BÖLGELER
b. İkliml
Akdeniz Bölgesi'nde 1000 metreye kadar olan kesimlerde tipik Akdeniz
İkliml görülür. Bu kesirnlerde;
Yazlar sıcak ve kurak, kışlar Ilık ve yağışlı geçer.
s/ Yıllık toplam yağışların yarıdan fazlası kışın düşerken; yazları, güneyden
gelen sıcak ve kurak hava kütlelerinin etkisiyle kuraktır.
Kar yağışı ve don Olayı ender olarak görülür (Tablo-8).
Toros Dağlarının kıyının hemen gerişinde denize paralel uzanması
nedeniyle Akdeniz İklimi etkisinin İç kesimlere ulaşması engellenmiştir.
Bu nedenle İç keşmerde ve yüksek kesimlerde karasal İklim koşullan
görülür. Bu kesimlerde;
b/ Yazlar daha kısa ve serin geçer.
h/ Kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
Kış yağışları kar şeklinde düşer.
ş/ Don olayları 70 günü aşar (Tablo-8).
Torosların denize bakan yamaçlarının yüksek kesimleri, yazın denizden
gelen nernIİ hava kütlelerinin yükselmesiyle orcgrafik (yamaç) yağşlar ahr.
Yükselti Yıllık Karıa
SIC.Ort. Sıc.Far. Örtülü
Adana
Anamur
Antaky
Antalya
Is arta
(m)
27
5
100
54
997
18,8
19,2
18,2
18,5
12
17,8
16,5
18,9
18,2
21
Gün
14,4
Donlu
Gün
Sayışı
6,1
723
ORNEK SORU:
Türkiye'de hş mevsiminde sıcakhk ortala-
malanmn en yüksek olduğu yerler Akdeniz
Bölgesi'nin kıyı kesimleridir.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
nedenlerinden biri değildir?
A) Güneyth yer almay
B) KIŞ mevsiminde yağ aynası
C) Denize göre konumun elverişli olması
D) Güneyden gelen sıcak hava kütlelerine
açık oynaş'
E) Kweyden şokuhn soğuk hava
'erini Toroshnn engellemesi
ÇÖZÜM:
Akdeniz Bölgesi'nde kış sıcaklık
malanmn yüksek olmasında, bu mev-
simde bol yağış almasının etkisi yoktur.
YANIT: 3
ÖRNEK SORU:
Don ola*nna dayanıksız tanm ûrûnlerİ,
Akdeniz Bölgesi'nin kW kesimlerinde dar
bir aknda yetiştirilirken, Ege Bölgesi'nde
çok bir
Bu durumun temel nedeni bölgelerin
aşağıdaki Özelliklerinden hangisiyle
ilgilidir?
A) Yıllık yağış miktarıyla
B) Toprakknn
C) Tarımsal İşleme yöntemleriyk
D) Tanm aknlannm genişliğiyle
E) DağEnn kmya uzamş doğrultuşuyla
ÇÖZÜM:
Ege dağlarm konya dik (mn-
maşl dağlar arasındaki oluklar-
dan deniz etkisi iç kesimlere kaür şoku-
'ur. Bu nedenle Akdeniz ikliminin etkisi İç
de hissedildiği Çin, don Olay-
'arına dayanarnayan bitki türleri bu kesim-
'erde üretilebilmektedir. Buna karşın
Akdeniz Bölgesi'nde dağlann kıyya para-
'el uzanması nedeniyle, deniz etkisi Ç ke-
simlere sokulamamakta, İç kesimlerde
don 091anmn sık görüldüğü karasa' iklim
koşullan yaşanmaktadır.
YANIT: E
BÖLGELER
c. Bitki Örtüsü
Bölgenin ikim koşullarma en uyg.ın bitki örtüşü kızılçam orrnanlandır.
Kalçam ormanlarının tahrip edildiği yerlerde maki bitki Örtüşü gelişmjşür.
Torosların yamaçları boyunca yükseldikçe farklı bitki kuşakları görülür.
metreden sonra Akdeniz dağ İklimi koşullarında oluşan bitki kuşağı-
na geçilk. Bu kesimlerde karaçam, köknar ve sedir ormanlan yer alır.
Toros ormanın üst sınm 2000 m dolaylarındadır. Bu yükselüden
sonra dağ çayırları başlar. Bu kesimlerde yaylacılık faaliyetleri yapılmak-
Bölgenin İç kesimlerinde ikümin kuaşal olması nedeniyle bozkırlar ve
seyrek ağaç toplulukları görülür.
d. Yeraltı ve Yerüstü Suları
Bölgedeki başlıca akarsular, Seyhan, Ceyhan, ASİ, Göksu nehirleri İle
Dalaman, Köprü, Aksu ve Manavgat çaylarıdır.
Beyşehir Gölü'nden çıkan Çarşamba Suyu Konya Ovası'nın bir
bölümünü” sulanrnasında kunanılır. Eğirdir Gölü'nden de Kovada Çayı
*rak Kovada Gölü'ne dökülür. Aksu Çayı da Kovada Gölü'nden çıkar.
Bölgede birçok kapalı havza vardır. Antalya Körfezi'nin kuzeyinde Bat
Torosların birbirine yaklaştığı yerde birçok gölün yer aldığı bölgeye Göller
Yöresi denir.
Bölgedeki başlıca göller Beyşehir, Eğirdir, Kovada, Suğla tatlısü gölleri İle
Burdur, Acıgöl ve Salda gölleridir.
Köyceğiz Gölü alüvyal şet ve Çukurova deltasındaki Karataş ve Tuz göl-
teri kıyı şet "eridir.
Bölgenin en yüksek dağlan olan Bolkar ve Aladağlar üzerinde buzul gölleri
Bölgede bulumx. baraj gölleri:
— Ceyhan üzerinde, Aslantaş, Menzelet ve Kartalkaya,
— Seyhan üzerinde Soyhan,
— Manavgat üzerinde Oymapınar ve Manavgat,
— Aka.' üzerinde Karacaören.
Bölge, kireçtaşlarının yaygın olması nedeniyle, yeraltl suyu bakımından
zen@ndir. Toro"rda bol debili birçok karstik kaynak vardır.
e. Nüfus Özellikleri
— 2000 yth genel nüfus sayımıma göre bölgenin nüfusu yaklaşık olarak
8 müyon 706 bindir.
Bu rnktarla Türkiye nüfusunun %12.8'ini barındırmaktadır.
71 kÇi/kmZ'Iik nüüş yoğunluğuyla Türkiye ortalamasının altındadır.
— NüâB, bölge İçine dengeli dağılmamıştır.
— Nüfusun dağılışmı belirleyen en önemli faktör yerşekİIIerİdİr.
Nüf1_E daha çok kıyı kesknlerinde, verimli tanm alanlarında ve işlek yol-
larm çevresinde toplanmıştr.
ORNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Böl.
geşİ'ndekİ bitki Örtüsünün Özelliklerin-
den değildir?
A) Kızılçam ormanları ve ormanlarının
tahrip edildiği yerlerde makiler yer alır,
B) Makilerin tahrip edildiği veya toprak
Örtüsünün İnceldiği yerlerde garig adı
verilen dikenli bitki toplulukları görülür.
C) Dağ çayırlarının bittiği yükseltilerden
sonra makiler görülür.
D) 2000 metreden daha yüksek yerlerde
dağ çayırları yer alır.
E) Makilerin üst sının Olan yaklaşık 1000
metreden sonra kızılçam ormanları
başlar.
ÇÖZÜM:
Makiler, kızılçam ormanlarının tahrip edil-
diğİ alanlarda Odaya çıkar ve deniz
şl İle 1000 metre yükseltileri araşmda gö-
rülûr. Dağ çayırlarının bittiği yükseltiden
sonra bitki örtüsü pek bulunmaz.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki göllerden hangisi oluşum
bakımından diğerlerinden farklıdır?
Tablo-6: Akdeniz Bölgesi'nde bazı İl merkezlerinin deniz Seviyesine
göre yükseltisi, yıllık sıcaklık ortalamaları, yıllık sıcaklık farkları,
ortalama karla gün ve ortalama donlu gün sayış', (DİE)
Akdeniz Bölgesi'ne kışın yağış getiren cepheler Orta Akdeniz'den sokulur.
Bu nedenle bölgenin batışında cephelere dik uzanan Antalya Körfezi'nin
doğusu bol yağış alırken, bölgenin doğusu daha az yağış alır.
İç kesimlerde cephelerin gerisinde kalan Göller Yöresi, Mut ve Antakya-
Kahramanmaraş olukları az yağış alır (Tablo-9).
Yıllık Onalama ' Güneşlenme
A) Acıgöl
C) Eğirdir
ÇÖZÜM:
B) Beyşehir
D) Burdur
E) Köyceğiz
ğlş (mm) Bağıl Nem
Adana
Anamur
Antakya
Antalya
Isparta
647,1
993,4
1124,1
1052,3
581,1
66
68
69
64
61
Süresi
(Saat)
2755,75
304045
2609,75
302220
2722,90
Tablo•9: Akdeniz Bölgesimde bazı II merkezlerinin yıllık yağış miktarı,
yıllık ortalama bağıl nem oram ve yıllık güneşlenme süreleri, (DİE)
CoğraWa 1-2 Konu Anlatım" / Soru Bankası
Köyceğiz Gölü, kıyı set gölüdür. Diğer göl-
lerin oluşumu büyük Ölçüde tektonik
hareketlere ve karstik çözünmeye bağlıdır.
YANIT: E
CoğraVa 1-2 Konu Soru Bankası
