BÖLGELER
Yunanistan
Gökçeada
Ergene Bölümü
Kaz. Dağı
ÇAĞ la
Marmara Denizi
Koca dil*'
ÖRNEK SORU:
• İç
Harita 3 ; Marmara Bölgesi ve Bölümlerl
MARMARA BÖLGESİ
A. BÖLGENİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ
Marmara Bölgesi Türkiye'nin kuzeybatı kesimlerinde, adını aldığı Marmara
Denizi çevresinde yer alır. Kuzeyinde Karadeniz batısında İse Ege kıyılan
vardır.
Bölgenin kuzeybatısında Bulgaristan ve Yunanistan yer alır. Güneyde Ege
Bölgesi, güneybatısında kısa bir sınırla İÇ Anadolu'yla ve doğuşunda
Karadeniz Bölgesi İle komşudur.
Bölge yüzölçümüyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden sonra en küçük
alana sahiptir. 67.300 km2'lİk yüzölçümüyle, Türkiye toplarn yüzölçümünün
% 8,5'inİ oluşturur.
Karadeniz'i Ege ve Akdeniz'e bağlayan İstanbul ve Çanakkale boğazlan,
Dünya'nın en Önemli su yollarından biridir. Bu nedenle stratejik önemi
a. Yerşekilleri
Bölgenin Ortalama yükseltisi Oldukça azdır. Yerşekilleri genel olarak sade
olmakla birlikte bölge içinde değişiklik gösterir.
Coğra"'3 1-2 Konu Anlatım" Soru Bankası
Marmara Bölgesi'nin aşağıdaki Özellik-
'erinden hangisi bölgede Ortalama yük.
Selli ve engebenin az olmasıyla açık-
'anamaz?
A) EkiW • dikili alanlar orammn fazla olrnası
B) Akarsu enerji potansiyelinin düşük
olmay
C) Tanrnda makine kullanımına elverişü
alanlarm geniş tutmay
D) Tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olması
E) Yo/ pprn giderlerinin az olması
Marrnara Bölgesi'nde tarımsal ürün çeşft-
liüğinin fazla Olması iklim çeşMlİğİnİn fazk
olmasıyla İlgilidir.
YANIT: D
BÖLGELER
Bölgedeki dağlarm yükseltisi fazla değildir. Başlıca dağlan:
— Trakydda, Karadeniz kıyısı boyunca uzanan Yıldız Dağlan (En yüksek
tepesi 1031 m),
— Marmara Denizi'nin kuzeybatısında Işıklar Dağl ve Koru Daği,
— Gemlik Körfezi ve İznik Gölü İle İzmit Körfezi arasında uzanan Samanlı
— Güney Marrnara'da Biga Dağlan, Kaz Dağı ve Uludağ (2543 m).
Biga Yanmadası ve İstanbul Boğazı'nın her İki yanında bulunan Çatalca ve
Kocaeli yarımadaları birer alçak platodur.
Bölgenin ovalan genel olarak tektonik hareketlere bağlı olarak oluşan
ovalarıdır. Başlıca Ovalan: Adapazarı, Bursa, Karacabey, İnegöl,
Yenişehir, Kemalpaşa, Balıkesir ve Gönen ovalarıdır.
Bölgenin ortasında bulunan Marmara Denizi. son jeolojik dönemin
başlarında. bugün denizin bulunduğu yerde bulunan kara parçasının fay
hatları boyunca çökrne sonucunda oluşmuştur. En derin yeri 1000 metreyi
Kuzey kıyılarında Oldukça dik laleler bulunurken, güney kıyılan
oldukça girintili çıkıntılıdır.
Marmara Denizi'nde birçok ada vardır. Bu adalar İstanbul'un güneyinde ve
Kapıdağı Yamnadası'nın kuzeyinde toplanmışlardır. Bu adaların en büyüğü
Marmara Adası'dır.
Bölgeden geçen Kuzey Anadolu Fay Kuşağı ve kollan, yakın dönemde ve
tarih boyunca birçok büyük depremin yaşanmasına neden olmuştur.
Bu depremlerin en Önemlileri; küçük kıyamet olarak adlandırılan 1509
İstanbul, 1766, 1894, 1912 ve olarak 17 Ağustos 1999 depremidir.
b. İkliml
Mxnwa Bölgesi, coğrafi konumundan dolayı birçok İklim arasında geçiş
özdliği taşır. Bu nedenle bölgede Akdeniz, Karadeniz ve karasal olmak
üz«e üç farklı görülür.
Güney Marmara Bölümü ve Marmara Denizi kıyılarında Akdeniz İkliml
*üür. Ancak Akdeniz ikliminin karakteristik özelliklerini tam olarak yansıt-
"naz. Bölgede
— Sıakllk "lamdan enlem etkisine bağlı olarak daha düşüktür,
— Ya mevsimi daha serin ve kısa. kış mevsimi daha soğuk ve kar yağışlıdır.
— Y" yağış toplamında kış yağışlarınm payı karakterisük Akdeniz İklimine
göre daha az, yaz yağışlarının payı daha fazladır (Tablo-4 ve 5).
Bölgenin Karadeniz kıyılarında her mevsim yağış alan Karadeniz İklimi
görülür. Bu kesimlerde kış yağışları daha fazladır. Sıcaklık Ortalamaları
Marmara kıyılarına göre daha düşüktür.
ÖRNEK SORU:
Marmara Denizi, bulunduğu sahadaki
karanın W. Jeolojik Devir'de tektonik ha-
reketler sonucunda çöhnesiyle oluşmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Marmara
Denizihin tektonik hareketlerle çökme
sonucunda oluştuğuna kanıt Olarak
A) Derinliğinin fazla olması
B) Çevresinde fay hatlarının bulunması
C) Çevresinde yüksek dağların bulunma-
maşl
D) Kıyılarında falez oluşumunun yaygın
E) Karadeniz ve Ege Denizi'ne boğazlarla
bağlanması
ÇözüM:
Karaların tektonik hareketlere bağlı olarak
Çökmesi, fay hatları boyunca gerçekleşir.
Marmara Denizl çevresindeki 'ay hatları,
denizin tektonik hareketlere bağlı olarak
çökme sonucunda oluştuğuna bir kanıttır.
YANIT: e
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesi'nde aşağıdaki yer
şekillerinden hangisinin bulunduğu
söylenemez?
A) Tornb010 Lagün
D) polye
ÇöZüM:
E) Birikim ovası
Potye, karstik aşındırma düzlüğüdür. Mar-
mara Bölgesi'nde polye bulunmaz.
YANIT'. D
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
