BÖLGELER
KIYI kesimlerindeki başlıca yerleşim merkezleri Samsun, Ordu, Bafra,
Çarşamba, Fatsa ve Ünye'dir.
İç kesimlerdeki başlıca yerleşmeler ise Amasya, Çorum, Tokat, Havza,
Merzifon, Turhal, Erbaa ve Niksar'dır.
Samsun bölümün ve bölgenin en gelişmiş ticaret ve kültür kentidir.
Tarım ve Hayvancılık
Orta Karadeniz Bölümü'nde yerşekillerinin sade olması nedeniyle geniş
tarım alanları vardır. İklim koşullarının da elverişli olması nedeniyle bölümde
tarımsal üretim ve ürün çeşitliliği Oldukça fazladır.
Bölümde üretilen başlıca tarım ürünleri; kıyı kesimlerinde tütün, fındık,
mısır ve soya fasulyesi; İç kesimlerde buğday, şekerpancarı, haşhaş,
elma, üzüm ve akarsu boylarında çeltiktir.
Bölümün kıyı kesimlerinde balıkçılık, iç kesimlerde küçükbaş hayvancılık
yapılır.
Yeraltı Kaynaklan
Bölüm'de çıkarılan en önemli maden linyittir. Havza, Merzifon, Çorum ve
Çeltek'te (Arnasya)'da linyit çıkarılmaktadır.
Sanayi
— Samsun ve Tokat'ta sigara fabrikaları,
— Turhal, Suluova, Çarşamba ve Çorurn'da şeker fabrikaları,
— Samsun'da Karadeniz Bakır İşletmeleri,
Aynca bölümde çimento ve dokuma fabrikaları da yer alır.
c, Bati Karadeniz Bölümü
Bölüm, doğuda Bafra Ovası'nın batısından, batıda Adapazan Ovası'nın
doğusuna kadar uzanır,
Yerşekİllerİ
Batl Karadeniz Bölümü'nde dağlar kıyıya paralel üç kuşak halinde uzanır.
— Karadeniz kıyışında birinci şırada doğuda Küre Dağlan, batıda
Akçakoca Dağlan,
— İkinci sırada Bolu, Ilgaz Dağları ve Köroğlu Dağlan uzanır. Bu thğlann
yüksekliği güneyde 2500 metreyi bulur.
Bu dağ Sıraları arasında Kastamonu-TaşkÖprü-30yabat oluğu ve Tosya,
llgaz, Çarkaş-Gerede, Bolu ve Düzce kentlerinin yer aldığı Kuzey Anadolu
Fay Kuşağı yer alır.
Bölümün başlıca ovalan; Düzce, Bolu ve Kastamonu ovalarıdır.
Özellikle Amasra-şinap arası kıyı kesimlerinde çok yüksek falezler yer ahr.
Bu durum kıyıda bile ulaşmı Oldukça güçleştirmiştir.
Coğraya 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Karadenğ Bölgesi'nde çıkarılan başlıca
madenler, aşağıdakilerden hangisinde
bir arada verilmiştir?
A) Kurşun, çinko, lhyit
B) Bor, kay•atuzu, krom
C) Bakır, demir, doğalgaz
D) Taşkömürü, Mnyü, bakır
E) Petrol, krom, EşkÖmürü
ÇÖZÜM:
Karadeniz Bölgesi'nde çıkardan başhca
rnadenler QşkÖmürû (Zongulük, Bartın),
bakır (Kastamonu-Kûre, Amln-Mwgul) ve
linyittir (Bolu, Amasya, Samsun).
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Karadeniz Bölgesi'nde sıradağları yaran
akarsular kıyıda geniş delta ovalan oluştur-
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki şe•
kilde oluşan ovalara örnek gösterMe•
bilin
A) Tokat, Erbaa
B) Suşehri, Merzifon
q Düzce, Tosya
D) Bafra, Çarşamba
E) Reşadiye, Turhal
çözüM:
Seçeneklerdeki çiftlerinden, Ona
Karadeniz kıyılarında oluşan Bafra ve
Çarşamba ovalan birer deltadır. Bafra
Kızılırmak'ın, Çarşamba Yeşilırmak'ın del-
YANIT: D
BÖLGELER
iklim
Bölümde kıyı kesimlerde her mevsim yağışlı Ihman bir iklim hüküm sürer.
Yağış miktan Doğu Karadeniz'den az, Ona Karadeniz'den fazladır.
Kş büryWe göre daha düşüktür.
Bu durumun başlıca nedeni, Balkanlardan gelen soğuk hava kütlelerine
açık olmasıdr Uablo-2 ve 3, Grafik-IO).
İç kesknWe gidildkçe karasal iklim koşullan görülür. Bu kesimlerde yazlar
sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
Yağış miktarı iç kesimlere gidildikçe azalır. Bu kesimlerde donlu gün ve
karla kaplı gün sayışl fazladır gablo-2 ve 3, Grafik-11).
ıııımixııı
-ımnıııı
Grafik. 10: Zonguldak'ta sıcaklık
ve yağışm aylara göre dağılışı
Bitki Örtüsü
ıııııııııııı
ııınıııı:ıı
OŞVNMHTAEEKA
Grafik • 11: Kastamonu'da sıcaklık
ve yağışın aylara göre dağılıp
Bafi Karadeniz Bölürnü, Doğu Karadeniz gibi gür ormanlarla kaplıdır.
Kıyı kesimlerinde kayın, kestane gibi ağaçların bulunduğu geniş yapraklı
ormanlar görülür.
Yükseklerde ladin, köknar, sarıçam gibi İğne yapraklı ormanlar görülür.
İç kesimlere doğru gidildikçe geniş yapraklı meşe ve İğne yapraklı orman-
lar bulunur.
Akarsu ve Gölleri
Batl Karadeniz Bölümü'nün başlıca akarsuları Kızılırmak'ın kollan Olan
Göklrmak ve Devrez çayları ile Bartın ve Yenice (Filyoş) çaylarıdır.
Bölümün güneybatısında Sakarya Nehri'nin bir bölümü akmaktadır.
Bartın Çayı'nda, Karadeniz kıyısından Bartın kentine kadar taşımacılık yapıl-
Bölümde alan başlıca göller; Sakarya Nehri üzerindeki Gökçekaya ve
Hasan Polatkan baraj gölleri İle Bolu il sınırlan İçinde yer alan ve bir heye-
lan şet gölü Olan Yedigöller ve Abant Gölü'dür.
Nüfus ve Yerleşme
Mlûmde nühJş kıyı kesimleri He İç kesimlerdeki ovalarda toplanmıştır.
Batı Karadeniz'de yer alan başlıca kentler; kıyı kesimlerinde Zonguldak,
Sinop, Ereğli, Bartın ve İnebolu; iç kesimlerde Bolu, Düzce, Karabük,
Kastamonu, Tosya, Boyabat ve Safranbolu'dur.
Bölthnün en gelişmiş kenti Zonguldak'tır.
71/1'
-591-
ÖRNEK SORU:
Bafi Karadeniz Bölümü'ndeki yerleşim
merkezlerinin büyümesinde,
L tarım,
II. turizm,
III. maden,
IV. ormancılık
ekonomik etkinliklerden hangilerinin
payı en azdır?
A) Yalnız I
B) Yalnız 11
C)lvalll
D) ııvew
E) III ve IV
ÇÖZÜM:
Batı Karadeniz Bölümü'nde turizm etkinlik-
'eri azdır.
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
Yedigöller Ve Abant Gölü'nün Oluşu-
munda aşağıdakilerden hangisi etkili Ol-
muştur?
A) Akarsu biriktirmes/
B) Kütle hareketleri
C) Tektonik hareketler
D) Buzul aşındırması
E) Karstik çözünme
ÇÖZÜM:
Batl Karadeniz Bölümü'ndeki Yedigöller ve
Abant Gölü birer heyelan set gölüdür.
YANIT: 3
Coğrajva 1-2 Konu Anlatım!' I Soru Bankası
