2.BöCüm / Popülasyon Ekolojisi
4. Popülasyonun Dağılımı:
Bir popülasyonun coğrafik sınırları içinde bireylerin yerleşme biçimine denir.
Popülasyonu oluşturan bireyler, homojen olmayan çevre faktörlerinin etkisiyle
çeşitli dağılım biçimleri sergilerler.
En yaygın dağılım biçimi bireylerin belirli alanlarda toplandığı kümeli dağılım-
dır. Örneğin bitkiler büyüme ve gelişmeleri için uygun toprak ve çevre koşul-
larının bulunduğu alanlarda kümelenme gösterirken, otçul hayvanlar yedikleri
bitkilerin toplandığı alanlarda daha bol bulunurlar.
Popülasyon içinde bireylerin kümeli dağılımına zıt olarak görülen tekdüze da-
ğllım (düzeni), bireyler arasında direkt bir ilişkinin sonucudur. Örneğin hay-
vanlar genellikle alan savunması davranışının ve agresif sosyal etkileşimlerinin
sonucu olarak yaşadıkları bölgede eşit aralıklarla dağılmışlardır.
Rastgele dağılımda ise bireylerin yaşam alanlarındaki dağılımında karşılıklı
bir etkileşim yoktur. Önceden tahmin edilemeyen bu dağılım biçimde, bireyler
kendileri için en uygun alanı seçerler.
31.
32.
a-
33.
Örnek Sorular
Popülasyonun büyüklüğünü içe göç (Al),
dışa göç (A2), doğum oranı (Ad ve ölüm
oranı (Ad gibi faktörler belirler. Bir hayvan
popülasyonunda,
• tl zaman aralığında; Al A2 ve
t2 zaman aralığında; Al A2 ve
• t3 zaman aralığında; Al z A2 ve
olduğuna göre, ti , t2 ve t3 zaman aralıkla-
nnda çevre direncinin çoktan_aza doğru
sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde veril-
miştir?
A) ti — t2
C)t2-t3-tl
B) ti — t2
Bir ekosistemdeki bir popülasyonun,
Kral penguenler tekdüze dağılım biçimini
sergiler.
Denizyıldızlarında olduğu gibi pek çok hay-
van besinin bol olduğu alanlarda gruplar
oluşturur.
II.
III.
kullandığı besin miktarının ortamda art-
maşı,
kullandığı besin çeşidinin ortamda azal-
maşı,
rekabete girdiği türlerin ortamda azalması
etkenlerinden hangileri, ekosistemin bu po-
pülasyonla ilgili taşıma kapasitesini artırır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) I ve II
D)lveııı
E) ı, il ve III
(2002 - ÖSS)
Karahindibalarda olduğu gibi, rüzgârla toz-
Yaşan bitkilerin çoğunda tohumlar rastgele
dağılır ve daha sonra çimlenir.
5. Popülasyonda Yaş Dağılımı:
Bir popülasyondaki bireyler,
• üreme öncesi (genç),
• üreme dönemi (ergin),
• üreme sonrası (yaşlı)
olmak üzere üç gruba ayrılır.
Yaş dağılımlarını popülasyondaki doğum ve ölüm oranları belirler. Buna göre
yaş piramitleri oluşturulur. Yaş piramitleri popülasyonun yapısı hakkında
önemli bilgiler verir.
Büyüme hızın pozitif olduğu bir popülasyon
ile ilgili,
I. Birey sayısı artmaktadır.
II. Popülasyonun yoğunluğu azalmaktadır.
III. Bireyleri arasında rekabet yoktur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) ı veli
D)lvelll
28
E) II ve III
c
219
