BÖLGELER
Bölgenin güneyinde Menteşe Dağları yer alır. Bu kesimlerde yer şekilleri
oldukça engebelidir.
Ege Bölgesi'nde, İç kesimlere gidildikçe yükselt artar. Bu kesimlerde
oldukça yüksek platolar ve bu platolar üzerinde yüksek dağ sıralan yer alır.
Dağların uzanış doğrultuşu genel olarak kuzeybaü-güneydoğu yönlüdür.
Ege Bölgesi'nin doğuşunda yer alan bu yüksek sahaya İç Batl Anadolu
Eşiği adı verilir.
Bölgede dağların denize dk uzanrnaşl nedeniyle kıyıda koy ve körfezler faz-
ladır. Ege kıyılarında enine kıyılar görülür. KIYI kesimlerinde horstlar; burun
ve yanmadaların, grabenler ise körfezlerin oluşmasına neden olmuştur.
Bölgedeki başlıca körfezler; Edremit, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük
ve Gökova körfezleridir.
Ayvalık, Karaburun, Çeşme, Datça, Bodrum ve Bozburun bölgedeki
başlıca yarımadalardır.
Ege Bölgesi'ndeki horst ve grabenler, III, Zaman'ın sonu ve IV. Zaman'ın
başlarında sert kütlelerin yer hareketleri sonucunda faylarla parçalanması
ve bu fay hatları boyunca çökme ve yükselmelerin meydana gelmesiyle
oluşmuştur.
Günümüzde de aktif Olan bu fay hatları nedeniyle bölge, birinci derecede
deprem bölgesidir. Bu nedenle Ege Bölgesi'nde zaman zaman depremler
meydana gelmektedir. 1953 Edremit, 1970 Gediz ve 1995 Dinar depremleri
bölgede Oluşan başlıca depremlerdir.
b. İkliml
Ege Bölgesi'nin batışında tipik Akdeniz İklimi görülür. Dağların denize dik
uzanması nedeniyle deniz etkisi İç kesimlere kadar sokulur, Bu kesimlerde;
— Yazlar sıcak ve kurak geçer.
Kışlan Ilık Ve yağışlıdır.
— Kış yağışları genelde yağmur şeklindedir.
Karll gün ve donlu gün sayısı oldukça azdır.
— Yağışların yandan fazlası kış mevsiminde düşerken, yaz mevsimi olduk-
ça kurak geçer.
— Dağların denize dik uzanması, yağış miktarının, diğer kıyı bölgelerine
göre az olmasına neden olmuştur (Tablo-6).
Bölgenin İç kesimlerinde yükseltinin artmasına bağlı olarak, daha karasal
bir İklim görülür. Bu kesimlerde;
— Yazlar sıcak ve kuraktır.
— Kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
— Karlı gün sayışı yaklaşık 30 gündür.
— Donlu gün sayısı ise 90 günü bulur.
En fazla yağış kış ve İlkbahar mevsimlerinde düşer (Tablo-6).
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
ORNEK SORU:
AşağKh Ege Bölgesiyle İlgi" ban özellik-
ler verilmiştir.
— KIY" girinti çıkıntıların fazla ohnaşl
— Doğal ümanknn
— Kıta sahanlığının geniş olrnası
— uzunluğunun f"
Bu Özelliklerin oluşmasının ortak
nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karstik arazilerin az olrnay
B) Dağların kova dik uzanması
C) geniş kumsallarm var olması
D) Denizin tuzluk* Oranınm fazla Ohnaşl
E) Bölgenm yükseninin az
ÇÖZÜM:
Ege BÖOeşİ'yle İMİN varihn Özelliklerin
oluşmasını sağlayan ortak neden "ğlann
BÖLGELER
Afyon
AYdtn
Yükselti Yıllık Yıllık
Sıc.Ort. SIC.Far.
(m)
1034
57
29
CC)
11,1
17,5
17.6
10,6
14,9
21,7
20,1
19
20,2
20,6
Karla
Örtülü
Gün
27,7
02
30,8
Kütahya 969
Muğla 646
Donlu
Gün
Say'sı
91,7
13,2
92,0
34,1
Tablo-6: Ege Bölgesi'nde bazı il merkezlerinin deniz zcvİyesine
göre yükseltisi, yıllık sıcaklık ortalamaları, sıcaklık
farkları, ortalama karla örtülü gün sayısı ve ortalama donlu
gün sayısı, (DİE)
Ege Bölgesi'nde denize dik uzanan dağlar arasındaki grabenlerden hem
denizin etkisi İç Anadolu Eşiği'ne kadar ulaşır hem de İÇ Anadolu'yu
etkileyen hava kütleleri Ege Denizi'ne doğru ilerler.
Bölgede 'ada yağış Ege Bölümü'nün yüksek kesimleri alır. Özellikle
bölgenin güneybatısında yer alan Menteşe Yöresi'nde yıllık yağş miktan
1200 mm'ye yaklaşır GabIo-7).
Ortalama Güneşlenme
Yıllık
RNEK SORU:
Ege Bölgesi'ndeki grabenlerin İçinde akan
Bahrçay, Gediz, Büyük ve Küçük Mende-
res gibi akarsuların akım yun Oldukça
Bu akarsularm akımında yazın görülen
l. yeraltına sızma,
II. yaz yağışlarının az olması,
III. sularının tanm alanlarının sulanmasında
gibi nedenlerden hangisine bağlana-
A) yaımzı B) Yalnızll
D)ıvell
ÇÖZÜM:
E)llvelll
Afyon
Aydın
Muğla
IŞ (mm)
434,4
657,7
691,1
564,6
119"
Bağlı Nem
64
63
62
67
61
Süresi
(Saat)
2587,85
2708,30
2941,90
2197,30
2730,20
kıyıya dik uzanmasıdır.
ÖRNEK SORU:
YANIT: B
Ege Bölgesi'nde aşağıdaki şekille-
rinden hangisi bulunmaz?
A) Enine kW
B) Birikim Ovası
C) Menderes
D) Kmkh dağlar
E) Dalmaçya kıyı
ÇÖZÜM:
Dalmaçya kıyı, athlann kW7thki dağlara
paralel uzandığı yerlerde görülür. Ege
Bölgesi'nde dalmaçya km tipi
YANIT: E
Tablo•7: Ege Bölgesi'nde bazı M merkezlerinin yıllık yağış miktarı,
yıllık ortalama bağıl nem oram ve yıllık güneşlenme süre.
(DİE)
c. Bitki Örtüsü
Ege Bölgesi'nde. İklime bağlı olarak bitki Örtüsü de değişiklik gösterir.
— Ege Bölümü'nde 700-800 metreye kadar kızılçam ormanları görülür.
— Kalçam ormarüanrun tahrip edMğİ yerlerde maki türleri görülür.
yaz ve kış yeşü yapraklıdır.
Daha yüksek kesimlerde karaçam ormanları görülür.
— İç Batl Anaddu'ddd platolarda meşe ormanları, daha yükseklerde
karaçamlarm yaygın Olduğu umanlar bulunur.
— Ormanlarm tahrip edildiği kesimlerde antropojen bozkırlar görülür.
d. Yeraltı ve Yerüstü Sulan
Bölgenin akarsuları, grabenlerin İçinde doğu-batl yönlü oluşmuşlardır. Bu
akarsularm başhcalan Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük
Menderes'tir.
Akarsular çoğunlukla yağmur rejimlidir. Bu nedenle yaz mevsiminde gerek
yağışlarm azalması ve kuraklık nedeniyle, gerekse tarım alanlarının sulan-
maşında kullanıldıkları İçin, su seviyelerinde Önemli düşüş olmaktadır.
—610-
—611—
Akdeniz iklim koşullanmn yaşandığı Ege
Bölgesi'nde yazları kurak geçer, Bu
nedenle tanm alanlanmn sulanmasında
büyük Ölçüde akarsulardan yararlanılır.
Yazın yağışların az olması ve akarsuların
sulama amaçlı kullanılması, Ege Bölge-
si'nde akarsuların akımında azalmanın
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Ege Bölgesi'nde kuzeye doğru gidildikçe
orman üst smm alçalır.
Bu durum üzerinde aşağıdakilerden
hangisinin etkili olduğu söylenebilir?
A) Enlem
B) Yer şekli
C) Ortalama yükselti
D) Yağış rejimi
E) Toprak tipi
ÇÖZÜM:
Enlem etkisine bağ" olarak kuzeye doğru
gidildikçe orman üst sınm alçalır.
YANIT: A
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı Soru Bankası
