BÖLGELER
Bitki Örtüsü
ÖRNEK SORU:
Karadeniz Bölgesi'nde aşağıdaki bitki
Her mevsim bol yağış almaşı nedeniyle Dcğu Karadeniz Bölümünde, gür
örtülerinden hangisinin bulunması bek-
ormanlar oluşmuştur. Bitki türleri bakımından da oldukça zengindir (6000
bitki türü).
Karadeniz sahilinden İtibaren dağ yamaçtan boyunca sıcakhğın azalması
A) Dağ çayırknnm
nedeniyle, bitki türleri kuşaklar oluşturur.
B) psödomakİlerİn
— Yaklaşık 1000 metreye kadar olan dağ yamaçları boyunca geniş
C) Kızılçam ormanlahmn
yapraklı gür ormanlar bulunur. Bu ormanlardaki başlıca ağaç türleri,
gürgen, kayın, kestane, Ihlamur, kızılağaçtır.
D) Bozkırhrm
e) Sarıçam ormanknnm
— 1000 metrenin üzerinde karma yapraklı ormanlar yer alır.
— İğne yapraklı ormanlar (ladin, köknar) 2000 metreye kadar bulunur.
— 2000 metreden sonra dağ çayırları başlar. Bu kesimlerde yaylacılık ve
Kızılçam ormanları, Akdeniz İklim böl-
büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır.
- Doğu Karadeniz Dağları'nın güneye bakan yamaçlarında sarıçam
ormanları yaygındır.
— Bölümün güneyindeki Çoruh vadisinde, İklim koşullarının karasanaş-
maşına bağlı olarak, alçak kesimlerde bozkırlar, yükseklerde meşe Or-
manian görülür,
Akarsuları Gölleri
Bölümün en önemli akarsuları Çoruh Nehri ile Kelkit ve Doğankent çay-
landır.
Dağların kıyının hemen gerisinde yükselmesi nedeniyle, bölümdeki akarsu-
lar genel olarak kısa boyludur. Yatak eğimlerinin fazla olması nedeniyle
akış hızları da fazladır.
Bölümdeki akarsuların akımı genel olarak kışın en düşük seviyedeyken, İlk-
baharda kar erimelerine bağlı olarak akım en yüksek düzeye çıkar (Grafik-n.
ÇÖZÜM:
gesİnde bulunur.
ÖRNEK SORU:
Karadeniz Bölgesi'nde,
L buzul gölü,
N. heyehn Set gölü,
III. karşük göl,
M Ev sefi gölü
YANIT: C
Akmı (rnl/sn)
T
A
Grafik-72 Doğu Karadeniz'de İyiderehin aylara göre akam grafiği
Doğu Karadeniz Bölümü'nün en büyük gölü, Erzurum sınırlan İçinde yer
alan va bir heyelan şet gölü olan Tortum Gölü'dür.
Trabzon'da yine bir heyelan set gölü olan Sera ve UzungÖI bölümün diğer
Önemli gölleridir. Kaçkar Dağlan üzerinde birçok buzul gölleri de bulun-
Coğrafya I -2 Konu Anlatımlı I Som Bankası
göl tiplerinden hangileri bulunur?
C) livanı
A)lvell
DİM ve IV
ÇÖZÜM:
Karadeniz Bölgesi'nde buzul ve heyekn
şet gölleri bulunur.
YANIT: A
BÖLGELER
Erozyon ve Heyelan
Bölgenin sk bitki Örtüsüyle kaph olrnaşl erozyonu azaltan bir etmendir.
Ancak çeşitli nedenlere bağlı olarak ormanların tahrip edildiği kesimlerde
erozyonun arttığı görülür.
Doğu Bölümü'nde Sık sık heyelan ve şu başkmlan yaşanır.
Bu durumun başlıca nedenleri;
Arazinin oldukça dağlık ve engebeli olrnaşl,
— yağışlarm fazla olması,
— killi yaygın olması,
— ormarWın tahrip edilmesiyle yamaçlarda doğal dengenin bozul-
Bölümde Oluşan heyelanlar nedeniyle zaman zaman Ciddi boyutlarda can
ve mal kaybı yaşanmaktadır (1988de Trabzon Çatak heyelanı).
Nüfus ve Yerleşme
Nüfus daha çok kıyı kesimlerinde toplanmıştır. Doğu Karadeniz kıyı kesim-
terinde yoğunluğu, Türkiye ortalamasının üzerindedir.
İç kesirnlerde yerşekülerinin dağlık olması nedeniyle nüfus oldukça seyrek-
ü. Bu keşimler, Türkiye'de nüüşun en seyrek Olduğu alanlardandır.
Bölümün kıyı kesimlerinde dağınık yerleşmeler görülür. İç kesimlerde toplu
yerleşmeler daha yaygındır.
Ormanlarm yaygın olrnası nedeniyle, kırsal kesimlerde konutların yapı
malzemesi daha çok ahşap malzemelerdir.
Bölümün başhca yerleşmeleri. kesiminde Trabzon, Rize ve Giresun; İç
kesirnlerde Artvin, Gümüşhane ve Bayburt'tur.
Trabzon en gelişmiş ticaret ve kültür kentidir. Romanya'nın Köstence
limanıyla Trabzon limanı arasında ro-ro (feribotla tır taşımacılığı) seferlerinin
yapılması, İran ve Gürcistan'a ulaşan transit yolların güzergâhı üzerinde yer
ahası ve serbest ticaret bölgesi olması kentin önemini artırmıştır.
Tanm ve Hayvancılık
Doğu Karadeniz'de ekonominin temelini tanm oluşturur. Çay, fındık, mısır,
soya fasulyesi ve patates kıyı kesimlerinde üretilen başlıca ürünlerdir. İç
kesimlerde İse buğday, arpa ve çeşitli meyvelerle, Çoruh vadisinde
zeytin üretir.
Rize, çay üretknhin merkezidir. Ayrıca Rize çevresinde kışların thk geçme-
si nedeniyle turunçgiller ve son yıllarda da kivi üretilmektedir.
findlk üretiminin merkezidir.
Bğlürnde yerşekiüerinin dağlık olması nedeniyle, makineli tanm çok Smırll
alanlarda yapılmaktadır.
Doğu Karadeniz'de geniş çayırların var olması, yaylacılık ve büyükbaş hay-
vancthğm gelişne*ıe neden Olmuştur. İç kesimlerde ise bozkırların yaygın
olması nedeniyle daha çok küçükbaş hap•ancıllk yapılır.
ÖRNEK SORU:
Özellikle 1950T yıllarda başlayan göçlerle
Karadeniz Bölgesi'nde baz dönemlerde
nüfusun azaldığı görülür.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
nedenlerinden biri değildir?
A) Tanm alanlarının dar olması
B) Yerşekillerinin engebeli olması
C) İş olanaklarının yetersiz kalması
D) Ulaşımın yeterince gelişmemesi
E) İklim koşullarının elverişsiz olması
ÇÖZÜM:
Yazları serin, kışlan Ilık ve her mevsim bol
yağış alan Karadeniz Bölgesi'nde İklim
koşullarının elverişsiz olduğu Söylenemez
İklim koşullan, bölgeden yapılan göçün bir
nedeni değildir.
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Karadeniz Bölgesi'nin nüfus ve yerleş-
me Özelliği İle ilgili aşağıdaki yargılar.
dan hangisi yanlıştır?
A) Kır nüfus oram kent nüfus oranına göre
daha fazladır.
B) Tanmsal nüfus yoğunluğu fazladır.
C) Doğu Karadeniz kıyılan seyrek nüfus-
D) Dağımk kırsal yerleşme dokusu yay-
E) Doğurganlık oram nüfus artış oranına
göre daha fazladır.
ÇÖZÜM:
Doğu Karadeniz kıyılan yoğun nüfusludur.
YANIT: C
CoğraVa 1-2 Konu Anlatımlı Som Bankası
