BöLĞELER
Hayvancılık
Bozkırların yaygın olması nedeniyle küçükbaş hayvancılık yaygın olarak
yapılmaktadır. En çok yetiştirilen hayvanlar koyun, kil keçisi ve tiftik keçi-
şldİr.
Bölge, canh hayvan ve hayvansal ürün ticaretinde Önemli gelir elde etmek-
ORNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu
Anadolu Bölgesi'nde bulunan yeraltı
zenginliklerinden biri değildir?
tedir.
Küçükbaş: %
Krnuz et: %
Yapağ ve kıl: % 14,7
İpek kozası: % 14,2
A) perol
q Fosm
E) Bor
ÇÖZÜM:
B) Doğal gaz
D) Linyit
Bor, daha çok Türkiye'nin bat' keşim-
lerİnde (Eskişehir, Balıkesir, Kütahya, Bur-
şal çıkarılmaktadır. Güneydoğu Madolu•
da bor rezervleri tespit edilrnemİşÜr.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin eko-
nomiSİnde aşağıdakilerden hangisinin
payı en azdır?
A) Tanm
B) petrol üreümİ
C) Hayvancılık
D) Ormancıhk
E) Sanayi
ÇÖZÜM:
Güneydoğu Thadolu orman b-•arüğl en az
okn bölgemizdir.
YANIT: D
BÖLGELER
YerŞekİllerİ
Bölhün batısında Karacadağ volkan kütlesi alır.
Bölthnde Dicle Nehri'nin geçtiği çukur alana Diyarbakır Havzası denir.
Diyarbakır Havzası, Dicle tarafından yer yer derin olarak yarılmıştır.
Havzanın tabanı 500 m civarında olup, kenarlara doğru yükselerek 1000
metreyi bulur.
Diyarbakır Havzası 'mn güneyinde vadilerle yarılmış alçak dağlardan oluşan
Mardin -Midyat Eşiği yer alır. En yüksek yeri olan Mazıdağl 1252 m yük-
Mardin-Midyat Eşiğnin güneyinden Suriye sınırına kadar Olan kesimlerde
geniş plato ve düzlükler yer alır.
İklimi
— Dicle Bölümü'nde karasal iklim görülür.
— Yazlar çok sıcak. yağışsız ve kurak geçer.
— sağı* ve yağışlıdır.
Diyarbakır havzasında yağış miktarı 500 mm civarındayken, yükseltinin
daha fazla olduğu Mardin Dağlarında 700 mm'yi bulur.
— yerde kama süresi uzun değildir.
Donlu gün süresi 45-M gün arasındadır (Grafik-10, 41).
Grafik. 39: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 2003 yılında üretilen bazı
hayvan türleri va hayvansal ürünlerin Türkiye toplam üretimindeki
payı (DİE)
Yeraltl Zenginliklerl
Bölgenin en önemli yeraltı zenginliği petroldür, Türkiye petrol %
9911 Güneydoğu Anadolu'dan elde edilir.
Bölgede çıkarılan diğer önemli yeraltl kaynaklan; doğalgaz asfaltit, fosfat
ve linyittir.
Sanayi
Bölgede sanayi fazla gelişmemiştir. Başlıca sanayi kollan petrol arıtma,
çimento, yem, gıda dokumadır.
B. BÖLGENİN BÖLÜMLERİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesi fizikî, beşeri ve ekonomik özellikler bakının-
dan İki bölüme ayrılır:
a. Dicle Bölümü
b. Orta Fırat Bölümü
a. Dicle Bölümü
Dicle Bölümü, bölgedeki Dicle ırmağının hanasını oluşturur. Bölüm, batıda
Karacadağ ile doğuda Doğu Anadolu Bölgesi arasında yer alır. Kuzeyde
Güneydoğu Torosların güney etekleri, güneyde Suriye devlet Sının ve
güneybatıda Irak'la kısa bir sınır vardır.
Coğratha 1-2 Konu Anlatımı' I Scru Bankası
t..ş..ğ..ğ.. .
OşüNüHTAEEKA
ve yağ ;şın •aTr3öre dağılışı
Bitki Örtüsü
tffilliiiil!
oşüNüHTAEEKA
yağışm aflara göre dağılış'
Bölümde yazların çok sıcak ve yağışsız geçmesi otsu bitkilerin kışa sürede
neden Olur. Bozkırlar çok geniş alanlarda yer alır.
Kuzeyinde Toroslarm eteklerinde ve Mardin-Mİdyat Eşiği'nde yağışlarm art-
'Tugna bağlı olarak seyrek meşe ormanlan görülür.
Yeraltl ve Yerüstü Sulan
Bölünün başlıca akarsuları Dicle Nehri ve kollan olan Batman ve Garzan
Doğal gölleri yoktur. Bölümde birçok baraj gölü vardır. Cizre, Ilısu,
Devegeçidi, Kralkm, Dicle, Batman, Gaman, Silvan ve Kayser bölümde
yer alan başlıca baraj gölleridir.
— 641 —
ÖRNEK SORU:
Yerşekli Özellikleri göz Önüne alındığın.
da, yukarıdaki haritada numaralanmış
yörelerden hangisinin geniş araziye
sahip büyük tarımsal işletmelerin kurul-
maşına elverişli olduğu söylenemez?
0111 D) ıv
ÇÖZÜM:
III. yörede, yerşekİllerİ engebeli olduğu
İçin geniş tanm alanları bulunmaz.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yüzey
Şekillerinin sade olmasının aşağıdaki.
'erden hangisine neden Olduğu söyle-
nemez?
A) Yol yapım giderlerinin az olmasına
B) Tanm alanlarının geniş olmasına
C) Nadasa duyulan ihtiyacın fazla olması-
D) Tanmda makina kulanmna elverişli
yerlerin fazla olmasma
E) Gerçek alam İle İzdûşûmsel alam
arasındaki farkın az olmasına
çözÜrvı:
Güneydoğu Anadolu'da yaz kuraklığının
şiddetli olması nadasa duyulan ihüyacm
fazla olmasına neden Olmuştur.
YANIT: C
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankaş'
