BÖLGELER
Yükselti
Yıllık Karla
sıc. Ort. sıc. Örtülü
Gün
Balıkesir
Bursa
Çanakkale
Edime
İstanbul
Teki
147
100
6
51
33
3
14,5
14,6
14,8
13,4
14,0
13,8
19,6
19,2
18,5
22,2
17,6
18,8
4,5
9,4
15,0
83
7,2
Donlu
Gün
Sayısı
36,2
34,8
24,5
56,5
20,5
27,4
Tablo•4: Marmara Bölgesi'nde bazı İl merkezlerinin deniz seviyesine göre Vük•
yıllık sıcaklık ortalamaları, yılık sıcaklık farkları, ortalama karla
Örtülü gün sayısı ve ortalama donlu gün (DİE).
Başta Trakya'da Ergene Bölümü Olmak üzere, bölgenin İç kesimlerinde
karasal İklim görülür.
Bu kesimlerde yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yıllık
sıcaklık farkl yüksektir. Yıllık yağış miktarı diğer bölümlere göre daha azdır
(Tablo-4 ve 5).
Marmara Bölgesi'nde yağışın dağılışını büyük Ölçüde dağların uzanış
doğrultusu ve yükselti belirler,
Bölgede en lazla yağış alan yerler;
— Yıldız Dağlarının Karadeniz'e bakan yamaçları,
— Güney Marmara Bölümü'ndeki dağların kuzeye bakan yamaçlarıdır.
Yıllık Yağış Ort. Ba II Güne lenme
Balıkesir
Bursa
anakkale
Edirne
İstanbul
Tekirda
(mm)
588,6
696,3
615,5
5858
677 2
5753
Nem ( ) Süred (saat)
69
69
72
70
75
76
6 , 56
6,35
4
5
Tablo.5: Marmara Bölgesi'nde bazı İl merkezlerinin yıllık yağış miktarı,
Ortalama bağıl nem oram ve "lük güneşlenme süreleri (DİE).
c. Bitki Örtüsü
Yülük
İklim koşullarının bölge İçinde farklı Olması nedeniyle bitki Örtüşü de farklılık
gösterir.
— Yıldız Dağlarının kuzeye bakan yamaçları geniş yapraklı ormanlarla
kaplıdır.
— Güney Marmara Bölümü'nde dağlann kuzeye bakan yamaçlarının alçak
kesimlerinde geniş yapraklı ormanlar; yükseklerde İğne yapraklı
ormanlar yaygındır.
— Marmara Denizi kıyılarında maki toplulukları yaygındır.
— Ergene Havzası'nda antropojen bozkırlar (ormanların tahrip edilmesiyle
ortaya çıkan ağaçlı bozkırlar) yaygındır.
1-2 Konu Anlafimh j Soru
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesi'nde Türkiye 'de etkili ohn
üç İklim tipinin de etkisi görülür.
Aşağıdakilerden hangisi Marmara Böl-
gesihde birden fazla İklimin görülme-
sinin bir nedeni olarak gösterilebilir?
A) Çok çeşM bitki türlerinin görülmesi
B) Ülkenin kuzey batısında yer alması
C) Yağış miktarın bölümwe göre
D) Bölgenin orta kesiminde Marmara
Denizi'nin var olrnası
E) Farklı hava kütwerinin sahası
üzerinde yer almay
ÇÖZÜM:
Marmara Bölgesi, coğrafi konumundan
dolayı farklı özelliklere sahip hava kütle-
ler/nln geçiş sahay üzerinde yer aldığı için
bölgede farklı iklim türleri görülmektedir.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Mamura Bölgesi'nde gerçek sıcakhkhrla
indirgenmiş sıcakhklar arasındaki fark
diğer bölgelere göre daha azdır.
Bu durum, Marmara Bölgesi'nin aşağı.
daki özelliklerinden hangisiyle açıkla-
A) Yüzölçümünün küçük Olmasıyla
B) Ortalama yükselünin az Ohnayyh
C) İki kit" toprakknmn buhmmayyla
D) İküm çeşitliliğinin fala olmasıyla
E) Enlem farkınm az olmasıyla
ÇÖZÜM:
Gerçek sıcaklıklarla indirgenmiş sıcaklıklar
arasında farkın Olması bölgede ortala-
ma yüksemnjn az olmasıyla açıklanabilir.
YANIT: B
BÖLGELER
d. Yeraltı ve Yerüstü Sulan
Bölgenin başta akarsuları,
— Bulgaristan'dan kaynağım alan ve Türkiye-Yunanİstan sınırını oluşturarak
Ege Denizi'ne dökülen Meriç,
— Ergene Havzası'nın sularını toplayan ve Meriç'le birleşen Ergene Çayı,
— Güney Marmara'da Marmara Denizrne dökülen, Gönen, Susurluk ve
Biga (Kocabaş) çayları,
— Wgenm doğusunda yer alan Sakarya Nehri'dir.
Bölgenin ortalama yükselişinin ve engebenin az oynaşı nedeniyle akarsu-
tarının akış azdır. Bu akarsu vadileri baraj yapımına elverişli değildir.
Yıldız Dağlan eteklerinde ve İstanbul'da birçok küçük baraj gölü vardır.
Marrnara Bölgesi Türkiye'de hidroelenr* enerji potansiyeli en bölgedir.
Marmara Bölgesi göller bakımından Oldukça zengindir. Bölgede tatlı şu
gönerİ yaygındır.
Bu göllerden başhcalan:
— Tektonik göüer olan Sapanca, İznik, Ulubat ve Kuş (Manyas) gölleri,
— KIYI şet gölleri Olan Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu (TerkOS)
Güney Marmara Bölümü, kaplıca bakıntından oldukça zengindir. Kaplıcalar
Gönen (Balıkesir), Bursa, Yalova ve Adapazarı çevresinde yoğunlaş-
e. Nüfus ve Yerleşme
Marmara Bölgesi, Türkiye'nin en çok nüfus barındıran ve en yoğun nüfus-
lu bölgesidir. Bölge. Türkiye nüfusunun yaklaşık 114'ünü barındırmaktadır,
Bölgenin nüus yoğunluğu Türkiye Malamasının oldukça üzerindedir
(258 kişi/krn9. Ancak nüfus yoğunluğu bölge İçinde farklılık gösterir.
İstanbul çevresi. İzmlt-Adapazan arasında ve Bursa çevresinde nüfus
y*mluğu faladır.
Nûfuaxn fazla ohnasmdaki en büyük neden göç almaşıdır.
Biga Yarımadası, Ergene Havzası, Karadeniz kıyılan Ve Yıldız Bölü-
mü'nde nüfus seyrekür.
Bölgede kentleşme oram yüksektir (%79). Bölge nüfusunun büyük bir
kısmı kentlerde yaşar. Kentler özellikle Marmara Denizi çevresinde kurul-
Başlıca kentleri İstanbul, Bursa. İzmit, Adapazarı, Edime, Balıkesir,
Tekirdağ, Kırklareli, Yalova ve İznik'tir.
Krsal yerleşmeler Karadeniz kıyı kesimleri Ergene ve Güney Marmara'nın
yüksek kesimlerinde yer alır.
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesrnde ortalama yükseltinin
az olması nedeniyle akarsuların akış hızı
yavaştır ve derin vadiler görülmez.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
onaya çıkardığı sonuçlardan biridir?
A) Akarsu aşındırmasının durması
B) Sulama suyu sıkıntısının olması
C) Akarsu rejimlerinin düzenli olması
D) Kurak mevsimde akarsularm kuruması
E) Hidroelektrik enerji üreömln/n az olması
ÇÖZÜM:
Akış hızlan fazla ve derin vadiler İçinde
akan akarsularm hidroelektrik enerji potan-
siyeli fazladır. Marmara Bölgesi'ndeki
akarsuların akış hızlarının düşük olması ve
derin vadiler içinde akmamalan nedeniyle
hidroelektrik enerji potansiyelleri azdır.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Marmara Bölgesi'nde nüfusun %79'u
kentlerde yaşar. Ulaşım, ticaret, turizm ve
her türlü sanayi kolu gelişmiştir,
Aşağıdakilerden hangisi Marmara Böl•
gesl'nln gelişmesinl sağlayan etmenler-
den biri değildir?
A) Yerşekillerinin sade olması
B) İklim çeşitliliğinin fazla olması
C) Verimli ve geniş tarım alanlarına sahip
D) Dünya'nın Önemli Sü yollarından biri
olan boğazlara sahip olması
E) Dünya'nın önemli yerlerine kolayca
ulaşılmasını sağlayan bir konumda yer
ÇöZÜM:
Marmara Bölgesi'nde elverişli İklim ko-
şullan gelişmesini olumlu yönde etkiler,
ancak İklim çeşitliliğinin fazla olmasının
gelişmesine katkı sağladığı söylenemez.
YANIT: B
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
