-BÖLGELER
Nüfus ve Yerleşme Özellikleri
Orta Fırat Bölümü'nde nüfus yoğunluğu Dicle Bölümü'ne göre daha
fazladır.
Nümsün büyük bir kısmı, İklim koşullarının daha elverişli olması ve taun
alanlarının daha geniş alan kaplaması nedeniyle Gaziantep Platosu'nda
toplanmıştır.
Bölümün başlıca yerleşim merkezleri Gaziantep, Şanlıurfa ve Adı-
Yaman'dır.
Önemli ulaşım yollan üzerinde bulunan Gaziantep, bölümün en Önemli
sanayi, ticaret ve kültür merkezidir.
Hayvansal ürünler bakımından gelişen Şanlıurfa da Önemli bir ticaret ve
kültür merkezidir,
Bölümün diğer Önemli yerleşim merkezleri; Nizip, Birecik, Suruç,
Ceylanpınar, Viranşehir, Hilvan ve Siverek'tir.
Tanm ve Hayvancılık
Orta Fırat Bölümü'nde halkın geçim kaynağı tarıma dayalıdır. Bölümde
tarım ürünleri çeşitliliği Dicle Bölümü'ne göre daha çoktur.
Bölümde yetiştirilen başlıca tarım ürünleri; pamuk, kırmızı mercimek,
antepfıstığı, tahıl, tütün, zeytin, susam, çeltik ve üzümdür.
Küçükbaş hayvancılık yaygındır. Hayvansal ürünler Ve Canlı hayvan ticareti
bölümün önemli geçim kaynaklarındandır.
Yeraltl Zenginlikleri
Bölüm yeraltı kaynaklan bakımından zengin sayılmaz. Başlıca yeraltı kay-
nakları petrol (Adıyaman, Kâhta) ve kromdur (Gaziantep).
Sanayi
Orta Fırat Bölümü'nde son yıllarda sanayi büyük bir gelişme göstermiştir.
Sanayi kuruluşları daha çok Gaziantep ve çevresinde yoğunlaşmıştır.
Bölümde gelişen başlıca sanayi kuruluşları; gıda, dokuma, çimento,
madeni eşya, plastik sanayisi, kara taşıtları, yedek parça sanayisi ve
tarım aletleri sanayisidir.
C. BÖLGENİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ YERİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, sahip Olduğu geniş düzlükler ve verimli tarım
topraklarıyla önemli bir tanm potansiyeline sahiptir.
Ancak bölgedeki tarımsal etkinliklerde en büyük sorun olan Sulama Suyu
yetersizliği nedeniyle, bu potansiyel değerlendirilememektedir.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatwnn I Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde,
L kuraklığınm erken başlaması,
II. sulama oknaWanmn kısnh oynaşı,
III. kışın yeWIi kar yağmarnasç
M ilkbaharm sürmesi
özelliklerinden hangileri sebze türü
bitkilerin üretimi üzerinde olumsuz
ethiye sahiptir?
A)lvell B)lveMl quvem
D) 11 ve"'
E)lllvejv
ÇÖZÜM:
Sebze, sulama İle üretilir. Yu kuraklığının
erken başlaması, sulama olanaklarınm
kısıtlı olması sebze türü bitkilerin üretimini
BÖLGELER
GAP tamamlandığında tamamen devreye girecek olan barajlar, sulama
ve tüneüeri, bölgedeki sulama Sorununu büyük Ölçüde gidere-
bölgede tarımsal üretim ve tanm çeşitlMİğİ
ve bölge. Wkiye'rün tanm merkezi durumuna gelecektir.
Tarımsal üretimin artması, başta tarıma dayalı olmak üzere sanayinin
gelişmesini
--1 Böylece yeni İstihdam alanları doğacak, İşsizlik oranı azalrmş Olacak ve
hakm refah seviyesi yükselecektir.
Bölgeden yaplan göçler azalacak, bÖ@eye doğru gÖŞer artacaktır.
Gününüzde Güneydoğu Anadolu Bölgesi birçok tanm ürününün üreti-
minde Türkiye *onomİsİne katkıda bulunmaktadır.
B*ede yer alan Tanm İşletmesi, yöre halkına fidan ve
danuzhk hayvan vererek tarımsal gelişmeye katkı sağlamaktadır.
B"ede yapılan hayvancıhk faaliyetleriyle ülke ekonomisine katkı
Türkiye'de üretilen petrolün % 99'u bölgeden elde edilmektedir.
GAP «çeve*lde İnşa edilen hidroelektrik santralleriyle Türkiye'nin
el*trik enerjisi ihtiyacının önernli bir kısmı karşılanacaktır.
Bölgede Irak (Habur) ve Suriye (Akçakale, Ceylanpınar, Nusaybin ve
Cizre) İle Olan kapılarındaki gümrük kapılan sınır ticaretinde Önem
D. BÖLGENİN TÜRKİYE TURİZMİNDEKİ YERİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesi. eski çağlardan beri yerleşmeye maruz
kaldığı İçin çeşitli uygarlıklara ait birçok tarihi eser barındırmaktadır.
Bölgedeki başlıca twistik merkezler:
— Dünya'nm UZUn İkinci surları olarak kabul edilen Diyarbakır surları,
Adıyaman Nemrut Dağl üzerinde yer alan tapınak ve heykeller,
— Şuthuth'da Halilürrahman Camii ve avlusundaki Balıklı Göl,
— Harran'daki dünyanm en eski üniversitesinin kalıntıları ve toprak evler,
Hasankeyfteki yapılar.
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de dağ sıralanm vadiler boyunca
aşan demir ve karayollan yerşekillerinin
uzanış doğrultusunda uzanır.
4
-4
0Wmşuz yönde
ÖRNEK SORU:
YANIT: A
Ham madde kaynaklanmn varhğl, endüstri
kollanmn kurulması Çin önemli bir etken-
Buna göre, Güneydoğu Anadolu Böl-
geşi'nde aşağıdaki endüstrilerden han-
gişlnin gelişmesi beklenmez?
A) Pamuklu dokuma
B) Petro - kimya
C) lJnh1 ürünler
D) Kereste
E) Yünü dokuma
ÇÖZÜM:
Güneydoğu Anadolu'da, orman varlığı
bakımından olduğu için kereste sana-
yİsinİn gelişmesi beklenmez.
YANIT: D
Buna göre, yukarıdaki haritada numara-
lanmış yörelerin hangisindeki ulaşım
yollanmn uzanış doğrultuşu yukarıdaki
yargıyla açıklanamaz ?
Bill C)lll
ÇÖZÜM:
Güneydoğu Anadolu'da bulunan V. yörede
yer şekilleri sadedir ve ulaşım yollarının
uzanışl yer şekillerinin uzanış yönüne bağlı
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde,
l. yünlü dokuma,
II. ketenli dokuma,
III. pamuklu dokuma,
IV. İpekli dokuma
sektörlerinden hangilerinin ham madde
üretimi diğerlerinden daha azdır?
A)lveıı
B) 1 velll C) iven.'
D) ııvelll
511 ve IV
çözüM:
Güneydoğu Anadolu'da keten üretimi ve
ipekböcekçiliği daha azdır.
YANIT: E
Coğrafya I -2 Konu Anlatımlı Soru Bankası
