BÖLGELER
b. Erzurum - Kars Bölümü
Erzurum-Kars Bölümü, bölgenin kuzeydoğusunda yer alır.
Yerşekilleri
Bölgenin en yüksek alanlarını kaplayan Erzurum - Kars Bölümü, kuzeyde
Kop, Allahuekber ve Yalnızçam dağlan İle güneyde Karasu ve Aras
dağlan arasında yer alır,
Bu kesimlerde Türkiye'nin en yüksek dağlan, ovaları ve platoları yer alır,
Başlıca dağlan; kuzeyde Kop, Kargapazan, Allahuekber ve Yalmzçam;
güneyde Palandöken ve Karasu-Aras dağlarıdır.
Iğdır Ovası'nın güneyinde Türkiye'nin en yüksek dağı Olan Ağrı Dağl yer
alır (5137 m).
Başlıca ovaları, kuzeyde batıdan doğuya doğru uzanan olukta yer alan
Aşkale, Erzurum, Pasinler, Horasan Ve Iğdır ovalarıdır. Iğdır Ovası böl-
genin en alçak noktasını oluşturur (860 m).
Bölümde yükseltisi 2000 m'yi aşan birçok plato bulunur. Erzurum•Kars•
Ardahan ve Allahuekber dağlan üzerindeki platolar, başlıca platolarmı
oluşturur.
İklimi
Yükseltisi fazla ve deniz etkisine kapalı olduğu için Erzurum.Kars
Bölümü'nde şiddetli karasal İklim görülür. Türkiye'de en düşük sıcaklıklar
bu bölümde görülür (Grafik-48 Ve 49).
Kışlar uzun ve soğuk geçerken yazlar serin ve kısadır.
Don olayları yer yar 180 güne yaklaşr. Karla örtülü gün 4 aya yaklaşır (Tablo-12
ve 13).
ÖRNEK SORU:
Aym dönemde ekilen buğdayın, yukarı-
daki haritada numaralanmış yörelerin
hangisinde diğerlerinden daha geç
«unlaşmaşl beklenir?
A)' Bill
ÇÖZÜM:
Kars - Ardahan Yöresi'nde (M ortalama
yükselti fazla olduğu için yu sıcaklık ona-
laması daha düşük, ürünlerin *unlaşma
süresi daha ınundur.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Erzurum - Kars
Bölümü'nün bir Özelliği değildir?
A) Nüfus yoğunluğunun ülke Ortalama-
smm 01maS1
B) Büyükbaş hayvancılığın mgm ofrnaS1
C) Yaz yağ*nmn görülmesi
D) Tanma elveriş" düzlüklerin az Olması
E) Yeraltı kaynaklan baklinmdan çeşitlin-
ğİn fazla olması
çözüM:
Erzurum - Kars Bölümü, yeraftı kaynaklan
bakımından zengin değildir.
YANIT: E
BÖLGELER
Bitki Örtüsü
Bölümde hakim bükİ Örtüsü bozkırdır. Kars-Ardahan platolarında yaz
yağ*n gür çayırlar görülür.
Kars-Sankam1ş çevresinde soğuk ve nem" iklim koşullarında yetişen
sarıçam ormanları görülür.
Yeraltı ve Yerüstü Sulan
Bölümde yer alan başlıca akarsular; Fırat'ın kolu Olan Karasu ile Aras,
Kura ve Arpaçay'dır.
Arpaçay'ın kaynağını aldığı Çıldır ve Türkiye-Gürciştan sınırında bulunan
Aktaş gölleri, başlıca göllerini oluşturur. Bu göller tektonk oluşumludur.
Bölüm. başta Erzurum Ovası olmak üzere yeraltl sulan bakımından
zengindir. Pasinlerde kaplıcalar yer alır.
Nüfusu ve Yerleşme Özellikleri
Bölürnde nühlş oldukça seyrektir. Nüfus daha çok kırsal kesimlerde toplan.
Kentler daha çok ova kenarlarında kurulmuştur. Başlıca kentleri Erzurum,
Kars, Iğdır ve Ardahan'dır.
Bölümün en büyük kenti olan Erzurum, önemli ulaşım yolları üzerinde yer
Askeri fonksiyonuyla plana Sarıkamış ve Kağızman diğer önem-
li yerleşim nwkezleridm
Tanm ve Hayvancılık
Böümde yaz süresinin kısalığı ve sıcaklık ortalamalarının düşük olması
nedeniyle tarım ürünleri çeşitliliği ve üretirni azdır. Bölümde yetiştirilen
başlıca ürünler tahıl, Şekerpancarı, lahana, patatestir.
Daha Ilıman iklimin görüldüğü Iğdır Ovası'nda pamuk, çeltik, kavun,
karpuz, sebze ve meyve tanm yapthr.
Tanınsal etkir*klerin sınırlı olması ve geniş çayırlıklarm yer alması nede-
niyle bölümde büyükbaş hayvancılık geüşmİştİr. Hayvancılık, halkın geçim
kaynaklan İçkide İlk Sırayı alır.
Bölümde arıcılık da geüşmişür. Bölümdeki akarsu ve göllerde tatlısü
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada işaretlenen bölüm.
lerden hangisinde yaz yağışlarından
dolayı büyükbaş hayvancılık gelişme
göstermiştir?
ÇÖZÜM:
q III
IV numarayla gösterilen Erzurum-Kars
Bölümü'ndeki platolarda, yaz yağışların-
dan dolayı gür çayırların oluşması nede-
n/yle, büyükbaş hayvancılık gelişme gös-
termiştir.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki akarsulardan hangisi kapalı
bir havzada yer alır?
10
Grafik 48: Erzurum'da Sıcaklık
ve yağışm aylara göre dağılışl
Grafik -49: Kars'ta stcakllk
ve yağışm aylara göre dağılışl
A) Çoruh
C) Aras
ÇÖZÜM:
B) Fırat
D) Murat
E) Dicle
Yıllık yağış miktarı 500 mm civarındadır, En fazla yağış İlkbahar sonu ve
yaz başlarında alır. Kars ve Ardahan çevresinde en yağışlı mevsim yazdır.
Bölümün en alçak kesimlerini oluşturan Iğdır Ovası'nda kısmen Ihman İkHm
görülür. Bu keşimler Türkiye'nin en az yağış alan yerleridir (250 mm).
Coğratha I -2 Konu Anlatımlı / Som Bankay
bahkçlhğl yapılmaktadır.
Yeraltl ZenginlİkIerİ
Bölüm, yaranı kaynaklan bakımından zengin
madenler; linyit (Aşkale-Erzurum), Oltutaşl
tuzudur Ouzluca-lğdır).
değildir. Çıkarılan başlıca
(Oltu-Erzurum) ve kaya
Aras nehrinin sulan Hazar Denizi'ne
dökülür. Kura ve Aras nehirleri Erzurum -
Kars Bölümü'ndeki kapan havzaları oluştu-
YANIT: C
Coğra,'Ya 1-2 Konu Anlanrnl' I Soru Bankası
