Böbreğin Kan pH'ının Dengelenmesinde Görevi:
Vücutta asidik ve bazik reaksiyonlar sürekli olarak gerçekleşir. Bu re-
aksiyonların denetimi, vücut sıvılarının PH dengesini etkiler. Kan pH'l
7,35-7,45 arasında dengede tutulur; bu denge bozulursa sağlık sorunları
ortaya çıkar. Asidoz (PH 7,35'in altında) ve alkaloz (PH 7,45'in üstünde)
durumları, PH dengesini bozar.
Asit-baz tampon sistemleri, bu dengenin korunmasında devreye gi-
Solunum sırasında oluşan CO , H O ile birleşerek H + ve bikarbonat
(HC03-) iyonlarına dönüşür.
Kan pH'ı yükseldiğinde ise süreç tersine çevrilebilir. iyonları kan-
da tutulurken, HCO -'ün idrarla atımı artar.
Böbrekler, bu dengeyi düzenleyerek iyonlarını uzaklaştırır ve
HCO - iyonlarının geri emilimini sağlar. Böylece pH'nın dengelen-
ÇÖZELİM
Böbrek taşlarının oluşumunda;
I. yüksek miktarda D vitamini ve kalsiyum alımı
II. yetersiz su tüketimi
III. okzalatça zengin besinler tüketmek
durumlarından hangileri etkilidir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ive II
C) ı ve III
E) l, llve III
meşini sağlar.
CO +H O
Uriner Sistem Rahatsızlıkları:
Böbrek Taşları:
H
+ HCO -
Böbrek taşları genellikle kalsiyum okzalat ve kalsiyum fosfatlardan olu-
şur.
Fazla kalsiyum ve fosfat mineralleri kristalleşerek taş oluşturur.
Taşlar idrar yolunda şiddetli ağrıya yol açabilir.
Tedavi için bol su içmek önerilir, büyük taşlar şok dalgalarıyla parçala-
narak atılır.
İdrar Yolu Enfeksiyonları:
Sistit (idrar kesesi) ve üretrit (üretra) bakteriyel enfeksiyonlar sonucu
oluşur.
Tedavi edilmezse böbrek enfeksiyonlarına ve kronik böbrek yetmezliği-
ne yol açabilir.
Böbrek Yetmezliği:
Akut Böbrek Yetmezliği: Ani gelişir, böbrek fonksiyonları hızla kaybo-
lur, tedavi ile 10 gün içinde düzelir.
Kronik Böbrek Yetmezliği: Uzun süren hastalıklar veya tedavi edilme-
yen akut yetmezlik sonucu gelişir.
Diyaliz ve Böbrek Nakli:
Böbrek yetmezliğinde tedavi için böbrek nakli gereklidir, diyaliz ise geçici
bir çözüm sunar.
Diyaliz: Kanın temizlenmesi için yarı geçirgen zar kullanılır.
Böbrek nakli için verici ile alıcı arasında genetik benzerlik gerekir.
Kadavradan nakiller de yaygındır.
Nakil sonrası alıcı ve verici sağlıklı bir şekilde yaşamaya devam eder.
79
Yüksek miktarda D vitamini ve kalsiyum alımı:
Yüksek kalsiyum alımı, bazı böbrek taşı türlerinin
oluşumuna neden olur.
Yetersiz Su tüketimi: Yetersiz su tüketimi, idrar-
da konsantrasyonun artmasına ve taş oluşumuna
zemin hazırlayabilir.
Okzalatça zengin beşinler tüketmek: Okzalat,
böbrek taşlarının oluşumunda önemli bir faktördür
ve okzalatça zengin besinler (örneğin ıspanak, çi-
kolata) taş oluşumunu artırabilir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
UNUTMA
Parathormon fazlalığı böbrek taşına neden
olabilir.
SIRA SENDE - 4
Diyaliz tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden
hangisi doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
Diyaliz, böbreklerin fonksiyonlarını tamamen
yerine getirmesini sağlar.
Diyaliz, sadece şiddetli enfeksiyonları tedavi
eder.
Diyaliz, kanın temizlenmesi için yarı geçirgen
zar kullanarak toksinleri vücuttan atar.
Diyaliz, böbrek nakli yapılmadan önce yapıl-
maz.
Diyaliz, sadece kan basıncı düşürmeye yar-
dımcı olur.
