3.BöCüm / Komünite Ekolojisi
B. Komünitelerde Rekabet, Av-Avcı ve Simyotik İlişkiler
Bir komüniteyi oluşturan farklı popülasyonlar arasında rekabet ve av-avcı ilişki-
si görülebilir.
1. Rekabet:
Aynı komüniteyi paylaşan canlılar arasında sınırlı kaynakları kullanma bakımın-
dan bir mücadele ortaya çıkar. Bu duruma rekabet denir. Rekabet aynı türe ait
bireyler arasında olabileceği gibi farklı türe ait bireyler arasında da olabilir.
Aynı türe ait bireyler arasındaki rekabete tür içi rekabet denir. Serengeti böl-
gesindeki aslanlar arasındaki rekabet tür içi rekabete örnek olarak verilebilir.
Farklı türlerin bireyleri arasındaki rekabete ise türler arası rekabet denir. Se-
rengeti bölgesindeki aslanlar ve sırtlanlar arasındaki rekabet türler arası reka-
bete örnek olarak verilebilir.
Ekolojik niş bir bireyin bulunduğu ortamda sahip olduğu ve yapmak zorunda
bulunduğu bütün işlevleri ifade eder.
Bir canlının beslenmek, korunmak, saklanmak, üremek ve diğer can-
lılarla ilişki içerisinde olmak gibi yaptığı ve yapması gereken bütün faaliyetler
ekolojik niş içerisinde yer alır.
Aynı nişe sahip türler arasındaki rekabetin iki Olası sonucu vardır. Ya daha az
rekabet gücündeki tür o alanda yok olacaktır ya da türlerden birisi doğal selek-
siyonla farklı bir kaynağı kullanmak üzere farklılaşacaktır.
Birinci durum: Ekolojik nişleri aynı olan türler arasında ortaya çıkan rekabet
sonucunda rekabet gücü zayıf olan tür o bölgede yok olabilir. Bu görüş ekolog-
lar tarafından rekabette elenme prensibi olarak adlandırılır.
Aşağıda aynı besinle beslenen P. aurelia ve P. caudatum türlerinin farklı ortam-
[arda (A) ve aynı ortamlarda yetiştirilmesi (B) durumunda birey sayısı - zaman
48.
49.
Örnek Sorular
Aynı ortamda yaşayan
I. ekolojik nişlerinin aynı olması,
II. birinin, diğerinin besini olması,
III. üreme dönemlerinin aynı olması,
IV. habitatlarının farklı olması
koşullarından hangileri, bu türler arasında
rekabete yol açar?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) ı ve II
E) III ve IV
(2012 - LYS)
Paramecium (terliksi hayvan) türlerinden olan
P. aurelia ve P. caudatum türlerinin tek başına
ve karışık kültürlerindeki birey sayılan aşağıda-
ki grafiklerde gösterilmiştir.
Birey sayışı
30
Birey sayışı
P. aurelia
P. caudatum
P. aurelia
---••p.cau-
datum
a-
10 Günler
Kültürde tek başına
Bu grafiklere göre,
10 Günler
Karışk kültürde
II.
III.
Her iki tür de aynı besini kullanabilmekte-
dir.
Her iki türün üreme hızı aynıdır.
Aynı ortamda iki tür arasında rekabet iliş-
kişi vardır.
grafikleri verilmiştir.
Birey sayısı
Birey sayısı
— P. aurelia
— P. caudatum
Zaman
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) I ve III
D) II ve III
E) ı, II ve III
(2013 - LYS)
50.
Zaman
A grafiğinde görüldüğü gibi, P. aurelia ve P. caudatum türleri farklı besi ortam-
larında yetiştirildiğinde her iki popülasyonda taşma kapasitesine ulaşmıştır.
B grafiğinde görüldüğü gibi P. aurelia ve P. caudatum aynı besi ortamına konul-
duğunda, P. caudatum rekabeti kaybetmiş ve tamamen yok olmuştur.
Farklı türlere ait bireyler,
I. yaşama alanı,
II. eş seçilimi,
III. beslenme
faktörlerinden hangileri için rekabet eder-
ler?
A) Yalnız III
D) II ve III
45
B
46
c
E) ı, il ve III
47
c
225
