/.BöCüm / Canlılar Arası Yaşama ve Beslenme İlişkileri
Hayvansal Parazitler: İç parazit (endoparazit) ve dış parazit (ektoparazit) ola-
•
•
•
•
rak ikiye ayrılırlar.
İç Parazit
Sindirim sistemi bulunmayan pa-
razitlerdir.
Hareket, duyu ve sinir sistemleri
fazla gelişmemiştir.
Tutunma organları gelişmiştir.
İnce bağırsak gibi monomer be-
sinlerin fazla olduğu bölgelerde
yaşarlar.
Tenya ve bağırsak solucanları iç
parazit örneklerindendir.
•
•
•
•
Dış Parazit
Sindirim sistemleri gelişmiş olan para-
zitlerdir. Ancak çoğunda sindirim en-
zimi salgılanmaz.
Hareket, duyu ve sinir sistemleri geliş-
miştir.
Üzerine kısa ya da uzun süre tutuna-
rak konağın kanını emerler.
Bit, pire ve kene dış parazit örnekle-
rindendir.
22.
23.
a-
24.
Örnek Sorular
Yan ve tam parazit bitkiler için,
fotosentez ile organik besin üretimi,
konak bitkiden su ve mineral alınımı,
konak bitkinin floemine emeç gönderme
özelliklerinden hangileri ortaktır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D) ı veli
E) II ve III
Aşağıda verilen canlılar arasındaki ilişkiler-
den hangisi mutualizme örnek oluşturmaz?
Virüsler sitoplazma ve hücresel organel içermezler. Üremek için mut-
laka canlı bir hücreye ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle mecburi hücre içi parazit
olarak adlandırılırlar.
d. Amensalizm (O; —):
Bir tarafın etkilenmediği diğer tarafın ise zarar gördüğü bir etkileşim biçimidir.
Örneğin, bir ormana doğru hareket eden filler çok sayıda bitki ve böceği ezerek
onlara zarar verir. Fakat kendileri bu durumdan etkilenmez.
Aşağıdaki tabloda farklı türler arasındaki etkileşim tipleri verilmiştir. Tabloda
olumlu etki (+) , olumsuz etki (—) ile, etkinin olmaması ise (0) ile gösterilmiştir.
A)
B)
C)
D)
E)
•
•
•
•
Etkileşim tipi
Mutualizm
Kommensalizm
Parazitizm
Amensalizm
Avcılık
Rekabet
Herbivor
I. tür üzerindeki
etkisi
2. tür üzerindeki
etkisi
Su ve mineralleri, üzerinde yaşadığı elma
ağacından sağlayan ökse otu ile elma ağa-
CI arasındaki ilişki
Geviş getiren memelilerin işkembesinde
yaşayan ve selüloz sindirimini gerçekleş-
tiren mikroorganizmalar ile bu memeliler
arasındaki ilişki
Mercanlar ile onların dokularında yaşayan
ve fotosentez ürünlerinin bir kısmını mer-
can ile paylaşan algler arasındaki ilişki
Bitki köklerinde yaşayan ve azot bağlayan
bakterilerle bitki arasındaki ilişki
insan bağırsağında yaşayan ve bazı vita-
minleri sentezleyen bakteriler ile insan ara-
sındaki ilişki
Termitlerin sindirim kanalında bulunan
selüloz sindirici bakteriler
Organik madde ihtiyacını üzerinde yaşa-
dığl bitkiden sağlayan cinsaçı bitkisi
Monormer ihtiyacını konak canlıdan sağ-
layan kan emen kene
Besin ihtiyacını midyenin oluşturduğu su
akıntısında sağlayan Bryozoa
Yukarıda verilen simbiyotik yaşam biçimle-
rinin arasında aşağıdakilerden hangisi
lunmaz?
A) Yan parazitlik
C) Tam parazitlik
B) Ektoparazitlik
D) Mutualizm
19
E) Kommensalizm
E
21
c
215
