2.BöCüm / Popülasyon Ekolojisi
A POPÜLASYON EKOLOJİSİ
Belirli bir bölgede, belirli bir zaman diliminde yaşayan aynı türe ait bireylerin
oluşturduğu topluluğa popülasyon denir.
Aynı popülasyona ait sağlıklı bireylerin kromozom sayıları aynı, genetik
özellikleri ile protein yapıları benzerdir.
Bir popülasyonun çevresiyle etkileşimini inceleyen bilim dalına popülasyon
ekolojisi denir.
1. Popülasyonun Yoğunluğu
Belirli bir alan ya da hacimdeki birey sayısına denir. Popülasyonun yoğunluğu
çevresel koşullara göre değişebilir.
Doğum ve ölüm oranı, içe ve dışa göçler popülasyon yoğunluğunu etkileyen
faktörlerdir.
Popülasyona birim zamanda üreme sonucu katılan birey sayısı doğum oranını;
popülasyondan birim zamanda ölüm sonucu ayrılan birey sayısı ise ölüm ora-
nını belirler.
2. Popülasyon Büyüklüğü
Belirli bir zaman diliminde popülasyonun içerdiği birey sayısına denir.
Bir popülasyona diğer alanlardan yeni bireylerin gelişi içe göç; popülasyondan
başka alanlara bireylerin gidişi ise dışa göç olarak adlandırılır.
Popülasyonun büyüklüğündeki değişim aşağıdaki formülle belirlenir.
25.
26.
27.
Örnek Sorular
Aynı popülasyona ait sağlıklı iki canlının,
I. kromozom sayılan,
II. beslenme biçimleri,
III. protein yapıları,
IV. gonozom çeşitleri
özelliklerinden hangileri keşin olarak aynıdır?
B) ı ve III
C) II ve III
E) III ve ıv
İçe göçler ile dengede kalabilen bir popü-
Iasyonla ile ilgili,
I. Doğum oranı ölüm oranından yüksektir.
II. Popülasyonun yoğunluğu değişmemek-
tedir.
III. Bireyleri arasındaki rekabet fazladır.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) ı veıı
D) II ve III
E) ı, II ve III
a-
Popülasyonun
Doğum ve
büyüklüğündeki değişme
iç göç
• B C (A » 1) ise popülasyon büyür.
• B C (A O) ise popülasyon dengededir.
• B C (A I) ise popülasyon küçülür.
3. Popülasyonun Büyüme Eğrileri
Ölüm ve
dışa göç
c
Bir deneyde bir bakteri popülasyonunun bu-
lunduğu ortamda bakterilerin kullandığı besin,
zamanla tükeniyor. Gerçekleşen bir mutasyon
sonucunda bazı bakteriler bu ortamdaki atık
maddeleri besin olarak kullanmaya başlıyor.
Bu deney boyunca bakteri popülasyonu-
nun büyüklüğünde meydana gelen değişimi
gösteren grafiğin aşağıdakilerden hangisi
gibi olması beklenir?
A)
C)
22
Popülasyon
büyüklüğü
Zaman
Popülasyon
büyüklüğü
Zaman
B)
D)
Belirli bir zaman diliminde, belirli çevresel koşullarda popülasyonda görülen
değişmeler büyüme eğrileri ile açıklanır. Popülasyonlarda "J” tipi ve "S” tipi
olmak üzere iki farklı büyüme eğrisi görülür.
J tipi büyüme eğrisi, bir popülasyonun kaynakların sınırlı olmadığı ideal bir
ortamda geometrik artış göstererek büyümesidir.
— Taşıma
kapasitesi
z
Zaman
J tipi büyüme eğrisi
Popülasyon
büyüklüğü
Zaman
Popülasyon
büyüklüğü
Zaman
B
E) Popülasyon
büyüklüğü
23
Zaman
(2011 - LYS)
24
217