BİYOLOJİ
[tilRaunt
Telegram: @yksyardimcin
rotein Sentezi ve Santral Dogma
özet
mRNA'daki kodonların hangi amino asitleri şifrelediği kodon sözlüğünde gösterilir.
Kodon sözlüğünde başlama ve durdurucu kodonlar ile birlikte toplam 64 çeşit kodon ve
şifreledikleri amino asitler belirtilmiştir.
UUU
UUS
UUA
SUU
SUS
ş ŞUA
SUG
AUU
AUS
A AL'A
US
Fenilalanin
Isolösin
Metionin
başlatma
kodonu
s
USU
USS
Serin
USA
USG
SSU
sss
Prolİn
SSA
SSG
ASU
Treonin
ASA
ASG
GSU
Alanin
UAU
Twozin
UAS
kodonları
UAA Durdurma
SAU
SAS
SAA
SAG
AALJ
GAU
GAS
GAA
Histidin
Glütamin
Asparajin
Aspartik
asit
UGU
UGS
Durdurma
[Q kodonlan
SGU
SGS
SGA
SG
AGU
AGS
GGS
s
s
Valin
IDA
Doğada bilinen 20 çeşit amino asit bulunmaktadır. Antikodon çeşit sayısı ise 61 'dir.
Buradan, farklı antikodonların aynı amino asidi şifreledikleri sonucuna varılır. Bu durum
kodon sözlüğünden de görülebilir. Örneğin UUU ve UUS kodonlarına karşılık gelen
antikodonların her ikisi de fenilalanin amino asidini şifreler.
4. Santral Dogma
Transkripsiyon ve translasyon olaylarının gözlendiği DNA'dan proteine doğru
gerçekleşen bilgi akışına santral dogma adı verilir.
Santral dogmada replikasyon (DNA'nın kendini eşlemesi), transkripsiyon (DNA'dan
mRNA sentezlenmesi) ve translasyon (mRNA'daki şifreye göre protein sentezi) olmak
üzere 3 olay ayırt edilir.
DNA
n-RNA
Protein
Prokaryot hücrelerde replikasyon ve transkripsiyon sitoplazmada gerçekleşirken
ökaryot hücrelerde çekirdekte gerçekleşir. Translasyon ise hem prokaryot hem de
ökaryot hücrelerde ribozomda gerçekleşir.
Uyarı: DNA'da bir değişiklik (örneğin mutasyon) olması durumunda
transkripsiyon ve translasyon olayları bu durumdan etkilenir. Mutasyonun
gerçekleştiği DNA molekülü üreme hücrelerinde yer alıyorsa mutasyon yavru
canlılara aktarılır.
314
