göre bir eylemin "iyi ya da değer-
lin olması aşağıdakilerden hangisiyle açıkla-
nabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kişiye yarar sağlamasıyla
Evrensel ahlak yasasına uygun olmasıyla
Kişinin özgür iradesine bağlı olmasıyla
Özgürlüğün sorumluluk gerektirdiği düşün-
cesine uygun olmasıyla
Kişinin, öyle davranmasının ödevi olduğunu
düşünmesiyle
(2009-ÖSS)
2.
3.
4.
5.
2.
76
Birçoktoplumdageçerliolan "Çalmayacaksın!”
yaptırımı ile karşı karşıya olan bir birey, aşa-
ğldakilerden hangisini yaptığında Kant'ın
ödev ahlakına uygun eylemde bulunmuş
olur?
A) Onu koşulsuz bir buyruk olarak aldığında
B) Toplumun yararına olacak biçimde davran-
dığında
C) Doğruluğundan emin olduktan sonra be-
nimsediğinde
D) İçinden gelen sese kulak verdiğinde
E) Mutlu Olabilecek biçimde davrandığında
(2012-YGS)
içine tereyağı sürerek verir. Ertesi gün genç
adam öfkeyle fırına gelir. "Niçin böyle bir Şey
yaptın? Günlerce uğraştığım proje yağlı ekmek
yüzünden mahvoldu. Ben bayat ekmeği çizimin
hatalı yerlerini silmekte kullanıyordum." der.
Bu parça "ahlaki eylem”le ilgili aşağıdaki yar-
g'lardan hangisini destekler niteliktedir?
A) İyiliği ve kötülüğü belirleyen, eylemdir.
B) Erdemli olmak ahlaki karara bağlıdır.
C) Ahlaki karar ahlaki eylemden önce gelir.
D) Doğru davranmak, erdemli olmak anlamına
gelmez.
Niyetin iyi olması eylemin iyi olmasını sağlamaz
(2010-YGS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Okunu hedeften öteye atan okçu, okunu hedefe
ulaştıramayan okçudan daha başarılı sayılmaz.
İnsanın gözü karanlıkta da iyi görmez, fazla Işık-
ta da. İyiliğin aşınsı olmaz, aşırı Oldu mu zaten iyi
değil demektir. Erdemli kişi bunların farkında
Olan kişidir.
Bu parçada sözü edilen "farkındalık" durumu
aşğıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?
A) Amaca sahip olmayla
B) Kötülükten kaçınmayla
C) İsteklerini bastırmayla
D) Kendini düşünmeyle
E) Ölçülü olmayla
(2008-öss sos-1)
YGS - uS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Ahlak Felsefesi
Yaptığı iyiliği başkaları duysun diye, kendine
daha fazla değer verilsin diye yapan veya doğru-
luğu dillerde dolaşmak koşuluyla doğru olan
adamdan pek hayır gelmez. Oysa sanıyorum
Ahmet birçok onurlu iş gördü. Fakat şimdiye
kadar bu işleri o kadar gizli tuttu ki onlardan söz
etmiyorsam suç benim değildir. Ahmet'i erdemli
kılan parlak görünmek isteği değil, parlak işler
görmesidir.
Bu parçaya göre, iyi işler yapan birinin erdem-
li olması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
A) [yi olarak anılmasına
B) Gösterişten sakınmasına
C) Vicdanen rahat olmasına
D) "İyi”yi istemesine
E) Doğru adam olmasına
(2007-öss sos-1)
Acı çekenlere acımak insanca bir şeydir. Herke-
şe yaraşır acımak ve herkes acımasını bilmelidir,
Yarası olanlarla duygu ortaklığı, gerçekten ahlaki
bir yaklaşımdır.
Bunları söyleyen kişiye göre, ahlaki eylemin
amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğru bilgiye ulaşma
B) Yarar elde etme
C) Ödevini yerine getirme
D) Mutluluğa ulaşma
E) Başkalarını anlama
(2006-öss sos-1)
İyiyi isteyen, İyinin ne olduğunu bilenden daha
güvendedir. Çünkü, ilki hata yapsa da hep hoş-
görüyle karşılanır; ikincinin hatalgrıysa çoğu kez
affedilmez.
İyinin ne olduğunu bilenin hatalarının hoşgö-
rüyle karşılanmayışı aşağıdakilerden hangisi-
ne bağlanabilir?
A) Hata yapabileceğini kabullenmesine
B) Vicdanını rahatlatmaya çalışmasına
C) Yanlışı bile bile yapıyor olmasına
D) Başkalarının sorumluluğunu üstlenmesine
E) Toplumsal değerleri önemsemesine
(2005-ösş)
77
