BOLGELER
Sanayi
Bölgede sanayi yeteri kadar gelişmemiştir. Sanayi tesisleri daha çok
Erzurum çevresinde toplanmıştır. Bu kesimlerde sanayi gelişme göster-
mektedir.
Bölümde gelişen başlıca sanayi kollan çimento, şeker, dokuma fabrikaları
ve et kombinaları ile mandıracılıktır.
c. Yukarı Murat-Van Bölümü
Bölüm, Van Gölü çevresi İle Murat Irmağı'nın yukarı havzasını kapsar.
Yerşekilleri
Yukarı Murat-Van Bölümü'nün kuzeyinde palandöken ve Aras dağlan İle
güneyde Güneydoğu Toroslar arasında yer alır.
Bölümün orta kesiminde Van Gölü'nün batışından kuzeyine doğru bir hat
boyunca volkan dağlan yer alır. Bunlar Büyük Ağrı, Küçük Ağrı, Ten-
dürek, Şüphan ve Nemrut dağlarıdır.
Bölümün başlıca ovalan; Muş, Bulanık, Eleşkirt, Başkale ve Çaldıran
ovalarıdır.
İklimi
Bölümde sert karasal İklim hüküm sürer. Yazlar serin ve kışa; kışlar soğuk
ve kar yağışlıdır (Grafik-50).
ııııyıııı
ilıııı
ıııv ı
Grafik *50: Van'da sıcaklık
ve yağışın aylara göre dağılışl
En fazla yağışı ilkbaharda alır. Van Gölü, çevresinin iklimini kısmen yu-
mu şatır.
Bitki Örtüşü
Bölümde bozkırlar geniş alan kaplar. Yüksek kesimlerde meşe ormanlarına
rastlanır.
Yeraltl ve Yerüstü Sulan
Firarın bir kolu Olan Murat, bölümün başlıca akarsuyudur.
Bölümün orta kesimlerinde Türkiye'nin en büyük gölü Olan Van Gölü yer
alır. Dünya'nın en büyük kaldera göllerinden biri Olan Nemrut Gölü ile
Erçek, Balık ve Haçlı gölleri diğer önemli gölleridir.
Ağrı başta olmak üzere, birçok yerde kaplıcalar bulunur.
Coğrafya I -2 Konu Anlatım/' I Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Yukarı Murat Van Bölümü'nde yer alan
göllerin oluşumunda aşağıdakilerden
hangisi etkili olmuştur?
A) Karsük çözünme
B) Akarsu biriktirrne
C) Voknİk faawetler
D) Heyelan olayları
E) Epiroienik hareketW
ÇÖZÜM:
Yukan Murat - Van Bölümü'ndeki gölleri,
lav şet, volkan şet krater gölleridir.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Doğu Anadolu'daki aşağıdaki dağlar-
dan hangisinin oluşumu orojenezle
açıklanabilir?
A) Dağl
C) Nemrut Dağl
B) Tendûrek Dağ'
D) PaW"ken Dağl
E) Şüphan Dağl
ÇÖZÜM:
Palandöken Dağlan, genç kıvrım dağ
kuşağı Olan Alp orojenez kuşağında yer
alır. Ağm Tendürek, Nemrut ve Süphan
dağlan birer volkanik dağdır.
YANIT: D
BÖLGELER
Nüfus ve Yerleşme Özellikleri
Bölümde nüftxs oldukça seyrektir. Nüfus daha çok ovalarda. ulaşm yollan
üzerinde ve Van Gölü çevresinde toplanmıştır.
Van, Ağrı, Doğubayezıt, Muş, Tatvan, Adilcevaz, Ahlat, Erciş ve Gevaş
bölümün başlıca yerleşim birimleridir. Bölürnün en büyük kenti Van'dır.
Ekonomik Özellikleri
BÖürnü1 en Önemli g«rn kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Buğday, arpa ve
şekerpancarı başlıca tanm ürünlerini Oluşturur.
Bozkırlar geniş alan kapladığı için küçükbaş hayvancılık yaygın olarak
yapılmaktadır. Arıcılık da bölgede önemli bir geçim kaynağıdır.
Van Göü'nün sularının sodalı olması nedeniyle balık yönünden zengin
değildir. Gölde sodah suya adapte olan inci kefali avlanmaktadır.
Bölüm yeraltı kaynaklan bakımından hkİrdİr.
Sanayi gelişme göstermerniştir, Van, Muş, Ağrı ve Erciş'te şeker ve yem
fabrikaları vardır,
d. Hakkari Bölümü
Hakkari Bölümü. Doğu Anadolu Bölgesi'nin güneydoğu kesimini kapsar.
Doğu'da İran ve güneyde Irak ile komşudur.
YerşekİIlerİ
Türkiye'nin en yüksek ve bölgenin en engebeli bölümüdür. Güneydoğu
doğu ucunda yer alır. Bölümdeki başlıca dağlar İkiyaka, Buzul
ve Hakkari dağlarıdır.
Dağlar üzerinde buzullar ve çok sayıda buzul gölleri yer alır.
Da@ar arasında yer yer dar alanlı düzlükler bulunmaktadır. Bunlar arasın-
da Türkiye'nin en yüksek ovası Olan Yüksekova yer alır (2100 m).
İklimi
Bölümde şiddetli karasal İklim etkilidir. Yazlar kışa ve serin. kışlar Soğuk
kar yağışhdır.
şMNüHTAEEKA
Grafik -51: Hakkari'de sıcaklık
ve yağışm aylara göre dağılışl
Hakkâri Bölümü, Doğu Anadolu Bölgesi'nin en yağışlı bölümüdür. En fazla
yağış kış rnevsİmİnde düşer, yazlar kurak geçer (Grafik-51).
ÖRNEK SORU:
Doğu Anadolu Bölgesi'nin yerşekillerini,
yükseltisi fazla olan eğimli ve engebeli
araziler oluşturmaktadır.
Buna göre, bölgenin yerşekilleri aşağı.
daki özelliklerinden hangisi üzerinde
etkili değildir?
A) Hidroelektrik enerji potansiyelinin fazla
B) Tanm arazilerinin dar olması
C) Akarsularm derin ve dar vadiler içinde
akması
D) Maden çeşidi bakımından zengin
olması
E) Tanmsal nüfus yoğunluğunun fazla
ÇÖZÜM:
Doğu Anadolu Bölgesrnde yerşek/llerlnin
dağlık ve engebeli olması ve ortalama yük-
şemsinin fazla olması, maden çeşitliliğini
etkilememiştir. Bölgenin maden bakımın-
dan zengin olması, jeolojik geçmişiyle İlgi-
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Yukandaki haritada numaralanmış yöre-
'erin hangisinde buzul göllerinin bulun-
düğü söylenebilir?
A) I Bill C)lll
ÇözüM:
Ortalama yükseltinin fazla olduğu Hakkari
Yöresi'nde (III. yörede) buzul gölleri bu-
lunur.
YANIT: C
Coğratha 7-2 Konu Anlatımlı Soru Bankası
